با ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از تشدید تنش میان ایران و آمریکا، تنگه هرمز بار دیگر به یکی از مهمترین موضوعات مذاکرات غیرمستقیم دو طرف در مسقط تبدیل شده است. در این میان، نام «کریدور میانی» بیش از گذشته مطرح شده؛ مسیری که به ادعای برخی رسانههای غربی، میتواند نقشی کلیدی در تأمین امنیت کشتیرانی و کاهش تنشها در این آبراه راهبردی ایفا کند.
وبگاه آمریکایی «آکسیوس» به نقل از منابع دیپلماتیک مدعی شده است میانجیها در حال بررسی صدور بیانیهای مشترک برای بازگشایی کامل این مسیر هستند. بر اساس این ادعا، کریدور میانی در آبهای بینالمللی قرار دارد و امکان عبور کشتیهای تجاری و نفتکشها را بدون ورود به آبهای سرزمینی ایران یا عمان فراهم میکند.
همزمان، شبکه «سیانان» نیز گزارش داده است که عمان پیشنویس طرحی برای ساماندهی تردد کشتیها در تنگه هرمز تهیه کرده است. بر اساس این پیشنهاد، مسیر جنوبی که از آبهای سرزمینی عمان عبور میکند، بدون نیاز به مجوز قبلی باز خواهد ماند، اما عبور از مسیر شمالی، که در آبهای سرزمینی ایران قرار دارد، مستلزم دریافت مجوز از تهران خواهد بود؛ هرچند در این طرح، دریافت عوارض از کشتیها پیشبینی نشده است.
آکسیوس همچنین مدعی شده ایران در نشست اخیر مسقط با این پیشنهاد موافقت نکرده و بررسی آن را به تصمیمگیریهای داخلی موکول کرده است.
به نوشته این رسانه، میانجیهای منطقهای بر این باورند که بازگشایی کریدور میانی میتواند به کاهش تنشها، حفظ آزادی کشتیرانی و جلوگیری از فروپاشی تفاهمهای اخیر میان تهران و واشنگتن کمک کند. در همین چارچوب، قطر، عمان، ترکیه، پاکستان و مصر طی روزهای گذشته رایزنیهای فشردهای با دو طرف انجام دادهاند تا زمینه ادامه مذاکرات فراهم شود.
از سوی دیگر، گزارشها حاکی است آمریکا همچنان هرگونه پیشرفت در گفتوگوها را به موضوع برنامه هستهای ایران گره زده و در کنار مسیر دیپلماسی، گزینههای فشار سیاسی، اقتصادی و نظامی را نیز حفظ کرده است.
در مقابل، تهران روایت رسانههای غربی درباره «کریدور میانی» را نادرست میداند. خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع آگاه گزارش داده است که تنگه هرمز در محدوده آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و هرگونه تصمیم درباره نحوه مدیریت یا ترتیبات آینده این گذرگاه، صرفاً در صلاحیت دو کشور ساحلی است.
این منبع همچنین تأکید کرده است که بر اساس تفاهمنامه اسلامآباد، گفتوگو درباره ترتیبات مربوط به تنگه هرمز باید میان تهران و مسقط انجام شود و نقش سایر کشورها، از جمله قطر، تنها به میانجیگری و تسهیل گفتوگوها محدود است.
در چنین شرایطی، تنگه هرمز از یک گذرگاه صرفا راهبردی برای انتقال انرژی، به یکی از مهمترین پروندههای سیاسی و امنیتی در مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا تبدیل شده؛ پروندهای که سرنوشت آن میتواند بر روند گفتوگوها و همچنین امنیت کشتیرانی در منطقه تأثیرگذار باشد.
