اروپا این روزها سومین موج گرما را در سال جاری تجربه میکنند و دمای هوا در برخی مناطق به بالای ۴۰ درجه سانتیگراد رسیده است. این افزایش بیسابقه دما، نه تنها زندگی روزمره مردم را مختل کرده، بلکه فشار بیسابقهای بر شبکههای برق وارد آورده و زنگ خطر کمبود انرژی را به صدا درآورده است. در ساعات پایانی روز، مصرف برق به دلیل استفاده گسترده از وسایل سرمایشی مانند کولرهای گازی و پنکهها به اوج میرسد و همین موضوع، شبکههای فرسوده و ناکارآمد اروپا را با چالش جدی مواجه کرده است.در انگلیس، شرکت بهرهبردار شبکه ملی برق هشدار داده که ذخیره انرژی در ساعات اوج مصرف امروز پنجشنبه با کسری حدود ۱.۲ گیگاواتی مواجه خواهد شد. این سومین اخطار رسمی در تابستان امسال است که نشان از عمق بحران دارد. کارشناسان علت اصلی این کمبود را دمای فوقالعاده بالا در سراسر اروپا میدانند که باعث کاهش ظرفیت تولید بسیاری از نیروگاهها شده است.
جالب اینکه معمولاً زمستانها فصل فشار بر شبکه برق انگلیس محسوب میشد، اما حالا موجهای گرمای تابستانی که به طرز نگرانکنندهای تکرار میشوند، به معضل تازهای برای تأمین انرژی بدل گشتهاند.یکی از عوامل تشدیدکننده این بحران، وابستگی روزافزون انگلیس به انرژی بادی است. در شرایطی که سرعت باد کاهش یافته، خروجی مزارع بادی به شدت افت میکند و این کشور ناچار میشود برای جبران کمبود، به نیروگاههای گازی، راکتورهای هستهای و حتی واردات برق از همسایگان پناه بیاورد. این در حالی است که فرانسه که بزرگترین صادرکننده برق اروپاست، خود دستخوش محدودیتهایی شده؛ زیرا گرمای شدید، دمای آب رودخانهها را بالا برده و امکان خنکسازی راکتورهای هستهای را با اختلال مواجه کرده است. پیشتر نیز در موجهای گرمای قبلی، فرانسه تولید چندین راکتور خود را کاهش داده بود و حالا اعلام شده که ممکن است محدودیتهای بیشتری در هفته جاری اعمال شود. این وضعیت، زنجیره تأمین انرژی در قاره سبز را به لرزه درآورده و انگلیس را که پس از کنار گذاشتن زغالسنگ، گزینههای چندانی برای تولید اضطراری برق ندارد، در مضیقهای مضاعف قرار داده است.
در چنین شرایطی، شهروندان انگلیسی که ساختمانهای کشورشان اساساً برای حفظ گرما طراحی شده و هیچ تناسبی با هوای سوزان ندارند، به تکاپوی تهیه کولرهای قابل حمل افتادهاند. گزارشها حاکی است که تقاضا برای این دستگاهها در سال جاری نسبت به سال گذشته دو برابر شده و بسیاری از فروشگاههای زنجیرهای موجودی خود را به پایان رساندهاند. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که این راهحلهای مقطعی نه تنها هزینههای سنگین خرید و نصب چند هزار دلاری را به خانوادهها تحمیل میکند، بلکه قبضهای ماهانه برق را نیز به طرز سرسامآوری افزایش میدهد و در سطح کلان، فشار بیشتری بر شبکهای که از قبل در آستانه فروپاشی است، وارد میآورد.از سوی دیگر، گرمای طاقتفرسا، آسیبپذیرترین اقشار جامعه یعنی سالمندان و بیماران دارای نیازهای ویژه را به شدت تهدید میکند و سیستم درمانی انگلیس را که بیمارستانهایش برای مقابله با چنین دماهایی مجهز نیستند، با موج جدیدی از مراجعات اورژانسی روبهرو ساخته است.این در حالی است که هواشناسان پیشبینی میکنند طی دو هفته آینده، دمای هوا نه تنها کاهش نمییابد، بلکه ممکن است رکوردهای ماه گذشته را نیز بشکند؛ روندی که قطعاً به افزایش چشمگیر مصرف برق و تضعیف بیشتر توان تولید نیروگاهها خواهد انجامید.
اروپا با سرعتی حدود دو برابر میانگین جهانی در حال گرم شدن است
بر اساس گزارشهای منتشر شده در رسانههای معتبر بینالمللی، از جمله روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز و نشریه تایم، کارشناسان بارها به این نکته اذعان کردهاند که زیرساختهای قدیمی اروپا که اغلب برای شرایط آب و هوایی خنکتر طراحی شدهاند، در برابر موجهای گرمای فزاینده تابناور نیستند .نیویورک تایمز در گزارشی به صراحت نوشته که گرمای شدید، «زیرساختهای اروپا را به چالش کشیده» و راهآهنها، نیروگاههای هستهای و حتی موزهها را با اختلال مواجه کرده است. این روزنامه تأکید دارد که اروپا نسبت به سایر مناطقی که مدتها با گرمای هوا سازگار بودهاند، بسیار آسیبپذیرتر است .نشریه تایم نیز در تحلیلی هشدار داده که اروپا با سرعتی حدود دو برابر میانگین جهانی در حال گرم شدن است و ساختمانها و زیرساختهایی که در دوران خنکتر ساخته شدهاند، به سادگی قادر به تحمل این دماها نیستند و این مسئله به یک بحران سالانه تبدیل شده است .در این میان، بلومبرگ نیز گزارش داده که قیمت برق در انگلیس و آلمان در ماه ژوئن به بالاترین سطح خود از زمان بحران انرژی در سال ۲۰۲۲ رسیده و سیستم برق این کشورها با فشار شدیدی مواجه است . شبکه ملی برق انگلیس (NESO) نیز ناچار شده با قیمتهای نجومی، برق را از کشورهای همسایه وارد کند تا از خاموشی گسترده جلوگیری کند.
