گزارش جدید نیویورک تایمز نشان میدهد که درگیری نظامی اخیر بین آمریکا و ایران، معادلات دفاعی واشنگتن را با چالش بیسابقهای مواجه کرده است. بر اساس این گزارش، ایران با بهرهگیری از تاکتیکهای غیرمتعارف و جنگ نامتقارن، خود را بهعنوان «دشمنی توانمند و غافلگیرکننده» در برابر ایالات متحده و متحدان منطقهایاش اثبات کرده است.
تحلیلهای مالی از میدان نبرد نشان میدهد که هزینه جنگ برای آمریکا بسیار سنگین بوده است. برآوردها حاکی از آن است که کل هزینههای مستقیم این جنگ بین 25 تا 35 میلیارد دلار خواهد بود. تنها در شش روز اول درگیری، آمریکا 11.3 میلیارد دلار هزینه مستقیم نظامی متحمل شده و در بازه 12 روزه، این رقم به 12.7 میلیارد دلار رسیده است. میانگین هزینههای روزانه جنگ حدود یک میلیارد دلار تخمین زده میشود. افزون بر این، جنگ بهصورت غیرمستقیم فشار اقتصادی بر شهروندان آمریکایی وارد کرده و ماهانه حدود 1.4 میلیارد دلار از طریق افزایش قیمت بنزین و گازوئیل به جیب مردم تحمیل شده است.
پهپاد 20 هزار دلاری در مقابل موشک میلیون دلاری
یکی از بزرگترین درسهای این جنگ، بهرهبرداری ایران از شکاف سرمایهگذاری دفاعی آمریکا است. در حالی که پنتاگون عمدتاً بر سامانههای دقیق و گرانقیمت برای مقابله با هواپیماها و موشکهای بالستیک متمرکز بوده، ایران با استفاده از انبوه پهپادهای ارزانقیمت، این معماری دفاعی را به چالش کشیده است. به عنوان مثال، هزینه ساخت هر فروند پهپاد شاهد-136 حدود 20 هزار دلار برآورد میشود، در حالی که شلیک هر موشک رهگیر پاتریوت برای سرنگونی آن، 4 میلیون دلار هزینه در بر دارد. کارشناسان دفاعی هشدار میدهند که ادامه این روند، خطر اتمام ذخایر رهگیرهای گرانقیمت آمریکا پیش از جایگزینی آنها را به همراه دارد.
سامانههای دفاعی کنونی آمریکا برای مقابله با حملات انبوه و موجی پهپادهای کوچک و کوتاهپرواز طراحی نشدهاند. فناوریهای نوظهوری مانند سیستمهای لیزری پرانرژی به نظر نمیرسد که میتوانند راهحلی مقرونبهصرفه باشند، هنوز در میدان جنگ به بلوغ عملیاتی نرسیدهاند و تلاشها برای کاهش هزینه مقابله با پهپادها تاکنون عمدتاً ناموفق بوده است.
تحلیلگران معتقدند ایران با حفظ اهرمهای فشار نظیر تهدید به بستن تنگه هرمز و افزایش قیمت انرژی، همچنان برگ برنده در دست دارد. ترس اصلی کارشناسان دفاعی، تبدیل شدن این درگیری به یک جنگ فرسایشی تمامعیار است که پیامدهای آن میتواند نظم امنیتی خاورمیانه را برای سالها تحت تأثیر قرار دهد.
