همزمان با تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه و افزایش هزینههای تولید و توزیع انرژی، ترکیه نرخ برق و گاز طبیعی مصرفی خانوارها را به طور میانگین ۲۵ درصد افزایش داد. این تصمیم که از امروز (دوشنبه، ۱۷ فروردین) لازمالاجرا شده، فشار مضاعفی را بر اقتصاد خانوارهای ترکیهای وارد میکند.به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از خبرگزاری فرانسه و رویترز، سازمان تنظیم بازار انرژی ترکیه با صدور بیانیهای اعلام کرد: «با توجه به افزایش هزینههای تولید و توزیع برق، قیمت خردهفروشی برق به میزان ۲۵ درصد افزایش یافته است. همچنین قیمت گاز طبیعی برای مصارف خانگی به طور میانگین ۲۵ درصد بالا رفته است
بر اساس این اصلاحیه، قبض برق یک خانوار با مصرف ۱۰۰ کیلوواتساعت به ۳۲۳.۸ لیر ترکیه (معادل حدود ۷.۴ دلار) افزایش یافته است.شرکت دولتی گاز ترکیه (بوتاش) نیز جزئیات بیشتری از این افزایش قیمت را اعلام کرد. بر این اساس، قیمت گاز طبیعی برای مشترکان صنعتی ۱۸.۶ درصد و برای نیروگاههای تولید برق ۱۹.۴ درصد گران شده است. همچنین تعرفه برق برای مشترکان بخش عمومی و خدمات در ولتاژ پایین ۱۷.۵ درصد، برای مشترکان صنعتی در ولتاژ متوسط ۵.۸۵ درصد و برای مشترکان کشاورزی ۲۴.۸ درصد افزایش یافته است
این افزایش قیمت در حالی رخ میده که بازارهای جهانی نفت و گاز به دلیل تنشهای نظامی در منطقه خاورمیانه دچار نوسانات شدیدی شدهاند. از ۲۸ فوریه گذشته (۱۰ اسفند ۱۴۰۴) همزمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران، زنجیره تأمین انرژی در جهان با اختلال مواجه شده و کشورهای واردکننده انرژی مانند ترکیه را با افزایش هزینههای وارداتی روبهرو کرده است.کارشناسان اقتصادی معتقدند این افزایش قیمت میتواند تورم را در ترکیه که ماههاست در سطح بالایی قرار دارد، تشدید کرده و هزینههای تولید و حملونقل را نیز تحت تأثیر قرار دهد. انتظار میرود دولت ترکیه در صورت ادامه بحران انرژی، مجبور به افزایش دوباره قیمتها در ماههای آینده شود.
جنگ ترامپ، تنها کشورهای درگیر مستقیم را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه اقتصاد ترکیه را نیز به یکی از بزرگترین قربانیان غیرمستقیم این درگیری تبدیل کرده است. افزایش سرسامآور قیمت انرژی و قطع گاز ایران آنکارا را مجبور به فروش بیسابقه ذخایر طلا و ثبت رکوردهای تاریخی کاهش ارزش پول ملی کرده است.ترکیه که ۹۰ درصد نفت و ۹۸ درصد گاز خود را وارد میکند، با بسته شدن عملاً تنگه هرمز و قطع صادرات گاز ایران در پی جنگ، با شوک عظیم هزینههای انرژی مواجه شد. قیمت نفت برنت از ۷۳ دلار به بیش از ۱۰۶ دلار در هر بشکه جهش کرد و فشار ارزی بیسابقهای به لیر وارد آورد.در چنین شرایطی، بانک مرکزی ترکیه برای جلوگیری از سقوط کامل لیر، دست به یک اقدام بیسابقه زد. آمارها نشان میدهد که این بانک در تنها دو هفته (تا ۲۰ مارس)، حدود ۵۸.۴ تن طلا به ارزش بیش از ۸ میلیارد دلار فروخته یا از طریق معاملات سواپ ارزی تبدیل کرده است. همچنین دادههای منتشرشده حاکی از آن است که در هفته منتهی به ۲۸ مارس، فروش طلا به ۶۹.۱ تن دیگر رسیده و مجموع ذخایر طلای ترکیه را ظرف سه هفته به ۷۰۲.۵ تن کاهش داده است.فاتح قرهخان، رئیس بانک مرکزی ترکیه، این اقدام را «طبیعی و در چارچوب سیاستهای مدیریت نقدینگی» توصیف کرده است. اما تحلیلگران اقتصادی معتقدند این فروش گسترده که بزرگترین کاهش ذخایر طلای ترکیه در هفت سال گذشته محسوب میشود، یک اقدام «آخرین لحظه و ناامیدانه» برای تأمین نقدینگی ارزی و جلوگیری از فروپاشی بیشتر لیر است.
در همین حال، لیر ترکیه در مسیر سقوط آزاد قرار گرفته است. ارزش این پول در برابر دلار آمریکا در دهه گذشته بیش از ۹۳ درصد کاهش یافته و جنگ اخیر، این روند را شتابی مضاعف بخشیده است. نرخ برابری دلار در برابر لیر که در ۲۵ ژانویه ۲۰۲۶ حدود ۴۳.۳۹ بود، ظرف کمتر از سه ماه به بالاترین سطح تاریخی خود یعنی ۴۴.۶۲ لیر در هر دلار (در آوریل ۲۰۲۶) رسید. از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون، لیر بیش از ۱۷ درصد دیگر از ارزش خود را از دست داده و انتظار میرود این روند کاهشی ادامه یابد.
