کره‌جنوبی در شرایطی به دنبال گسترش حضور نظامی خود در آب‌های نزدیک تنگه هرمز است که تهران بارها نسبت به هرگونه مشارکت کشورهای خارجی در عملیات نظامی مرتبط با این آبراه راهبردی هشدار داده و تأکید کرده است که همراهی با آمریکا و رژیم صهیونیستی در جنگ علیه ایران، بدون پیامد نخواهد بود.
روزنامه کره‌جنوبی «هانکیوره» در گزارشی اعلام کرده است که ایران به سئول درباره گسترش فعالیت‌های واحد دریایی چئونگائه در نزدیکی تنگه هرمز هشدار داده و از این کشور خواسته است از مداخله در تحولات منطقه خودداری کند.
این هشدار در حالی مطرح شده که دولت کره‌جنوبی در حال پیشبرد طرحی برای افزایش دامنه مأموریت دریایی خود و اعزام تجهیزات نظامی بیشتر به منطقه است؛ اقدامی که در صورت تکمیل مراحل قانونی، می‌تواند حضور نظامی این کشور را به یکی از حساس‌ترین آبراه‌های جهان نزدیک‌تر کند.
کره‌جنوبی به دنبال اعزام نیرو و تجهیزات نظامی به منطقه
بر اساس گزارش خبرگزاری یونهاپ، دولت کره‌جنوبی قصد دارد دامنه عملیاتی واحد دریایی چئونگائه را که مأموریت مقابله با دزدی دریایی در خلیج عدن را بر عهده دارد، به آب‌های جنوب عمان گسترش دهد.
در چارچوب این طرح، اعزام یک فروند هواپیمای گشت دریایی P-۸A پوسایدون، تیم خنثی‌سازی مهمات و تجهیزات مقابله با مین‌های دریایی پیش‌بینی شده است. همچنین قرار است ۷۵ نیروی جدید به این مأموریت اضافه شوند و شمار نیروهای این واحد به حدود ۳۹۵ نفر برسد.
کابینه کره‌جنوبی روز ۱۰ نوامبر این طرح را تصویب کرد و اکنون برای اجرای نهایی به تأیید مجلس ملی این کشور نیاز دارد.
اگرچه سئول مدعی است هدف از این اقدام صرفاً حفاظت از کشتی‌های تجاری، شهروندان و منافع اقتصادی کره‌جنوبی است، اما گسترش حوزه عملیاتی این واحد و پیش‌بینی تجهیزات مین‌روبی، نگرانی‌هایی درباره مشارکت احتمالی این کشور در طرح‌های نظامی مرتبط با تنگه هرمز ایجاد کرده است.
نکته قابل‌توجه آن است که تجهیزات مین‌روبی و تیم‌های خنثی‌سازی مهمات می‌توانند در مراحل بعدی، زمینه مشارکت کره‌جنوبی در عملیات بین‌المللی پاک‌سازی مین‌های دریایی را فراهم کنند؛ موضوعی که از سوی منتقدان در سئول نیز به‌عنوان مقدمه‌ای برای ورود تدریجی این کشور به معادلات نظامی منطقه ارزیابی شده است.
هشدار صریح ایران؛ کره‌جنوبی همدست متجاوزان نشود
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز گذشته در واکنش به برنامه کره‌جنوبی برای گسترش مأموریت دریایی خود، موضع صریح تهران را اعلام کرد.
بقائی تأکید کرد: «کره‌جنوبی باید از اعزام نیروهای نظامی خود به منطقه برای انجام عملیات دریایی با هدف کمک به بازگشایی تنگه هرمز خودداری کند و خود را از موضوعی که به‌اندازه کافی پیچیده است، دور نگه دارد.»
وی با اشاره به روابط دیرینه تهران و سئول خاطرنشان کرد که روابط دو کشور طی بیش از ۶۰ سال بر اساس احترام متقابل و توجه به منافع مشترک شکل گرفته است.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین تصریح کرد که مردم ایران انتظار ندارند کشورهایی غیر از آمریکا، رژیم صهیونیستی و متحدانی که در تجاوز نظامی علیه ایران مشارکت داشته یا از آن حمایت کرده‌اند، خود را در جایگاه همدست این اقدامات قرار دهند.
باید توجه داشت تهران میان مأموریت‌های دریایی با اهداف تجاری و امنیتی و مشارکت عملیاتی در طرح‌های نظامی آمریکا تفاوت قائل است، اما اجازه نخواهد داد عنوان‌هایی مانند حفاظت از کشتیرانی به پوششی برای مشارکت در اقدامات نظامی علیه ایران تبدیل شود.
منافع اقتصادی کره‌جنوبی در تیررس ایران
یکی از مهم‌ترین ابعاد هشدارهای ایران به کره‌جنوبی، احتمال گسترش دامنه اهداف پاسخ نظامی در صورت مشارکت این کشور در جنگ است.
در همین زمینه، محمد مرندی، استاد دانشگاه تهران و مشاور پیشین تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران، هشدار داده است که در صورت مشارکت سئول در جنگ، ایران این کشور را دشمن تلقی خواهد کرد و به دنبال هدف قرار دادن دارایی‌های کره‌جنوبی در منطقه خواهد بود.
مرندی تأکید کرده است که اهداف احتمالی لزوماً به تجهیزات نظامی محدود نخواهند شد و تأسیسات و منافع شرکت‌های کره‌ای در کشورهای منطقه، از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر نیز ممکن است در معرض تهدید قرار گیرند.
در این میان، نام شرکت‌های بزرگ کره‌جنوبی که در پروژه‌های اقتصادی و زیرساختی خاورمیانه فعالیت دارند، از جمله سامسونگ سی‌اندتی، هیوندای مهندسی و ساخت‌وساز و شرکت ساخت‌وساز دائوو، در گزارش رسانه SBS مطرح شده است.
این شرکت‌ها در پروژه‌هایی نظیر ساخت نیروگاه، زیرساخت‌های انرژی، تأسیسات صنعتی و پروژه‌های بندری در منطقه حضور دارند.
سئول مدعی عدم مشارکت در جنگ است؛ اما واقعیت میدانی چه می‌گوید؟
دولت کره‌جنوبی در واکنش به انتقادها تأکید کرده است که مأموریت جدید واحد چئونگائه بر اساس اصول عدم مشارکت و عدم مداخله در جنگ انجام خواهد شد.
وزارت دفاع این کشور مدعی است هواپیمای گشت دریایی اعزامی صرفاً برای حفاظت از کشتی‌های کره‌ای فعالیت خواهد کرد و مأموریت آن شامل شناسایی خاک ایران، آب‌های سرزمینی ایران یا بخش داخلی تنگه هرمز نخواهد بود.
وزیر دفاع کره‌جنوبی نیز اعلام کرده است که این واحد تحت فرماندهی مستقل سئول فعالیت خواهد کرد و هدف اصلی آن حفاظت از شهروندان و کشتی‌های این کشور است.
در این خصوص باید توجه داشت مسئله اصلی صرفاً عنوان رسمی مأموریت نیست، بلکه نوع تجهیزات اعزامی، محدوده عملیاتی و احتمال مشارکت این نیروها در طرح‌های ائتلافی برای بازگشایی تنگه هرمز است.
به‌ویژه آنکه در طرح کره‌جنوبی، اعزام تجهیزات مین‌روبی و تیم خنثی‌سازی مهمات پیش‌بینی شده است؛ تجهیزاتی که می‌توانند در صورت تغییر شرایط سیاسی و نظامی، کاربردی فراتر از حفاظت معمول از کشتی‌های تجاری پیدا کنند.
با توجه به اهمیت راهبردی تنگه هرمز و حساسیت حضور نیروهای نظامی خارجی در اطراف این آبراه، ایران نشان داده است که گسترش دامنه مشارکت کشورهای دیگر در عملیات آمریکا را صرفاً یک اقدام عادی دریایی تلقی نخواهد کرد.
در چنین شرایطی، اگر کره‌جنوبی بخواهد میان ادعای بی‌طرفی در جنگ و مشارکت عملیاتی در طرح‌های نظامی منطقه تعادل برقرار کند، باید پیش از هر تصمیمی پیامدهای امنیتی و اقتصادی آن را در نظر بگیرد.
در صورت ورود کره‌جنوبی به هرگونه اقدام نظامی علیه ایران یا مشارکت در عملیات بازگشایی تنگه هرمز، دامنه پاسخ احتمالی تهران می‌تواند فراتر از اهداف نظامی و شناورهای دریایی این کشور در منطقه باشد.
در چنین سناریویی، منافع اقتصادی و زیرساختی سئول در کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز ممکن است در معرض تهدید قرار گیرد؛ از جمله پروژه‌های عمرانی، تأسیسات انرژی، نیروگاه‌ها و بنادر که شرکت‌های بزرگ کره‌ای در اجرای آن‌ها مشارکت دارند.
