نگاهی به عملکرد اقتصادی دولت دهم
وزیر صنعت، معدن و تجارت می گوید: همانطور که همواره در فرمایشات رهبرمعظم انقلاب مورد تاکید قرارگرفته است، محور تمام تصمیمگیریها در وزارتخانه جدید تولید و توجه به تولید صادراتی خواهد بود، بنابراین وزارتخانه جدید برآن است تا آرزوی دیرینه ملت ایران را برای حضور پرقدرت در صحنههای تجارت جهانی محقق سازد.
\\\'مهدي غضنفري \\\' كه تا پيش از ۱۲ مرداد ماه گذشته همزمان به عنوان وزير بازرگاني و سرپرستي وزارت صنايع و معادن (از ارديبهشت ماه سال جاري ) مشغول فعاليت بود، از ادغام به عنوان فرصتي مناسب براي بهره گيري از توانمندي هاي دو وزارتخانه بازرگاني و صنايع و معادن سابق در جهت آغاز حركتي جهادگونه در راستاي دستيابي به اسناد بالادستي و اهداف چشم انداز بيست ساله نام مي برد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت روز چهارشنبه در گفت وگو با خبرنگار گروه اقتصادی ایرنا در مورد عملکرد این وزارتخانه و به مناسبت هفته دولت به تشریح اقدامات این وزارتخانه در سه بخش بازرگانی خارجی، بازرگانی داخلی، آموزش، پژوهش و فناوری اطلاعات پرداخت.
**۶۱ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی
غضنفری اقدامات صورت گرفته در حوزه بازرگانی خارجی را به سه بخش اقدامات مرتبط با توسعه تجارت و روابط اقتصادی منطقه ای و بین المللی، برگزاری نمایشگاهها و گسترش پوشش های صادراتی تقسیم کرد.
وی اظهار داشت: از ابتدای دولت دهم تا پایان خرداد ماه ۱۳۹۰(از مرداد ماه ۱۳۸۸تا مرداد ۱۳۹۰) حدود ۵۰ میلیارد دلار کالای غیرنفتی و به میزان ۱۱۱ میلیون تن صادر گردیده است که این رقم با احتساب میعانات گازی به ۶۱ میلیارد دلار در طول دوره مذکور می رسد.
وی تصریح کرد: در دو سال نخست دولت نهم(سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵) میزان صادرات غیرنفتی بدون احتساب میعانات گازی حدود ۲۳.۴ میلیارد دلار و با احتساب میعانات گازی معادل ۲۷.۲ میلیارد دلار بوده است.
به گفته وزیر صنعت، معدن و تجارت از ابتدای شروع به کار دولت دهم تا پایان سه ماهه اول سال جاری معادل ۱۱۹ میلیارد دلار کالا به وزن تقریبی ۸۸ میلیون تن وارد کشور شده است. این میزان برای ۲ سال اول دولت نهم، حدود ۸۱ میلیارد دلار است.
** چین مقصد اول صادراتی ایران
وی تصریح کرد: در دوره مورد بررسی کشور چین جایگاه نخست کشورهای مقصد کالاهای صادراتی ایران را به خود اختصاص داده به طوری که حدود ۱۸ درصد از ارزش و ۴۱ درصد از وزن کالاهای صادراتی به این کشور صادر شده است. پس از آن کشورهای عراق، امارات متحده عربی و هند در ردیف های بعدی قرار گرفته اند، این کشورها در مجموع حدود ۶۰ درصد از ارزش صادرات کشورمان را به خود اختصاص دادند.
وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: در زمینه واردات نیز عمده کالاهای وارداتی کشورمان از امارات متحده عربی، آلمان، چین، ترکیه، جمهوری کره و سوئیس تامین شده است که بیش از ۶۰ درصد از ارزش کل واردات را به خود اختصاص دادند.
** اجرای مدیریت واردات
وزیر صنعت، معدن و تجارت در ادامه به تشریح اقدامات مرتبط با توسعه تجارت و روابط اقتصادی منطقه ای وبین المللی پرداخت.
وی پرداخت مشوق ها و جوایز صادراتی به صادر کنندگان، تدوین راهبرد توسعه صادرات محصولات مهم صادراتی به ویژه محصولات با فناوری بالا، اجرای برنامه مدیریت واردات به نحوی که ضمن صیانت از تولید داخل رشد اقتصادی کشور میسر و درعین حال بازار داخل تحت کنترل و مدیریت قرار گیرد از دیگر برنامه های حوزه تجارت خارجی وزارت بازرگانی سابق برشمرد.
به گفته غضنفری، ارایه برنامه راهبردی انتقال تدریجی واردات از کشورهای واسطه منطقه(به ویژه امارات) به مناطق آزاد، اجرای برنامه راهبردی توسعه تجارت با کشورهای آمریکای لاتین، آفریقا و کشورهای مشترک المنافع، ارایه فهرست مثبت کالایی برای سال اول اجرای موافقتنامنه تجارت ترجیحی دی – هشت به دبیرخانه این گروه، شرکت در نشست دور سوم مذاکرات نظام جهانی ترجیحات تجاری میان کشورهای درحال توسعه(GSTP) از دیگر اقدامات صورت گرفته در حوزه تجارت خارجی به شمار می آید.
وی به آغاز فرایند پاسخ دهی به ۷۰۰ پرسش گروه کاری الحاق ایران به سازمان جهانی تجارت و تکمیل پرسش ها، هماهنگی با کنفرانس تجارت و توسعه ملل متحد(آنکتاد) جهت برگزاری دوره آموزشی در خصوص مقررات سازمان جهانی تجارت و الحاق ایران در ژنو نیز اشاره کرد وگفت: مجموع اقدامات صورت گرفته با هدف پر رنگ تر شدن حضور بین المللی ایران صورت گرفته است.
** برگزاری ۱۰۸ نمایشگاه
وزیر صنعت، معدن و تجارت سپس گفت: شرکت سهامی نمایشگاه ها در دوره دولت دهم نیز همانند گذشته در راستای تحقق اهداف صادراتی کشور اقدام به برنامه ریزی و برگزاری نمایشگاه های داخلی و خارجی متعددی کرده است.
وی با بیان اینکه مجموع نمایشگاه های برگزار شده در دولت دهم ۱۰۸ نمایشگاه بوده است، افزود: این تعداد نمایشگاه در مجموع ۲۷ هزار و ۶۶۷ مشارکت کننده داخلی وخارجی را در خود جای داده است. درحالی که در دو سال اول دولت نهم تعداد نمایشگاه های برگزار شده داخلی ۸۳ و خارجی ۱۹ مورد بود.
** رشد هشت برابری پوشش های بیمه ای
غضنفری درباره گسترش پوشش های صادراتی نیز گفت: در راستای تحقق جهش صادراتی صندوق ضمانت صادرات ایران همواره در زمینه تشویق، حمایت و تقویت صادرات از طریق ارایه پرسش های بیمه ای و تضمینی به نحو مناسب تلاش نموده و این فرایند در طول دوره دولت دهم نیز همانند گذشته ادامه داشته است.
وی عنوان داشت: از ابتدای دولت دهم تا پایان خرداد ماه ۱۳۹۰ با پرداخت حدود ۷۶ میلیون دلار خسارت تلاش شده در زمینه تشویق، حمایت و تقویت صادرات از طریق ارایه پوشش های بیمه ای و تضمینی به نحو مناسب ایفا شود.
به گفته وزیر صنعت، معدن و تجارت میزان پوشش های صندوق ضمانت صادرات به تفکیک نوع محصول در دولت دهم بدون پتروشیمی بیش از یک میلیارد و ۴۲۶ میلیون دلار و با پتروشیمی سه میلیارد و ۴۱۸ میلیون دلار بوده است.
وی توضیح داد: مجموع پوشش های بیمه ای در دولت دهم سه میلیارد و ۴۱۸ میلیون دلار می باشد که نسبت به ۴۲۸ میلیون دلار پوشش بیمه ای مدت مشابه در دولت نهم حدود هشت برابر افزایش یافته است.
** تمهیدات ویژه تامین و توزیع کالای اساسی
وزیر صنعت، معدن و تجارت سپس اظهار داشت: به منظور تنظیم بازار طی سال ۱۳۸۹ همزمان با اجرای قانون هدفمندی یارانه ها، ذخیره سازی ۱۳ قلم کالای اساسی و منتخب شامل شکر، روغن، برنج، گوشت مرغ، گوشت قرمز، حبوبات، پنیر، ماکارونی و شیر خشک به میزان یک میلیون تن صورت گرفت.
از نظر غضنفری، به این ترتیب با تضمین امنیت این کالاهای مهم که در سبد مصرفی خانوارها ۳۵ درصد هزینه های خوراکی مردم را شامل می شوند عملا اطمینان خاطری دربازار ایجاد گردید که با اجرای طرح مهم و راهبردی هدفمندی هیچ گونه تنش و اخلالی در عملکرد بازار مشاهده نشد در این راستا اعتبارات جهت تامین کالاهای اساسی و جبران ضرر و زیان و هزینه های تبعی ناشی از اجرای سیاست های تنظیم بازار اختصاص یافت.
وی با بیان اینکه علاوه بر تامین و توزیع کالاهای اساسی اقدامات دیگری در زمینه تنظیم بازار انجام شده است، افزود: پیش بینی اعتبارات مورد نیاز جهت اعلام یک نوبت کالابرگ سراسری برنج، روغن و شکر، برنامه ریزی جهت تولید و توزیع دفترچه تحصیلی در سراسر کشور همزمان با بازگشایی مدارس، پیگیری جهت تامین کسری اعتبار مورد نیاز تنظیم بازار اخذ بخشی از اعتبارات مربوط به شیر یارانه ای خانوار از جمله این موارد محسوب می شود.
** کاهش ۱۸ درصدی مصرف ماهانه آرد پس از هدفمندی
وی در ادامه از عمده ترین اقدامات در بخش تامین و توزیع کالای اساسی در حوزه بازرگانی داخلی به اجرای قانون هدفمندی یارانه ها در حوزه نان، فعال کردن بخش خصوصی در سرمایه گذاری احداثسیلو، نظارت بر پخت نان و افزایش کیفیت این کالا و فعال نمودن بخش خصوصی در چرخه گندم و آرد و خرید تضمینی گندم اشاره کرد.
غضنفری با اشاره به اجرای موفق هدفمندی یارانه ها در حوزه نان گفت: با اجرای این قانون به وضوح می توان دریافت که موجبات تحول در بخش گندم، آرد و نان فراهم شد به طوری که یکی از مصادیق آن کاهش شدید ضایعات، جلوگیری از رانت ها و سوء استفاده های نظام یارانه ای و صرفه جویی درمنابع این بخش است.
وزیر صنعت، معدن و تجارت توضیح داد: پس از هدفمندی زنجیره گندم، آرد و نان میزان مصرف ماهانه گندم از حدود ماهیانه ۸۰۰ هزارتن به حدود ۶۳۰ هزارتن و میزان مصرف ماهانه آرد از حدود ۶۶۰ هزارتن به حدود ۵۴۰ هزارتن با(۱۸ درصد کاهش) رسیده است.
** ۹ میلیون تن ظرفیت ذخیره سازی سیلوی کشور
به گفته غضنفری، یکی از موضوعات مهمی که در زنجیره گندم، آرد و نان در دولت دهم به طور جدی پیگیری شده فعال تر کردن بخش خصوصی در سرمایه گذاری احداثسیلو بوده است.
وزیر صنعت، معدن و تجارت عنوان کرد: در سال ۱۳۸۸ مبلغ ۶۱.۱ میلیارد ریال و در سال ۱۳۸۹ نیز مبلغ ۶۵ میلیارد ریال به حوزه سیلو سازی اختصاص یافت که این مبلغ به صورت یارانه سود تسهیلات برای احداث۳۳۰ هزارتن ظرفیت جدید در سال ۱۳۸۹ در نظر گرفته شد.
وی ادامه داد: با توجه به اقدامات صورت گرفته هم اکنون ظرفیت سیلو با مالکیت بخش خصوصی به بیش از رقم ۳.۷ میلیون تن رسیده که ۶۷ درصد از ظرفیت سیلوی گندم به بخش خصوصی اختصاص یافته است و برای اولین سال سهم بخش خصوصی در این حوزه بیش از سهم دولت شد به نحوی که هم اکنون ظرفیت ذخیره سازی سیلوی کشور به مرز ۹ میلیون تن رسیده است.
** ۱۷.۵ میلیون تن خرید گندم در دولت دهم
وزیر صنعت، معدن و تجارت در ادامه به تشریح اقدامات صورت گرفته درحوزه نان پرداخت و گفت: برای نظارت بر پخت نان و افزایش کیفیت این کالا علاوه براختصاص اعتبار جهت نوسازی و بهسازی نانوایی های سنتی(۱۵ هزار نانوایی)، توسعه کارخانجات پخت صنعتی نان(۱۶۰ تن در روز) پیگیری شد.
وی با اشاره به استاندارد سازی کارخانجات آرد و نصب تجهیزات لازم برای غنی سازی آرد، گفت: همچنین نقشه راه افزایش کیفیت نان طراحی شده است و در فرایند تصویب قرار دارد.
غضنفری ادامه داد: با فعال نمودن بخش خصوصی درچرخه خرید گندم و آرد در سال ۱۳۸۹ معادل ۹۲۰ هزارتن خرید توسط بخش خصوصی صورت گرفت.
وی به خرید تضمینی حدود ۱۰.۲ میلیون تن گندم از کشاورزان به ارزش ۳۳ هزار و ۹۶۱ میلیارد ریال در سال زراعی ۸۹ پرداخت و گفت: در مجموع دردولت دهم به میزان ۱۷.۵ میلیون تن گندم مازاد کشاورزان خریداری شده است.
**بانک اطلاعات بیش از ۶۹ هزار رسته صنفی
وزیر صنعت، معدن و تجارت در بخش دیگری ازاین گفت و گو از شناسایی و همگن سازی رسته های صنفی و انطباق عناوین رسته های صنفی شناسایی شده با نظام طبقه بندی بین المللی فعالیت اقتصادی(ISIC) خبرداد و گفت: هم اکنون تعداد ۶۹ هزار و ۴۷۳ رسته صنفی در بانک اطلاعات اصناف دارای این کد می باشند.
** تشکیل ۲۳ اتحادیه کشوری
وی تشکیل ۲۳ اتحادیه صنفی کشوری، صدور ۷۳ فقره مجوز فعالیت فروشگاه مجازی جهت واجدین شرایط، تجهیز ۲۳ هزار واحد صنفی به صندوق های مکانیزه فروش و تعداد ۴۴۴ هزار واحد صنفی معادل ۲۵ درصد به دستگاه های کارت خوان تا پایان سال ۱۳۸۹ را از اقدامات صورت گرفت در حوزه اصناف از ابتدای دولت دهم تا خرداد ماه سال جاری برشمرد.
** بازرسی
غضنفری سپس درباره بازرسی، نظارت و اقدامات صورت گرفته در حوزه حمایت از مصرف کنندگان نیز توضیح داد: مجموع بازرسی های صورت گرفته از ابتدای دولت دهم تا خرداد ماه امسال ۱۴ میلیون و ۵۱۲ هزار مورد بود که این رقم در دولت نهم چهار میلیون مورد بوده است.
به گفته وی، در این مدت یک میلیون و ۴۳۱ هزار پرونده تشکیل شده و همزمان تعداد تخلفات مکشوفه نیز یک میلیون و ۴۱۵ هزار مورد اعلام شده و گزارشات واصله مردمی نیز دراین مدت ۷۸۱ هزار مورد بوده است.
** طراحی و راه اندازی ۳۰ سامانه الکترونیکی
حوزه فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیک از محورهای مهم و مورد توجه وزارت بازرگانی سابق بود که با ادغام دو وزارتخانه محورهای این حوزه پیگیری می شود. از جمله اقدامات صورت گرفته می توان به طراحی و راه اندازی ۳۰ سامانه الکترونیکی و سیستم های کاربردی می توان اشاره کرد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت می گوید: سیستم ثبت سفارش کالاهای وارداتی، فروش و توزیع مکانیزه کالاهای اساسی، سیستم مکانیزه مدیریت توزیع میوه، سیستم خرید و فروش اینترنتی، سامانه اطلاعات معاملات املاک و مستغلات کشور، سیستم پرداخت همزمان بهای گندم، برنج، سیستم کنترل توزیع آرد از طریق(GPS) از عمده سامانه های راه اندازی شده است.
ازنظر غضنفری، افزایش دقت و سرعت در انجام کار، کنترل احراز هویت و مدارک بازرگانی واردکنندگان، کنترل موجودی کالاها، سطح عمومی قیمت ها، جلوگیری ازعرضه نادرست و خارج از شبکه کالاها و کاهش فساد و رانت های موجود در توزیع کالاهای منتخب، حذف واسطه های غیرضرور، عرضه الکترونیکی مستقیم کالا و ارایه خدمات در کشور، ایجاد اطمینان لازم برای فروشندگان و خریداران ازجمله تاثیرات راه اندازی سامانه ها است.
وی در ادامه توزیع صحیح سیاست های حمایتی و تسهیلاتی دولت جلوگیری از تخلفاتی نظیر فروش یک واحد مسکونی به چند نفر، جلوگیری از سوء استفاده های احتمالی درپرداخت های مالی به خریداران، ممانعت از جابه جایی غیرقانونی آرد ازطریق کنترل ناوگان توزیع را از دیگر دستاوردهای راه اندازی سامانه های الکترونیکی و کاربردی برشمرد.
** رشد ۵۸ درصدی آموزش
وی در ادامه با بیان اینکه طی دولت دهم حوزه آموزش، پژوهش و فناوری اطلاعات در وزارت بازرگانی سابق از طریق افزایش تعداد دوره های آموزشی، تعداد دانش پذیران، نفر ساعت آموزشی و تعداد نمایندگی های آموزشی تقویت شده است، افزود: تعداد نفر ساعت آموزش برگزارشده برای علاقه مندان و ذینفعان بخش بازرگانی و اقتصاد در دولت دهم از رشد ۵۸ درصدی و تعداد دانش پذیران از رشد ۵۲ درصدی نسبت به مدت مشابه آن در دولت نهم برخوردار بوده است.
غضنفري در پايان افزود: در بخش پژوهش و تحقيقات تعداد طرح و گزارش هاي پژوهشي ازرشد ۷۰ درصدي و در قسمت تاليف و ترجمه كتب پژوهشي از رشد ۶۲ درصدي و در مقالات علمي منتشر شده از كاهش رشد ۱۳ درصدي و در نشست هاي علمي برگزار شده از رشد ۶۰ درصدي در دولت دهم نسبت به مدت مشابه آن برخوردار بوده است.