در حالی که هنوز نزدیک به سه سال تا پایان رسمی دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ در ژانویه ۲۰۲۹ باقی مانده، گویا نگرانی از تبعات حقوقی پس از قدرت، زودتر از موعد به حلقه نزدیکان رئیسجمهور آمریکا رسیده است.گزارش جدید روزنامه والاستریت ژورنال پرده از وعدههای مکرر و صریح ترامپ برای اعطای یک «عفو فراگیر و پیشگیرانه» به تمامی مشاوران و مقامات ارشد کاخ سفید برداشته است؛ اقدامی که در صورت تحقق، میتواند بزرگترین سپر حقوقی تاریخ معاصر آمریکا برای محافظت از یک تیم اجرایی پیش از ترک قدرت لقب بگیرد.
عفو برای هرکس که در ۶۰ متری دفتر بیضی نفس کشیده است
بر اساس این گزارش که به نقل از افراد مطلع از گفتوگوهای خصوصی رئیسجمهور منتشر شده، ترامپ در جلسات متعدد خود با مشاوران ارشد، عبارتی را تکرار کرده که حالا به نقلقولی آشنا در میان کارکنان کاخ سفید تبدیل شده است: «هر کسی را که در فاصله کمتر از ۶۰ متری دفتر بیضی (دفتر ریاستجمهوری آمریکا در کاخ سفید) تردد داشته باشد، عفو خواهم کرد.»منابع والاستریت ژورنال میگویند این وعدهها بهویژه زمانی جدیتر مطرح میشود که بحث درباره چالشهای حقوقی احتمالی پس از پایان دولت در میان باشد. به نظر میرسد رئیسجمهور آمریکا قصد دارد با این ضمانت زودهنگام، آرامش خاطر را به تیم اجرایی خود تزریق کند تا بدون نگرانی از آینده قضایی، بر پیشبرد برنامههای دو سال و نیم باقیمانده متمرکز باشند.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در واکنش به این گزارش، ضمن شوخیخواندن اظهارات رئیسجمهور، موضع حقوقی دولت را اینگونه یادآور شد: «روزنامه والاستریت ژورنال باید شوخی را جدی نگیرد. با این حال، باید تأکید کنم که قدرت رئیسجمهور برای اعطای عفو، مطلق و بیچونوچراست.» والاستریت ژورنال در ادامه گزارش خود آورده که ترامپ در دوره فعلی ریاستجمهوری خود تاکنون حدود ۱۶۰۰ مورد عفو یا تخفیف مجازات صادر کرده است.
از انتقاد به عفو فامیلی بایدن تا وعده عفو محفلی خود
بُعد جذاب و جنجالی این گزارش اما نه به خود وعده عفو، که به پیشینه مواضع شخص ترامپ در قبال استفاده از این اختیار بازمیگردد. به یاد بیاوریم که در ژانویه ۲۰۲۵ و درست همزمان با مراسم تحلیف ترامپ، جو بایدن در آخرین دقایق حضور خود در کاخ سفید، فرمان عفو پیشگیرانه برای اعضای خانواده و متحدان سیاسیاش را امضا کرد. این اقدام بایدن که شامل ۵ عضو خانواده و چهرههایی چون دکتر آنتونی فائوچی و ژنرال مارک میلی میشد، با موجی از انتقادات تند ترامپ و جمهوریخواهان روبرو گردید .ترامپ در آن زمان این عفوهای لحظه آخری را «تأسفبار» و «نشانه گناهکاری» خواند و با لحنی تحقیرآمیز گفت: «باورتان میشود؟ او خانوادهاش را درست وقتی من مشغول سخنرانی بودم بخشید... خوشبختانه ما در دوره اول نیازی به عفو کردن نداشتیم، چون کار اشتباهی انجام نداده بودیم.»اکنون و در فاصله ۳۳ ماه مانده به تحویل قدرت، رئیسجمهور مستقر وعده میدهد که تقریباً تمام افرادی را که در کاخ سفید با او همکاری داشتهاند، بیمه حقوقی خواهد کرد. تحلیلگران سیاسی این تضاد آشکار را «استاندارد دوگانه کلاسیک در واشنگتن» مینامند: اختیارات ریاستجمهوری زمانی که در دست رقیب است، نشانه سوءاستفاده از قدرت است؛ اما زمانی که خود در رأس قدرت قرار داری، مصداق «اختیار مطلق» قانونی.
این گزارش در شرایطی منتشر میشود که ترامپ از آغاز دور دوم ریاستجمهوری خود با انبوهی از پروندههای قضایی و تهدیدهای تحقیقاتی مواجه بوده است و اکنون با وعدهای که هنوز تا اجراییشدن آن بیش از ۱۰۰۰ روز فاصله داریم، میخواهد وفاداری و تمرکز تیمش را تضمین کند.
