مؤسسه استاندارد بامحرابیان اختلاف داشت
چند دقیقه گپ تلفنی با رئیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران درباره بحثاستقلال این موسسه کافی بود تا فرصتی برای مصاحبه حضوری با او در یکی از روزهای گرم تابستان فراهم شود. مصاحبهای که در آن نظامالدین برزگری سفره دلش را خالی کرده و از برخی ناگفتههای دوران فعالیتش سخن گفت.
برزگري که در آستانه سيامين سال فعاليتش در دولت است، يکي از رسانهييترين مديران حوزه صنعت و معدن به شمار رفته و کمتر پيش آمده که سوال خبرنگاران را بيپاسخ بگذارد.
این بار خبرنگار ایسنا به سراغ رئیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران رفته و به صورت صریح و شفاف درباره برخی ناگفتههای دوران ریاستش بر موسسه استاندارد، بویژه در دوران وزارت علیاکبر محرابیان از او سوال کرد. هرچند برخلاف مصاحبه تلفنی در مصاحبه حضوری خود با خبرنگار ایسنا کمی محتاطانه به سوالات پاسخ داد، باز هم نتوانست از گفتن برخی حقایق درباره فشارها بر او و سازمان متبوعش خودداری کند.
رئیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران از اختلاف نظرهایش با وزیر سابق صنایع و معادن در برخی موارد پرده برداشت و در همین حال تاکید کرد که تاکنون تسلیم لابی قدرتمند خودروسازان نشده است. او همچنین ابراز تمایل کرد که با توجه به تجربه ۳۰سالهاش در حوزه استاندارد، بتواند به عنوان رئیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به کار خود ادامه دهد.
مشروح گفتوگوی متفاوت خبرنگار ایسنا با رئیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به شرح زیر است:
* هماکنون در دوره گذار ادغام وازرت صنایع بهعنوان نهاد بلادستی سابق شما با وزارت بازرگانی و تشکیل وزارت صنعت، معدن و تجارت هستیم. گویا شما در دوره وزارت محرابیان با شخص وی رابطه چندان دوستانهای نداشتید و اختلافات جدی نیز بین شما و وی وجود داشت؟
- البته بین من و آقای محرابیان رابطه دوستانهای وجود داشت. به هر حال در همه وزارتخانهها و سازمانها بین مسئولان اختلافنظرهایی همیشه وجود دارد. بین من و آقای محرابیان هم در برخی موارد کاری اختلاف نظرهایی وجود داشت.
*اما به نظر میرسد که این اختلافنظر فراتر از یک اختلافنظر ساده بوده؟ درست میگویم؟
- موسسه استاندارد یک تشکیلات مستقل حقوقی کشوری بوده و براساس قانون باید در وظایف و مسئولیتهای خود مستقل و به نفع مصرفکنندگان و مردم تصمیم بگیرد. یکی از مواردی که بنده به آن اعتقاد نداشتم، ساختار شورای سیاستگذاری خودرو بود. شورایی متشکل از خودروسازان، قطعهسازان و سایر ذینفعان صنعت خودروسازی که ما نیز به عنوان حافظ منافع مصرفکننده تنها نفری بودیم که به دستور وزیر در شورا شرکت میکردیم. بارها مطرح کردیم که خودروسازان همیشه به دنبال منافع خودشان هستند و موسسه استاندارد هم به دنبال حفظ منافع مصرفکنندگان بود. بنده ساختار شورا را به آن شکل و شمایل قبول
نداشتم و در این مورد با آقای محرابیان اختلاف پیدا کردم. هرچند در جلسات حضور داشتم. البته گذشتهها گذشته و اصولا من آدمی هستم که همیشه به آینده فکر میکنم و در گذشته نمیمانم.
* آیا نباید از گذشته درس عبرت گرفت تا آینده بهتری داشته باشیم؟!
- من هیچوقت در گذشته نمیمانم. باید برای آینده فکر کرد تا بتوانیم بیشتر به مردم خدمت کنیم. در دوره جدید و با حضور آقای دکتر غضنفری در وزارت صنعت، معدن و تجارت که فرد دانشگاهی و منطقی به نظر میرسد امیدواریم مشکلات مربوط به حوزه کیفیت و استاندارد کمتر از گذشته شود و یا اصلا مشکلی نداشته باشیم.
* شنیده شده که وزیر سابق صنایع و معادن در برخی محافل گفته بود که شما به زودی بازنشسته میشوید و به نوعی مقدمات برکناری شما را فراهم کرده بود. نظر شما در این مورد چیست؟
- بنده از پشت پرده خبر ندارم و درباره این موردی که شما میگویید زیاد اطلاعاتی ندارم، اما خبرهایی هم در این مورد به من رسیده بود. به هر حال جزو اختیارات وزیر صنایع و معادن بود که رئیس موسسه استاندارد را به شورای عالی استاندارد و رئیسجمهوری پیشنهاد دهد. خود آقای محرابیان بود که بنده را به عنوان رئیس موسسه استاندارد در سال ۱۳۸۸ به شورا و رئیسجمهوری پیشنهاد کرد و خودش هم میتوانست مرا تغییر دهد.
* ولی برای این کار باید دلایلی میداشت. آیا میشد همین طور یک دفعه شما را برکنار کند؟
- اگر موضوع پشت پردهای در این باره وجود داشته باشد، بهتر است دلایلش را از خود آقای محرابیان بپرسید.
* با این اوصاف به نظر میرسد هنوز زمان بازنشستگی شما نرسیده است؟
- من فوقلیسانس هستم و میتوانم تا ۳۵ سال در دولت کار کنم که فعلا از این میزان ۲۹ سال کار کردهام و هنوز مدت زیادی تا پایان سقف فعالیتهای دولتیام باقی مانده است. در این مدت جلساتی با وزیر جدید صنعت، معدن و تجارت داشتم و دکتر غضنفری دو سیاست کلی یعنی نهضت کیفیت کالا و کاهش قیمت تمام شده تولیدات داخل را مطرح کرده است که امیدواریم این دو دیدگاه با کمک موسسه استاندارد و سازمان حمایت اجرایی شود.
* موسسه استاندارد و مسئولان آن با توجه به شرایط خاصی که دارند همیشه در معرض پیشنهادهای وسوسهکنندهای مانند رشوه قرار میگیرند. یادم هست که یک بار مدیرکل سابق استاندارد استان تهران اعلام کرد که به یکی از کارمندانش برای تائید استاندارد یک کالای خاص سکه داده شده که البته آن کارمند رشوه را قبول نکرد. آیا شما نیز در این مدت در معرض چنین پیشنهادهایی قرار گرفتهاید؟
- در طول ۲۹ سال خدمت با توجه به شرایط رفتاری و اخلاقی که دارم، پیشنهادی به من داده نشد. در واقع خود من طوری رفتار کردم که طرف مقابل جرات چنین کاری را نداشته باشد. در طول دوران کاریام هیچوقت از طریق رانت برای کسی کاری انجام ندادهام؛ حتی برای پسر و عروسم! به هر حال به عنوان رئیس موسسه استاندارد وظیفه من این است که طرف حق و حقیقت باشم. حال حق و حقیقت با واردکننده یا تولیدکننده باشد یا با مصرفکننده. من هیچوقت اجازه نداده و نمیدهم که کسی یا کسانی در تصمیمگیری من دخالت کنند.
* اما گفته میشود لابی خودروسازان بسیار قوی بوده و آنها اگر اراده به انجام هر کاری کنند آن را عملی میکنند. در مورد شما چطور؟
- من از شما میپرسم که آیا اصلا ۱۰ یا ۱۵ سال قبل بحثاستانداردسازی خودرو در کشور مطرح بود؟ این موضوع از زمان معاونت بنده در موسسه استاندارد مطرح شد و در سال قبل ما استانداردهای ۵۱گانه خودرو و ترمز ضدقفل را در کشور اجرا کردیم. اگر ما تسلیم این لابیها میشدیم، قطعا هیچوقت خودروسازان این استانداردها را اجرا نمیکردند. بهتر است به مصاحبههای من در سال ۱۳۸۸ و اخطارهای من به خودروسازان درباره توقف فلان خط تولید خودرو مراجعه کنید. مطمئنا این تهدیدها و اخطارها در طول زمان جواب داد و امروز وضع ما در زمینه استاندارد و کیفیت خودرو بسیار بهتر شده است. از سوی دیگر، برای
من یک کارخانه خودروسازی فرقی با یک واحد یخچالسازی یا یک واحد تولیدی کوچک دیگر ندارد. یک بار به یکی از مدیران صنعت خودروسازی گفتم که بنده نه هیات مدیره شما هستم و نه کارمندتان. بنابراین نیازی نمیبینم که به شما ارفاق کنم و عیب محصولاتتان را پنهان کنم. از خودروسازان هیچ چیزی نگرفتهام و الان هم تنها صاحب یک پراید هاچبک هستم.
* اخیرا در جلسه شورای عالی اداری کشور بحثاستقلال موسسه استاندارد مطرح شد. این موضوع چقدر جدی است؟
- این بحثاز طریق دولت مطرح شد ولی هنوز درباره آن تصمیمگیری نشده و قرار است در جلسات آینده شورا در این باره بررسیهای لازم انجام شود. هر تصمیمی گرفته شود ما آنرا اجرا میکنیم.
* آیا وزیر صنعت، معدن و تجارت درباره بحثاستقلال موسسه استاندارد اظهارنظری کرده یا خیر؟
- صحبتی از سوی وزیر مطرح نشده است. چون این موضوع از طرف دولت مطرح شده دیگر ما درباره آن صحبتی با وزیر نکردیم. خود وزیر در صورت صلاحدید در دولت در این باره نظرش را میگوید.
* برگردیم به دوره وزارت محرابیان. آیا هیچوقت در طول این دوره به فکر استعفا افتادید؟ منظورم استعفا به خاطر فشارها است.
- در همه دورهها به هر حال همواره فشارهایی به موسسه استاندارد برای تائید یک موضوع خاص وارد شده، اما خود من به شخصه زیر بار این درخواستها نرفتهام. به هر حال شاید طبیعی باشد که به خاطر سختی کار و برخی فشارها بین وزیر و اطرافیانش اختلاف نظر به وجود آید. شاید هم در مواقعی به استعفا فکر کرده باشم و یا به این نتیجه رسیده باشم که با شرایط فعلی نمیتوانم کار کنم، اما به عنوان فردی که تمام ردههای سازمانی را در موسسه استاندارد طی کردهام، عشق و علاقه خاصی به این حوزه داشته و تمایل دارم وظایف قانونی خود را با استقلال کامل اجرا کنم. چون به کارم علاقهمندم، هیچوقت فکر
استعفا را عملی نکردهام. فکر استعفا هم به این دلیل بوده که بتوانم مستقل تصمیمگیری کرده و کار کنم و موانع این کار را بردارم.
باید بگویم که طی سه سال گذشته کارهای زیاد جدیدی در موسسه استاندارد شروع شد. در حوزههای تائید صلاحیت نهادهای اعتباردهی، اندازهشناسی، پژوهشگاه استاندارد، استانداردسازی، ارزیابی و انطباق، ارتقای جایگاه ایران در ایزو و نظارت بر بازار کارهای جدید زیادی انجام شد. اجرای طرح طاها با ابتکار خود بنده در زمان معاونت موسسه استاندارد آغاز شد که در آن زمان اجرای این طرح تنها دو میلیارد تومان اعتبار دولتی دریافت کرد، اما الان حجم اعتبار آن به حدود ۳۰ میلیارد تومان رسیده است.
* البته اعتبار این طرح هم به سختی اختصاص مییابد. مثلا سال قبل درصد کمی از اعتبار طرح را پرداخت کردند.
- معمولا حدود ۸۰ درصد از اعتبار طرح محقق میشود که از نظر ارزش بیش از ۲۰ میلیارد تومان میشود که همین مبلغ هم عدد خوبی است. با اجرای طرح طاها تعداد جعل علامت استاندارد در کشور کاهش یافت. همچنین طرحی را برای ارتقای جایگاه بحثاندازهشناسی در کشور و مرکز ملی اندازهشناسی آماده کردهایم که قرار است به صورت لایحه تقدیم دولت برای تصویب آن شود. در کشورهای دیگر به بحثاندازهشناسی بودجههای زیادی اختصاص داده میشود.
* جایی شنیدم که در طول حضور در موسسه استاندارد مجبور به ۱۷ بار اسبابکشی شدهاید! داستان چیست؟
- در طول فعالیت خود در دولت زندگیام را با حقوق کارمندی تامین کردهام و هماکنون در تهران مستاجر هستم. من در یکی از استانها ساکن بودم که به دلیل تغییر مکان فعالیتهایم تاکنون ۱۷ بار مجبور به اسبابکشی شدهام. این موضوع باعثناراحتی شدید خانوادهام شده، اما به هر حال این کار برای انجام وظیفه لازم بود.
* چقدر احتمال دارد که دوره ریاست شما در موسسه استاندارد تمدید شود؟
- من سرباز نظام هستم و هماکنون نیز از کار و عملکردم راضیام. البته مردم باید به عملکرد ما نمره بدهند ولی هر جا که دولت تصمیم بگیرد باشم، آنجا خدمت میکنم.
* شایعه شده که به شما پیشنهاد مدیرعاملی یک شرکت خودروساز داده شده است. صحت دارد؟
- این مباحثپشت صحنه مطرح شده و همانطور که گفتید شایعه هستند و من آنها را تائید نمیکنم.
*در مورد کامیون فراز نیز بالاخره رئیسجمهور وارد عمل شده و دستور حلوفصل این موضوع را داد. آیا واقعا نمیشد با تعامل بیشتر کار را به اینجا نرساند؟!
- به دستور رئیسجمهوری قرار است کمیتهای با حضور همه دستگاههای مربوط به بحثکامیون فراز به علاوه نمایندگان مراکز علمی و دانشکده مهندس خودرو دانشگاه علم و صنعت تشکیل شده و موضوع فراز را با ارائه مستندات خود حل کنند. یکی از نقاط ضعفی که صنعت خودروسازی کشور دارد، نبود یک مرکز آزمون جادهای است. من پیگیر جدی این موضوع هستم و صحبتهایی در این زمینه با بنیاد تعاون سپاه شده تا این نهاد هزینه احداثمرکز آزمون جادهای خودرو را در تهران پرداخت کند. خودروسازان زیاد تمایلی به احداثاین مرکز ندارند و ترجیح میدهند محصولات خود را برای آزمون به خارج ارسال کنند. اما ما
نمیتوانیم نسبت به این موضوع بیتوجه باشیم و در هر صورت وجود این مرکز برای کشور ضروری است.
گفتوگو از خبرنگار ايسنا: محمدجواد بهآبادي