عربستان سعودی در اقدامی غافلگیرکننده که نشاندهنده عمق نگرانیهای مالی این کشور از تبعات جنگ ایران است، صدور قراردادهای جدید برای شرکتهای مشاورهای بزرگ غربی را متوقف کرده است. روزنامه فایننشالتایمز امروز پنجشنبه با گزارش این خبر افزود ریاض پرداخت صورتحسابهای این شرکتها را به تعویق انداخته است؛ گامی بیسابقه که نشان میدهد ریاض در حال بازنگری اساسی در بودجه کلانپروژههای بلندپروازانه خود است.چندین تن از مدیران ارشد شرکتهای مشاورهای بینالمللی فاش کردهاند که این تصمیم بلافاصله پس از آغاز جنگ علیه ایران اتخاذ شده است؛ جنگی که درآمدهای نفتی پادشاهی آل سعود را تهدید کرده است. بر اساس این گزارش، اگرچه دولت سعودی این موضوع را به طور رسمی اعلام نکرده، اما جو حاکم بر بازار نشان میدهد که وزارت دارایی عربستان به تمامی وزارتخانهها و خریداران دولتی ابلاغ کرده است که هیچ قرارداد یا پروژه جدیدی بدون تایید خاص و پیشفرض این وزارتخانه تصویب نخواهد شد.یکی از مدیران اجرایی به فایننشال تایمز گفت: «به ما صراحتاً گفته شده که تا ماه جولای (تیرماه) منتظر هیچ پولی نباشید.» مدیر دیگری نیز تأیید کرد که بررسی تمامی قراردادهای جدید و پرداخت فاکتورها تا پایان سه ماهه دوم سال جاری میلادی (ژوئن) به تعویق افتاده است.این تصمیم، زنگ خطر را برای غولهای مشاورهای جهان نظیر «مککینزی» (McKinsey)، «بوستون کانسالتینگ گروپ» (BCG) و چهار شرکت بزرگ حسابرسی جهان (Big Four) که در یک دهه گذشته بازار عربستان را به «معدن طلای» خود تبدیل کرده بودند، به صدا درآورده است.
آمارهای رسمی نشان میدهند که چرا شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، مجبور به کشیدن ترمز دستی مخارج شده است. گزارش بودجه سه ماهه اول وزارت دارایی عربستان که همین ماه منتشر شد، پرده از چالشهای مالی سنگین این کشور برمیدارد:رکوردشکنی کسری بودجه: کسری بودجه ریاض در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ به ۱۲۵.۷ میلیارد ریال سعودی (۳۳.۵ میلیارد دلار) رسیده که بالاترین میزان از سال ۲۰۱۸ تاکنون است.جهش مخارج دفاعی: به دلیل تهدیدات ناشی از جنگ و توانایی ایران در بستن تنگه هرمز، هزینههای نظامی عربستان ۲۶ درصد افزایش یافته است. ریاض اکنون مجبور است بخش عمدهای از بودجه خود را به جای توسعه گردشگری، صرف تقویت پدافند هوایی و زیرساختهای ساحل دریای سرخ کند.استفاده از جنگ به عنوان بهانهای برای کوچکسازی «نئوم»اگرچه عربستان به لطف زیرساختهای خود توانسته در طول این جنگ، حدود دوسوم از صادرات نفت خام خود را از خلیج فارس به سمت سواحل دریای سرخ هدایت کند و از افزایش قیمت جهانی نفت سود ببرد، اما هزینههای جانبی جنگ توازن مالی کشور را برهم زده است.بسیاری از کارشناسان معتقدند که این جنگ، «بهانهای دیپلماتیک و مناسب» به دست ریاض داده تا پروژههای فراتخیلی خود را که بیش از حد بزرگ و پرهزینه بودند، بدون آبروریزی سیاسی کوچک یا متوقف کند. این روند پیش از این دامن پروژه پرچمدار «نئوم» (Neom) و شهر خطی ۱۷۰ کیلومتری آن را گرفته بود و حالا با توجه به ضربالاجلهای میزبانی اکسپو ۲۰۳۰ و جام جهانی فوتبال ۲۰۳۴، اولویتبندی بودجه به یک مسئله حیاتی تبدیل شده است.
در واکنش به این گزارش، وزارت دارایی عربستان تأیید کرد که همواره به دنبال بازگشت سرمایه در راستای اهداف چشمانداز ۲۰۳۰ است، اما عقبافتادگی در پرداختها را تکذیب و ادعا کرد که ۹۹.۵ درصد از فاکتورها در چارچوب زمانی قرارداد پرداخت شدهاند؛ ادعایی که با جو نگران و دستبهعصای مشاوران غربی در دبی و ریاض همخوانی ندارد.
