پایگاه خبری شبکه سیانان نوشت: مارک کارنی، نخستوزیر کانادا که در آغاز دوران زمامداریاش در سال ۲۰۲۵ تهدیدهای دونالد ترامپ مبنی بر الحاق کانادا به عنوان «ایالت پنجاهویکم» را با لبخند و شوخیهای ملایم پاسخ میداد، اکنون پس از ۱۸ ماه به این نتیجه رسیده که رویکرد مدارا دستاوردی برای اتاوا نداشته است.
نماد آشکار این تغییر تاکتیک، تقلید طنزآمیز کارنی از حرکات دست مشهور دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا (معروف به حرکت آکاردئونی) در جریان سخنرانی اخیر در نشست ملی حزب لیبرال در اتاوا بود؛ جایی که او ضمن تشریح یک طرح انرژی پاک، با تمسخر دستهایش را مانند ترامپ باز و بسته کرد و خنده ممتد حاضران در سالن را برانگیخت.
این تغییر لحن پس از آن رخ میدهد که مذاکرات تجاری دو کشور در ماه اوت عملاً به بنبست رسید، کانادا تعرفههای تلافیجویانه وضع کرد و پارلمان اروپا نیز از کانادا دعوت به عمل آورد تا به نخستین «عضو پیوسته» این بلوک قدرتمند تبدیل شود.
فن همپسن، استاد برجسته روابط بینالملل در دانشگاه کارلتون اتاوا معتقد است کارنی که پیشینهای فنسالارانه و مدیریتی در بانک مرکزی دارد، احتیاط تکنوکراتیک خود را کنار گذاشته و در حال وارد آوردن ضربات دقیق و نیشدار به ترامپ است؛ نشانهای از اینکه دستکشهای مخملین دیپلماسی در اتاوا در حال درآمدن است.
از باجدهی اقتصادی تا تلافی در تریبونهای بینالمللی
کارنی ابتدا با هدف کاستن از تنشهای شدیدی که در دوران جاستین ترودو میان واشنگتن و اتاوا شکل گرفته بود به قدرت رسید.
او در ماههای نخست تلاش کرد با رویکردی نرم و تمجیدهای شخصی، رضایت رئیسجمهور آمریکا را جلب کند.
او حتی در پروندههای اقتصادی و امنیتی عقبنشینیهای بزرگی انجام داد؛ از جمله لغو طرح مالیات بر خدمات دیجیتال علیه شرکتهای فناوری آمریکا، تشدید پرهزینه عملیات علیه قاچاق فنتانیل (با وجود اینکه سهم مرز کانادا در این حوزه تنها دو دهم درصد بود) و حتی عذرخواهی رسمی بابت پخش یک آگهی تبلیغاتی ضدتعرفه در رسانهها.
کارنی حتی در سیاست خارجی همراستا با ترامپ حرکت میکرد و از کارزار نظامی آمریکا علیه ایران حمایت کرده بود.
با این حال، ترامپ به جای انعطاف، حملات شخصی خود به نخستوزیر کانادا را تشدید کرد؛ بارها او را با تحقیر «فرماندار» یا با نام کوچک خطاب کرد، او را «زننده» و «ناسپاس» خواند و حتی تصاویر ساختهشده با هوش مصنوعی از شکست دادن وی منتشر کرد.
نخستوزیر کانادا سرانجام در ماههای اخیر این سکوت را شکست؛ وی ابتدا به تمسخر ارتش کانادا توسط پیت هگست، وزیر دفاع ترامپ به تندی تاخت و از تیم کاخ سفید خواست «ساختن میم و ژستهای قلدرمآبانه» را متوقف کنند.
او سپس در سخنرانی پارلمان اروپا با کنایه به سیاستهای کاخ سفید اعلام کرد که نزدیکی اتاوا به اتحادیه اروپا به معنای ساختن یک ابرقدرت رقیب نیست، مگر ابرقدرتی با «نزاکت و رفتاری بهتر».
همچنین زمانی که دستگاه تلهپرامپتر کارنی در جریان یک کنفرانس خبری از کار افتاد، وی با کنایه به ادعاهای سال گذشته ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «برخلاف یک رهبر شناختهشده جهانی، من این نقص فنی را به پای توطئه و خرابکاری نمیگذارم.»
دست برتر کارنی در افکار عمومی و ابهام در روابط دو متحد
تحلیلگران روابط بینالملل تاکید دارند که این نیشخندها و طعنههای سیاسی تصادفی نیستند، بلکه بخشی از یک تغییر راهبرد دیپلماتیک پس از بیحاصل بودن مصالحه محسوب میشوند.
اریک ون رایتوون، استاد علوم سیاسی دانشگاه کارلتون یادآور میشود که ترامپ به شدت در برابر بیاحترامی حساس و کمتحمل است و از اینکه شخصیتی با اعتبار و محبوبیت بینالمللی مانند کارنی او را دست بیندازد خشمگین میشود.
علاوه بر این، اتخاذ موضع سخت در برابر واشنگتن بازتاب بسیار مثبتی در جامعه کانادا داشته است؛ تازهترین نظرسنجی موسسه معتبر «لژه» نشان میدهد که ۴۱ درصد از شهروندان کانادا اکنون ایالات متحده را یک کشور «دشمن» قلمداد میکنند—رقمی که نسبت به سال گذشته رشد ۱۵ درصدی را نشان میدهد—هرچند ۶۴ درصد آنان گفتهاند با رفتن ترامپ از قدرت نظرشان تغییر خواهد کرد.
اگرچه برخی کارشناسان معتقدند به دلیل سابقه ترامپ در نمایشهای تلویزیونی، احتمال مصالحه و سازش سریع در آینده منتفی نیست، اما بسیاری از ناظران هشدار میدهند تمسخر علنی رئیسجمهور آمریکا توسط نخستوزیر یک کشور همپیمان، نشاندهنده سقوط کمسابقه روابط دو کشور به نقطهای تاریک و یخبندان است.
