روزنامه وال‌استریت ژورنال روز دوشنبه به نقل از منابع آگاه گزارش داد که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه پیشنهاد داده است ماه آینده نشستی با حضور رهبران روسیه، آمریکا و چین برگزار شود تا راه‌های پایان دادن به جنگ چهار ساله اوکراین بررسی شود؛ توافقی که از نگاه مسکو باید شرایط مطلوبی برای روسیه فراهم کند.
به گفته منابع آگاه، پوتین این پیشنهاد را در تماس تلفنی ۹ اکتبر با ترامپ مطرح کرده است. چنین نشستی بدون حضور ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، می‌تواند نگرانی اوکراین و متحدان اروپایی‌اش را تشدید کند؛ به‌ویژه آنکه مسکو می‌کوشد اروپا را از روند تصمیم‌گیری درباره جنگ کنار بگذارد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، از گفت‌وگوها درباره امکان برگزاری این نشست خبر داد، اما گفت هنوز دستور کار مشخصی برای آن تعیین نشده است. یک مقام ارشد آمریکایی نیز تأکید کرد که ترامپ هنوز با این پیشنهاد موافقت نکرده، هرچند ممکن است برای تحقق وعده خود مبنی بر پایان دادن به جنگ از آن استقبال کند.
منابع آگاه می‌گویند کرملین پیشنهاد برگزاری این گفت‌وگوها در حاشیه نشست مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) را مطرح کرده است که قرار است ۱۸ و ۱۹ نوامبر در شهر شنژن چین برگزار شود. به گفته این منابع، پکن نیز آمادگی خود را برای پذیرش پیشنهاد روسیه اعلام کرده، اما موافقت ترامپ همچنان ضروری است.
تحلیلگران معتقدند میزبانی چنین نشستی می‌تواند جایگاه چین را به‌عنوان قدرتی مؤثر در عرصه دیپلماسی تقویت کند، اما برای شی جین‌پینگ نیز مخاطراتی به همراه دارد؛ زیرا پکن باید میان حمایت از مسکو و حفظ روابط اقتصادی خود با اروپا توازن برقرار کند.
نزدیکی مسکو و واشنگتن و نگرانی اروپا
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده که روابط ترامپ و پوتین نشانه‌هایی از نزدیکی را بروز داده است. دو طرف اخیرا درباره خرید گازوئیل روسیه از سوی آمریکا و تسهیل فروش آن در بازارهای جهانی به توافق رسیده‌اند؛ اقدامی که واشنگتن آن را راهی برای مهار قیمت سوخت می‌داند، هرچند کارشناسان انرژی تأثیر این توافق بر بازار را ناچیز ارزیابی می‌کنند.
ترامپ همچنین اجرای تحریم‌های پیش‌بینی‌شده علیه روسیه را متوقف کرده و بار دیگر از زلنسکی خواسته است حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند. او حتی تلویحاً از ضرورت روی کار آمدن رئیس‌جمهوری جدید در اوکراین سخن گفته است.
وال‌استریت ژورنال می‌نویسد مسکو برگزاری نشست سه‌جانبه را فرصتی برای تثبیت جایگاه روسیه در جمع قدرت‌های بزرگ جهان می‌داند؛ جایگاهی که پوتین از زمان به قدرت رسیدن در سال ۲۰۰۰ به دنبال آن بوده است.
به گفته یک افسر پیشین اطلاعاتی روسیه، پوتین این چارچوب را فرصتی برای شکل‌گیری نظمی شبیه توافق یالتا می‌بیند؛ توافقی که پس از جنگ جهانی دوم، مناطق نفوذ قدرت‌های بزرگ را مشخص کرد. با این حال، بعید است ترامپ و شی با چنین تصوری کاملاً همراه شوند.
این ابتکار همچنین نگرانی‌هایی را در تایوان برانگیخته است؛ زیرا احتمال مذاکره قدرت‌های بزرگ درباره سرنوشت یک کشور، این نگرانی را تقویت می‌کند که آینده تایوان نیز روزی به موضوع معامله میان قدرت‌ها تبدیل شود.
در مجموع، نشست احتمالی می‌تواند فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک چین و پیشبرد اهداف روسیه باشد، اما خطر تشدید اختلاف پکن با اروپا و افزایش نگرانی‌ها درباره کنار گذاشته شدن اوکراین از مذاکرات مربوط به آینده خود را نیز در پی دارد.
