هفته گذشته جلسه استماعی تحت عنوان «موانع پیشروی خلع سلاح حزبالله» در مجلس نمایندگان کنگره آمریکا برگزار شد. نمایندگان دارل ایسا و دارین لهود با دعوت از کارشناسان اندیشکدههای نومحافظهکار، از طراحی و معرفی طرح جدید قانونگذاری برای افزایش فشار سیاسی و اقتصادی بر مقاومت لبنان خبر دادند. پس از ناکامی طرحهای آمریکایی-اسرائیلی برای خلع سلاح لبنان و شکست آشکار اقدامات خصمانه علیه مردم این کشور برای تحت فشار قرار دادن حزبالله، کنگره آمریکا بار دیگر به اقدامات تحریمی بازگشته است. محور اصلی این جلسه، لایحهای با عنوان «قانون لبنان ایمن» (Safe Lebanon Act) است که بهعنوان ابزار تازهای برای تحریم هدفمند بازیگران سیاسی و شبکههایی معرفی شد که بهگفته قانونگذاران آمریکایی، با حمایت از حزبالله، عملاً ثبات لبنان و امنیت منطقهای، به ویژه اسرائیل را به خطر انداختهاند. آنچه که در این جلسه مطرح شد نشان میدهد که کنگره متوجه هزینه سنگین مقابله مستقیم با محور مقاومت شده و در تلاش است تا با اتکا بر سنت امپریالیستی «تفرقه بیانداز و حکومت کن» در پی عبور از رویکرد مقابله مستقیم و حرکت بهسوی اعمال فشار ساختاری است تا از این طریق ضمن اعمال فشار تحریمی، حکومت در لبنان را در برابر مقاومت مردمی لبنان قرار دهد.
قانونی برای هدف قرار دادن حامیان مقاومت لبنان
جلسه با معرفی و تشریح «قانون لبنان ایمن» آغاز شد؛ طرحی که با کمک کارشناسان اندیکشدههای نومحافظهکار و تحت نفوذ لابی صهیونیستی طراحی شده است. دو نماینده جمهوریخواه این کمیته، با هدف ایجاد چارچوبی قانونی برای تحریم افراد و نهادهایی مشخص در لبنان این طرح را ارائه کردهاند؛ یعنی تحریم کسانی که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم مانع اقدامات علیه مقاومت شده و بستر نفوذ و تداوم قدرت حزبالله را فراهم میکنند. طراحان این قانون تأکید کردند که این ابتکار، اختیارات رئیسجمهور آمریکا را برای اعمال تحریمهای هدفمند علیه مقامات سیاسی و بازیگران مؤثر در حمایت از مقاومت، گسترش میدهد. به گفته حاضران، فلسفه اصلی این قانون آن است که هزینه سیاسی و اقتصادی همکاری با حزبالله و/یا چشمپوشی از اقدامات آن، برای نخبگان حاکم در لبنان بهطور محسوسی افزایش یابد.
تلاش برای کنترل دولت لبنان به جای حمله مستقیم نظامی
نمایندگان و کارشناسان تأکید کردند که «قانون لبنان ایمن» بیانگر تغییر رویکرد کنگره از مداخله نظامی مستقیم به استفاده حداکثری از ابزار تحریم است. در این چارچوب، تحریمها بهعنوان اهرمی عملی برای واداشتن ساختار سیاسی لبنان به تغییر رفتار معرفی شد؛ بهویژه تحریم افرادی که اصلاحات مدنظر اسرائیل را به تعویق میاندازند و به حزبالله امکان میدهند نفوذ خود را حفظ کند.
شرکتکنندگان در جلسه تصریح کردند که تجربه سالهای گذشته نشان داده فشار اقتصادی و مالی هدفمند، هزینه ادامه حمایت از مقاومت را برای نخبگان دخیل در حاکمیت افزایش میدهد، بدون آنکه آمریکا وارد درگیری نظامی تازهای در منطقه شود. از نگاه طراحان این قانون، این رویکرد میتواند همزمان با تضعیف حزبالله و فضای سیاسی لازم برای کنترل دولت لبنان را فراهم آورد.
احیای سنت امپریالیستی «تفرقه بیانداز و حکومت کن»
اهداف تحریمی این قانون بهصورت مشخص بر افراد، شبکهها و نهادهایی متمرکز است که بهطور فعال در مسیر اصلاحات مدنظر اسرائیل و آمریکا مانعتراشی میکنند و به تداوم حیات حزبالله یاری میرسانند. بر اساس توضیحات ارائهشده، این قانون امکان تحریم مقامات سیاسی، چهرههای بانفوذ اقتصادی و بازیگران نهادی را فراهم میکند که در حمایت از حزبالله نقش دارند.
قطع مسیرهای بازتولید قدرت و حیات سیاسی حزبالله
طراحان قانون تأکید کردند که هدف راهبردی این است که مسیرهای بازتولید مستمر قدرت برای مقاومت لبنان مسدود شود. نمایندگان کنگره و کارشناسان حاضر توضیح دادند که حزبالله علاوه بر توان نظامی، از شبکهای درهمتنیده از نفوذ سیاسی، اقتصادی، کنترل غیررسمی مرزها و نفوذ در ساختار دولت لبنان برخوردار است. به گفته حاضران، تنها با قطع همزمان این مسیرهای بازتولید قدرت است که میتوان مانع از قرار گرفتن حزبالله در موقعیت مسلط پیشین شد و زمینه را برای کاهش پایدار نفوذ آن فراهم کرد.
شرطیسازی کمکهای آمریکا با هدف قرار دادن حکومت در برابر مقاومت
موضوع شرطیسازی کمکهای مالی و نظامی آمریکا به لبنان بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی برای مهار حزبالله مورد تأکید قرار گرفت. نمایندگان کنگره تصریح کردند که تداوم حمایتهای آمریکا، بهویژه از نیروهای مسلح لبنان، نباید بدون معیارهای قابل سنجش ادامه یابد. بر اساس اظهارات مطرحشده، کمکها باید به پیشرفت در خلع سلاح حزبالله، اجرای کامل مراحل توافقهای امنیتی، کنترل مرزها و مقابله با نفوذ این گروه در نهادهای دولتی گره بخورد. حاضران هشدار دادند که تزریق منابع مالی بدون نظارت و شرطگذاری، نهتنها به تضعیف حزبالله منجر نشده، بلکه در برخی موارد به تثبیت وضع موجود کمک کرده است.
فشار بر زیرساختهای کلیدی مورد استفاده حزبالله
شرکتکنندگان تأکید کردند که فرودگاهها، بنادر، گذرگاههای مرزی و شبکههای لجستیکی و مالی غیررسمی، از مهمترین گلوگاههایی هستند که حزبالله از طریق آنها منابع مالی، تجهیزات و نیروی انسانی خود را جابهجا میکند. در این جلسه تصریح شد که آمریکا باید دولت لبنان را تحت فشار قرار دهد تا به شکلی این زیرساختها را کنترل کند که مقاومت لبنان نتواند از این مسیرها برای پیشبرد عملیات خود بهره بگیرد.
جمعبندی: نقشه راه کنگره علیه حزبالله
در مجموع میتوان گفت در این جلسه، نقشه راهی جامع برای رخنه در حکمرانی مستقل لبنان با هدف مقابله با حزبالله طراحی شد. محور اصلی این طرح عبارت است از اعمال تحریمهای هدفمند علیه رهبران و شبکههای مالی حزبالله، قطع مسیرهای بازتولید قدرت و منابع مالی این گروه، شرطیسازی کمکهای مالی آمریکا به لبنان بر اساس عملکرد ارتش و نهادهای امنیتی و بهرهگیری از هر گروه و جریان ممکن بهعنوان ابزار سیاسی برای اعمال فشار بر حزبالله.
