شبکه الجزیره در گزارشی با اشاره به اینکه در انتخابات میان دورهای چهارم نوامبر در آمریکا، فارغ از هر نتیجه ای، رئیسجمهور تغییر نخواهد کرد، به بررسی ابعاد وحشت دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا از شکست در انتخابات پرداخته و نوشت که احتمال انتقال کنترل کنگره به حزب رقیب میتواند راه را برای مرحله تازهای از رویارویی سیاسی هموار کند و ابزارهای قانونی و مبتنی بر قانون اساسی را در اختیار مخالفان رئیسجمهور قرار دهد تا سیاستهای او را متوقف کرده و عملکرد دولتش را مورد بازخواست قرار دهند.
وی با اشاره به اینکه انتخابات مجلس نمایندگان آمریکا هر دو سال یک بار برگزار می شود، نوشت که این زمان با ماهیت این مجلس همخوانی دارد که تعداد کرسیهای آن بر اساس جمعیت تعیین میشود و تغییرات در گرایشهای رأیدهندگان را به شکلی مستقیمتر و سریعتر منعکس میکند.
در مقابل، مجلس سنا به گونهای طراحی شده که ثبات بیشتری داشته باشد و هر ۶ سال یک بار انجام می شود و کمتر تحت تأثیر نوسانات سریع انتخاباتی قرار می گیرد. به همین دلیل، به هر ایالت صرفنظر از جمعیت آن دو کرسی اختصاص داده شد و مدت عضویت هر سناتور شش سال تعیین می شود. البته برای جلوگیری از تغییر یکباره تمام اعضای سنا، اعضای این مجلس به سه گروه تقسیم شده اند و هر دو سال یکسوم آنان در انتخابات شرکت می کنند.
انتخابات میان دوره ای قدرت ترامپ را محدود می کند
قانون اساسی آمریکا انتخابات مستقلی با عنوان «انتخابات میاندورهای» پیشبینی نکرده است؛ بلکه مدت عضویت نهادهای اصلی نظام سیاسی را به شکل متفاوتی تعیین کرده است:
- دو سال برای مجلس نمایندگان
- چهار سال برای رئیسجمهور
- شش سال برای مجلس سنا
به دلیل این تفاوت، انتخابات دو مجلس کنگره در میانه دوره ریاستجمهوری برگزار میشود و به رویدادی انتخاباتی تبدیل میشود که موازنه قدرت در واشنگتن را دوباره میسنجد، بیآنکه به تغییر رئیسجمهور یا پایان دوره او منجر شود.
در انتخابات میاندورهای، آمریکاییها برای انتخاب تمام ۴۳۵ عضو مجلس نمایندگان و همچنین یکسوم اعضای مجلس سنا که از ۱۰۰ عضو نماینده ۵۰ ایالت تشکیل شده است، به پای صندوقهای رأی میروند.
اهمیت این انتخابات از توانایی آن در تغییر اکثریت حزبی در کنگره ناشی میشود. اگر حزب رئیسجمهور اکثریت خود را در یکی از دو مجلس یا هر دوی آنها از دست بدهد، ممکن است با مخالفانی روبهرو شود که ابزارهای گستردهتری برای قانونگذاری و نظارت در اختیار دارند.
از جمله این ابزارها میتوان به جلوگیری از تصویب قوانین و بودجهها، آغاز تحقیقات درباره عملکرد دولت، نظارت بر نهادهای اجرایی و همچنین استفاده از اختیارات قانونی کنگره برای پاسخگو کردن مقامهای مسئول اشاره کرد.
بنابراین، اهمیت انتخابات میاندورهای تنها به تجدید کرسیهای قانونگذاری محدود نمیشود، بلکه توانایی رئیسجمهور برای اجرای برنامه سیاسی خود در دو سال باقیمانده از دوره ریاستجمهوریاش را نیز تعیین میکند.
به این ترتیب، ممکن است رئیسجمهور همچنان کرسی خود را در کاخ سفید حفظ کند، اما در برابر کنگرهای متفاوت قرار گیرد که با تغییر آن، حدود اختیارات و توانایی رئیسجمهور برای حکمرانی نیز دگرگون میشود. این یکی از برجستهترین سازوکارهای نظارت و موازنه قدرت است که قانون اساسی آمریکا بنیان نهاده است.