تبلیغات
کد خبر: ۹۷۲۱۳

واردات برنج در تناقض با برنامه خودکفایی

طعم و عطر انواع برنج های وارداتی به برنج های ایرانی نمی رسد ولی ارزانی قیمت و کیفیت طبخ آن سبب شده است بیشتر ایرانیان مصرف کننده برنج خارجی به ویژه برنج هندی و پاکستانی باشند.

واردات برنج در تناقض با برنامه خودکفایی

به گزارش افکارنیوز به نقل از روزنامه خراسان ، برابر آمار رسمي در حال حاضر سالانه يک ميليون و ۵۱۳ هزار تن برنج وارد کشور مي شود و به دليل حمايت نکردن از توليدات داخلي هر ساله از سطح زير کشت برنج و توليد انواع مرغوب کاسته مي شود.

در سالی که «تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی» نام گرفته است به نظر می رسد یکی از سیاست ها باید حمایت از تولید محصولات کشاورزی به ویژه آن دسته محصولاتی باشد که با وجود ظرفیت های تولید همچنان از خارج وارد می شود.

حمایت های دولت از حرف تا عمل


اما آیا وزارت جهاد کشاورزی و دولت در حمایت از تولید برنج و نیل به خودکفایی در این محصول پرمصرف موفق بوده است؟

شالی کاران استان های شمالی کشور همواره از وعده های بدون عمل متولیان و دولتمردان گلایه داشتند و دارند به اعتقاد آنان بسیاری از تصمیمات حمایتی مسئولان نوشداروی بعد از مرگ سهراب است و واردات هزاران تن برنج در فصل برداشت محصول و اعلام نشدن به موقع قیمت خرید تضمینی برنج دو نمونه از سیاست های نادرست در این حوزه است.

«لشکری» شالی کار مازنی در این باره می گوید: تاخیر مجدد دولت در اعلام قیمت خرید تضمینی برنج که می تواند طرح خودکفایی دو ساله برنج را تحت تاثیر قرار دهد در ابتدای سال تولید ملی، ریشه در برنامه های عملی نشده دولت و ساده انگاری مجلسی دارد که پراکندگی وظایف وزارتخانه ها را جمع نکرده است.

وی می افزاید: پارسال دولت، هفتم فروردین قیمت خرید تضمینی برنج را اعلام کرد و چون اکثر رسانه ها تعطیل بود صدای اعتراض کشاورزان به جایی نرسید و امسال هم هنوز خبری از اعلام قیمت نیست.

به اعتقاد وی دهه دوم بهمن زمان مناسب اعلام قیمت خرید تضمینی است تا کشاورزان بتوانند با تصمیم در مورد نوع کشت، فرصتی داشته باشند تا زمین و بذر خود را آماده کنند.

او در عین حال تاکید می کند شایسته نیست در سالی که توسط مقام معظم رهبری سال تولید ملی نام گرفته است فعالیتی که با امنیت غذایی مردم مرتبط است مورد بی مهری واقع شود.

«بهره مند» شالی کار گیلانی نیز می گوید: با واردات بی رویه برنج خارجی مردم میل و رغبتی برای خرید برنج داخلی ندارند و بسیاری از شالی کاران به دلیل هزینه بالای تولید از ادامه فعالیت در این عرصه منصرف شده اند.

وی تغییر کاربری شالی زارها به ویژه در شهرهای ساحلی را نگران کننده می داند و می گوید: خرده مالکی و سنتی بودن کشاورزی در اغلب استان های کشور سبب شده توجیه اقتصادی برای ورود نسل جوان به عرصه کار و تولید وجود نداشته باشد.



توسعه کشت یا افزایش تولید


اما کارشناسان با توجه به آب دوست بودن برنج کاری و محدودیت های منابع آبی به ویژه در استان های غیرساحلی بر جلوگیری از توسعه سطح زیر کشت محصول برنج تاکید دارند. آنان افزایش کمی و کیفی محصول با استفاده از ارقام مرغوب و هیبریدی پرمحصول در کنار توسعه مکانیزاسیون شالی کاری را راهکار موفقی در این عرصه می دانند.

مهندس «مغیثی» کارشناس برنج به خراسان می گوید: سیاست دولت در بخش کشاورزی این است که افزایش سطح کشت محصولات پرمصرف آب محدود شود وتا جایی که ظرفیت کافی وجود دارد این قبیل کشت ها انجام شود و شرط آن هم داشتن آب قابل وصول است لذا در عرصه برنج کاری هم اکنون زمین و آب ۲ عامل محدودکننده است و به جای توسعه سطحی باید روی افزایش عملکرد در واحد سطح کار کنیم.

وی می افزاید: مشکل دیگر در شالی کاری کشور کوچک بودن قطعات و سنتی بودن کشاورزی است که خوشبختانه درراستای طرح افزایش تولید برنج از ۵ سال قبل در استان های گیلان و مازندران بحثاستفاده از ارقام جدید برنج استارت خورد و از جمله ارقام هیبریدی استفاده می شود که ۱۴ تن عملکرد در واحد سطح(هکتار) دارد.

«مغیثی» می افزاید: در ۷۰ درصد شالیزارها کشاورزان ما تولید ۳ تن در هکتار دارند که این میزان تولید جواب گوی هزینه های آن ها هم نیست لذا در سال حمایت از تولید ملی باید به گونه ای برنامه ریزی شود که با حذف عملکرد ضعیف مزارع برنج اهداف کشور در خودکفایی محصول برنج تا پایان برنامه پنجم توسعه محقق شود.

چشم انداز تولید برنج


یکی از مهم ترین مشکلات در نظام برنامه ریزی کشور ما نداشتن آمار دقیق و برنامه ریزی بر اساس برآوردهای ذهنی است. در حالی که وزارت صنعت، معدن و تجارت مصرف سرانه برنج هر ایرانی را در سال ۴۵ تا ۴۶ کیلوگرم می داند لذا با توجه به میزان تولید داخلی هر سال اعلام می کند کشور نیازمند واردات یک میلیون تن برنج است و اجازه واردات را صادر می کند. با این حال وزارت جهاد کشاورزی سرانه مصرف برنج در کشور را ۴۰ کیلوگرم اعلام کرده است و سالانه واردات ۷۰۰ هزار تن برنج را ضروری می داند اما در این میان واردات گسترده برنج جای تامل دارد.

رئیس الگوی کشت معاونت تولیدات گیاهی وزارت جهاد کشاورزی مصرف سرانه برنج هر ایرانی را در سال حدود ۳۶ کیلوگرم و نیاز کشور را در سال ۳ میلیون تن برنج می داند.

برابر آمار رسمی واردات برنج در سال ۹۰ یک میلیون و ۵۱۳ هزار تن به ارزش یک میلیارد و ۲۵۳ میلیون دلار بوده است که رشد ۳۹ درصدی به لحاظ وزنی را نشان می دهد. این میزان واردات در حالی است که با افزایش ۱۰ درصدی در عملکرد برداشت برنج پارسال تولید برنج در کشور به ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تن رسیده است.

«جمیل علیزاده شایق» دبیر انجمن برنج کشور نیز آمار جدیدتری از واردات برنج به کشور ارائه می دهد و می گوید: در سال ۹۰ یک میلیون و ۵۱۳ هزار تن برنج وارد کشور شده است که با وجود افزایش تولید کمی و کیفی محصول داخلی، واردات ۳۹ درصد افزایش داشته است.

به گفته وی با توجه به رشد تولیدات داخلی فقط به ۶۰۰ هزار تن واردات برنج نیاز داشتیم ولی می بینیم که ۲ برابر این میزان واردات صورت گرفته است و کسی هم پاسخ گو نیست که بر سر این میزان واردات چه می آید.

او هم دلیل واردات این حجم برنج را ناهماهنگی مسئولان می داند و می افزاید: وزارت جهاد کشاورزی و انجمن برنج سرانه مصرف برنج را در کشور ۳۷ کیلو می دانند اما از دید برخی دیگر سرانه مصرف ۴۵ کیلوگرم است و این موضوع اختلاف چندین ساله ای است که میزان واردات را متفاوت می کند.

به اعتقاد وی از سال ۶۴ خرید تضمینی برنج با اعلام قیمت قبل از فصل کاشت اجرا می شود و هدف هم این بوده است که کشاورز به سوی کاشت برنج پرمحصول برود واز این طریق کشور به خودکفایی برسد ولی هر سال شاهد تاخیر در اعلام قیمت خرید تضمینی و سردرگمی شالی کاران هستیم.

وی می افزاید: نرخ تضمینی برنج باید بهمن پارسال اعلام می شد ولی فروردین ۹۱ رو به پایان است ولی هنوز نرخ خرید تضمینی اعلام نشده است و اعلام آن هم در شرایط فعلی به منزله نوشداروی پس از مرگ سهراب است، حمایت از تولید ملی این گونه نیست و دولتمردان باید برای حمایت از تولید برنج چاره ای بیندیشند. «علیزاده شایق» تصریح می کند: وقتی دولت هنوز مشخص نکرده است که خرید تضمینی خواهد داشت یا نه چگونه انتظار دارد کشور به سوی خودکفایی در تولید حرکت کند.

فراهم شدن زیرساخت ها


«یحیی ابطالی» معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران مدعی است که خودکفایی برنج در مازندران با روند پیش رو تا سه سال آینده دست یافتنی نیست.

به گزارش فارس وی افزود: خودکفایی برنج منوط به فراهم شدن زیرساخت است و اول باید زیرساخت برای مکانیزاسیون و ارقام پرمحصول برنج در مازندران فراهم شود.

وی با اشاره به این که بحثعلف های هرز در مزارع شمال کشور به ویژه مازندران یک معضل است اظهار کرد: در کشاورزی حفاظتی این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد و در کنار آن به زه کشی مزارع، تأمین نهاده های کشاورزی، اختصاص تسهیلات کم بهره و مکانیزاسیون توجه شود.

او با اشاره به این که در سال زراعی جدید ۲۰۰ میلیارد ریال اعتبار برای مکانیزه کردن مراحل تولید و برداشت برنج در این استان اختصاص یافته است می افزاید: کاهش هزینه های تولید یکی از برنامه های جدی این سازمان است و بر اساس برنامه تدوینی پنجم توسعه، تمام مراحل کشاورزی مازندران باید مکانیزه شود.

«ابطالی» با اعلام این که استان مازندران حدود ۲۳۹ هزار هکتار شالیزار دارد می گوید: این استان با تولید سالانه حدود ۹۵۰ هزار تن برنج سفید مقام نخست تولید این محصول را در کشور دارد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران در آغاز نشاء مکانیزه برنج در سطح حدود ۲۵ هزار هکتار شالیزارهای این استان نیز اعلام کرد: پیش بینی می شود برداشت مکانیزه برنج در سال زراعی جاری در این استان به ۱۲۵ هزار هکتار برسد.

گام های برداشته شده


اما برای افزایش تولید محصول برنج و رسیدن به خودکفایی چه کرده ایم؟

«مغیثی» کارشناس برنج از برداشتن گام های مهم برای افزایش تولید برنج در کشور خبر می دهد و می افزاید: علاوه بر آموزش های فنی و ترویجی طی سال های اخیر بذرهای پرمحصول و جدیدی به شالی کاران معرفی و برای مکانیزاسیون مزارع نیز سرمایه گذاری شده است.

وی با اشاره به این که در خراسان رضوی ۲ هزار هکتار سطح زیر کشت برنج وجود دارد می افزاید: یارانه ها برای اصلاح و یکپارچه سازی اراضی، کرت بندی و کشت مکانیزه با حمایت دولت پرداخت می شود و علاوه بر تأمین دستگاه های نشاء کار برنج، کمباین های ژاپنی و چینی برداشت نیز تأمین شده که همه این ها به افزایش تولید و افزایش عملکرد در واحد سطح کمک می کند.

وی استفاده از تله های فوری(فرمون)، وسایل بیولوژیکی و کاهش مصرف سم را مورد اشاره قرار داده و می افزاید: سمپاشی شالیزار باعثاز بین رفتن کیفیت و کاهش عطر برنج می شود. به گفته وی عملیات نشاء و خزانه گیری نیز مدرن شده و با به کارگیری تحقیقات انجام در سطح مزارع حرکت به سوی اصلاح کشت و افزایش تولید آغاز شده است.

سند راهبردی در راه!


جالب است بدانید به سراغ هر موضوعی که می رویم مسئولان از در راه بودن سند راهبردی آن خبر می دهند و قول هایی که اگر چنین شود چنان خواهد شد!

درباره برنج هم این قصد مطرح است به طوری که «عباس مشهدی کومله» رئیس مرکز توسعه و تحقیقات برنج کشور چند روز قبل در ساری اعلام کرد: «با برنامه ریزی های انجام شده در آینده ای نزدیک توسط مسئولان کشور شاهد رونمایی سند راهبردی برنج کشور می شویم».

وی با اشاره به نهایی شدن این سند در اسفند ماه پارسال می افزاید: توجه به ارقام پرمحصول برنج یکی از نقاط قوت این سند راهبردی است و به ارقام پرمحصولی روی آورده ایم که دو تا سه برابر افزایش تولید محصول دارد و متناسب با ذائقه مردم است. این ارقام کیفیت ممتازی دارد که به طور میانگین حدود ۸تن تولید در هر هکتار است.

این مسئول اظهار امیدواری کرده است که در ۳ سال با کشت ارقام پرمحصول برنج به خودکفایی برسیم.

«علی مومنی» رئیس تحقیقات برنج شمال کشور هم از لزوم تغییر رویکرد شالی کاران در انتخاب ارقام پرمحصول خبر داده و می گوید: کشت برنج پرمحصول صرفه اقتصادی داشته و عملکرد آن ۴۰ درصد بالاتر از کشت سنتی و بومی است. وی با اعلام این که کشاورزان از خرید ارقام پرمحصول اطمینان ندارند می افزاید: دولت باید تکلیف شالی کاران را با اعلام به موقع نرخ خرید تضمینی مشخص کند.

بخش برنج در اداره کل غله و حبوبات معاونت تولیدات گیاهی وزارت جهاد کشاورزی نیز در چارچوب شرح وظایف ضمن برنامه ریزی و اتخاذ تدابیر لازم به منظور افزایش بهره وری، فعالیت های گوناگونی انجام داده است.

مهندس «موسوی» مدیر این بخش در گفت وگو با خراسان می گوید: اهداف کلی طرح افزایش تولید برنج شامل رسیدن به خودکفایی و پایداری در خودکفایی و قطع وابستگی به واردات برنج از خارج از کشور، کاهش هزینه های تولید و ایجاد زمینه رقابتی کردن تولید برنج در مقایسه با سایر محصولات زراعی و کاهش صعوبت کاری و ارتقای بهره وری از عوامل تولید در زراعت برنج از طریق توسعه سطح مکانیزاسیون و ارتقای دانش کاربران و بهره برداران است.

به گفته وی به منظور رسیدن به خودکفایی لازم است از تولید ۳میلیون و ۳۷۹هزار تن شلتوک به ۴میلیون و ۱۱۲هزار تن و با سطح زیر کشت ثابت ۶۳۵هزارو۳۸۵هکتار، از عملکرد ۵هزارو۳۰۹کیلوگرم در هکتار به ۶هزارو۴۷۱کیلوگرم در هکتار برسیم و با توجه به این که سرانه مصرف در حال حاضر حدودا ۳۹کیلوگرم می باشد که بالاتر از استاندارد توصیه شده توسط انستیتو تغذیه می باشد لازم است با بسترسازی مناسب جهت مصرف متناسب این میزان به ۳۶.۵کیلوگرم تغییر یابد.

ماموریت و اقدامات بخش:


به گفته وی بخش برنج در راستای دستیابی به هدف اقداماتی شامل بکارگیری بیش از ۶۰۰نفر مهندس ناظر در مزارع برنج با هدف انتقال یافته های تحقیقاتی به مزارع برای افزایش عملکرد در هکتار، توزیع بیش از ۲هزارو۲۰۰ دستگاه ماشین آلات مخصوص برنج باهدف کاهش هزینه، سختی کار و ضایعات برداشت، توسعه کشت مستقیم برنج با هدف صرفه جویی در آب کاهش هزینه های تولید و کاهش مصرف بذر و توسعه کشت دوم و راتون در اراضی مستعد با هدف افزایش درآمد کشاورزان، ایجاد پایداری تولید و افزایش فرصت های شغلی را انجام داده است.

مهندس «موسوی» می افزاید: استفاده از کودها و مواد بیولوژیک برای اولین بار با هدف استفاده کمتر از کودهای شیمیایی و تولید محصولی سالم، مبارزه بیولوژیک با کرم ساقه خوار با هدف کاهش مصرف سموم شیمیایی و حفظ محیط زیست، ساماندهی و تولید بذر ارقام اصلاح شده و پرمحصول کیفی با هدف رسیدن به خودکفایی، توسعه کشت برنج هیبرید برای افزایش تولید در هکتار و ایجاد بانک های نشاء(مراکز تولید نشاء مکانیزه) و مراکز ارائه خدمات مکانیزه از دیگر این اقدامات است که دستاوردهای آن افزایش سطح زیر کشت ارقام پرمحصول، افزایش تولید شلتوک و کاهش هزینه های تولید در اراضی کاملا مکانیزه می باشد.

یک خبر تازه


«پس از وقفه ۱۰ ساله، رئیس انجمن صادرکنندگان برنج هند می گوید: صادرات مستقیم برنج هندی به ایران از سرگرفته شد». انتشار این خبر در نخستین روزهای سالی که حمایت از «تولید ملی» است جای سوال دارد و این که چرا با وجود ظرفیت و قابلیت های موجود در تولید برنج همچنان باید وارد کننده برنج از این کشور و آن کشور باشیم. گویا از تولید ملی در این حوزه غفلت کرده ایم.

ما باید در سال تولید ملی به دنبال کاهش واردات و خودکفایی باشیم اما رئیس انجمن صادرکنندگان برنج هند در خبری که خبرگزاری فارس منتشر کرد ادعا کرده است: ایران بزرگ ترین بازار برنج باسماتی هند محسوب می شود و حدود ۲۰ درصد صادرات سالانه این محصول را به خود اختصاص داده است.

«ویجه ستیا» گفته است: انتظار داریم با راه اندازی ساز و کار جدید صادرات برنج باسماتی هند به ایران در سال جاری ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یابد. جالب است بدانید که در دهه گذشته برنج هند از طریق کشورهای ثالثبه ویژه امارات به ایران صادر می شد. اگر قرار است به خودکفایی برسیم و تولید ملی محقق شود در وهله اول باید بحثخرید تضمینی مناسب یکی از سیاست ها در تولید محصولات کشاورزی به ویژه برنج باشد و اگر این قانون به درستی اجرا شود کشاورزان به کشت ارقام پرمحصول سوق داده خواهند شد و کشور یک گام به خودکفایی نزدیک خواهد شد.

در کشاورزی کشور، استعدادهای فراوانی از جمله زمین کافی، شرایط آب و هوایی و میکروکلیمایی مناسب و مهم تر از این ها سرمایه انسانی کافی وجود دارد که در صورت سیاست گذاری های کلان و استفاده بهینه از آن ها می توان از این بخش استفاده مطلوب تری کرد.

چکیده گزارش


در حالی که نیاز کشور در سال ۳ میلیون تن برنج است و با توجه به تولید داخلی می باید فقط ۶۰۰ هزار تن برنج وارد کشور شود اما سالانه تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن برنج وارد کشور می شود. در سال «تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی» تغییر در الگوی کشت و تولید برنج برای حفظ امنیت غذایی و کاهش واردات به کشور ضرورتی اجتناب ناپذیر است و در این راستا مسئولان از نهایی شدن سند راهبردی برنج و برنامه ریزی برای خودکفایی در تولید این محصول طی ۳ سال آینده خبر می دهند اما کشاورزان و مسئولان محلی اختلاف نظر دستگاه های مرتبط و نبود حمایت های لازم را مانع به سرانجام رسیدن طرح ها و اقدامات مسئولان در حوزه کشاورزی می دانند. برای رسیدن به خودکفایی، تولید برنج در واحد سطح باید ۲ برابر شود و این امر مستلزم اجرای درست سیاست ها و همسو کردن سیاست گذاری ها در دستگاه های اجرایی و جدی گرفتن پیام مقام معظم رهبری است.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات