آیا ترکیه قمار را سوریه باخته است؟
به گزارش افکارنیوز، کریم جعفری در سایت " ایران آباد " نوشت:
ترکیه و یا به عبارت دیگر دو گانه اردوغان – داوود اوغلو آیا در قمار سوریه پیروز شدند، یا اینکه شکست خوردند، آیا این دو نفر توانستند راه ترکیه را به جهان عرب از طریق کنترل سوریه باز کنند و یا اینکه خود به مسیری برای نابودی ترکیه تبدیل شدهاند؟
رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه اعلام کرد که به دلیل مشغلهاش در تدارک کنگره بزرگ حزب عدالت و توسعه نمیتواند به نیویورک برود و احمد داووداغلو وزیر امور خارجه را به جای خود فرستاد، اما بسیاری این اقدام را ناشی از بنبست شدید اردوغان در سوریه برشمردند که اردوغان مانده تا شاید راهی برای آن بیابد.
داووداوغلو در نیویورک و پشت درهای بسته به مدت یک ساعت با محمود احمدینژاد در مورد مسایل منطقه به خصوص سوریه مذاکره کرد و از ایران خواست تا به دلیل نفوذش بر دمشق، مانع از تداوم درگیریها شود، این درخواست هنگامی مطرح میشود که آنکارا تهران را متهم میکند که به دلایل قومی و مذهبی از نظام حاکم بر سوریه حمایت میکند!
اما پاسخ به این سوال که چرا ترکیه قمار سوریه را باخته است، از چند زاویه قابل بررسی است، نخست آنکه ترکیه پذیرفت تا در گروه تماس منطقهای حاضر شود و این خود مهمترین نشانه بود که عقب نشینی آشکار آنکارا از طرحهایش را نشان میداد؛ دومین مساله به موضوع عربستان و قطر بر میگشت، این دو کشور نشان دادند که توانایی پایان بردن هیچ طرحی را ندارند و در عمل کلاه گشادی بر سر ترکیه گذاشتند و این کشور را وسط باتلاق سوریه رها کردند.
سوم به موضوع انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بر میگردد که این کشور را به شدت محتاط کرده و جرات تصمیم گیری را از کاخ سفید گرفته است؛ چهارمین مساله اما به بدبینی ترکیه نسبت به رفتارهای آلمان و فرانسه باز میگردد، آنکارا این دو کشور را متهم به همکاری و کمک به پ. ک. ک میکند در حالی که به زعم رهبران ترک، برلین و پاریس دو متحد راهبردی آنکارا در موضوع سوریه به شمار میروند!
اما در بعد داخلی نیز دو مساله مهم باعثشد تا اردوغان عملاً فتیله موضوع سوریه را پایین بکشد؛ نخست به کم شدن محبوبیت حزب عدالت و توسعه در پی تبلیغات حزب جمهوریخواه خلق باز میگردد و دومین مساله هم به انتشار گسترده نتایج نظرسنجی اخیر میان مردم ترکیه باز میگردد که ۸۰ درصد از آنها مخالفت خود را با هر گونه دخالت کشورشان در مساله سوریه اعلام و اردوغان و داووداوغلو را متهم به پیاده کردن طرحهای آمریکایی در ترکیه کرده بودند.
در بعد داخلی سوریه نیز آنچه ترکیه را کاملاً ناامید کرد، ناتوانی شورشیان موسوم به ارتش آزاد سوریه در دست یافتن به هر گونه پیروزی ملموس و چشمگیر در نبردهای اخیر علیرغم کمکهای سخاوتمندانه آنکارا و کشورهای غربی – عربی به این گروه مسلح بود.
برخی میگویند که آنکارا در مورد توان این شورشیان برای غلبه بر ارتش سوریه از طرف سازمانهای اطلاعاتی غربی و اسرائیل کلاه سرش رفته و به همین دلیل شورشیان در بیانیهای اعلام کردند که مقر خود را به داخل سوریه منتقل میکنند، مسالهای که به گفته رسانههای ترکیه تنها یک دروغ بزرگ دیگر برای تدام کمکهای ترکیه است وگرنه همه شواهد حکایت از آن دارد که این شورشیان پس از هر عملیات در خاک سوریه به اردوگاههای خود در خاک ترکیه باز میگردند.
در بعد دیگر به نظر میرسد که اعلام اردوغان مبنی بر مذاکره با عبدالله اوجلان رهبر حزب کارگران کردستان ترکیه تحت عنوان «حل مساله کردی»؛ یک ترفند هوشمندانه از طرف نخستوزیر برای منحرف کردن افکار عمومی ترکیه از شکست سنگین وی و حزبش در سوریه به شمار میرود، ترفندی که در حقیقت ترفند نیست، بلکه عمل به واقعیتی است که اردوغان از آن چشم پوشی کرده است.
اردوغان خود را میان گردابی که کشورهای غربی – عربی در موضوع سوریه برایش درست کردند تنها میبیند، او امروز خودش مانده و بحرانی که نه تنها اقتصاد کشورش را تحت تاثیر قرار داده، بلکه او اکنون نمیداند با انگلهایی به اسم گروههای جهادی که در سراسر جنوب ترکیه پراکنده هستند، چکار باید کند. دخالت در سوریه حتی او را با همسایگانش نیز دشمن کرد، امروز نه تنها دولتهای ایران و عراق، بلکه مردم این دو کشور نیز از سیاستهای اردوغان دل خوشی ندارند و او را یک سیاستمدار طماع و فرصتطلب میدانند که این بار چاهی که خودش کنده، افتاده است.
نخستوزیر ترکیه به نظر میرسد قمار را به صورت کامل باخته است، او با همسایهای درافتاد که قدرتش را دست کم گرفته بود، بر شورشیانی سرمایهگذاری کرد که نه پایگاهی داشتند و نه جایگاهی در میان مردم سوریه، او اکنون نمیداند چگونه باید جوابگوی خون ریخته شده ۳۰هزار سوریهای باشد و رابطهای را که به زحمت درست شده بود، بار دیگر در مدار صحیح خود قرار دهد.
شاید اعتراف بلند آرنج معاون اردوغان در مورد شکست در قمار سوریه از همه جالبتر باشد، او که تا دو هفته پیش همچنان از سقوط بشار اسد سخن میگفت، اکنون میگوید که کشورش در سوریه تنها مانده است. او در مصاحبه با شبکه «خبرترک» گفت: «ترکیه در بحران سوریه بار سنگینی را بر دوش گرفت اما جهان غرب در این حوزه واکنش چندانی نشان نداد. غیر از تشریف فرمایی آنجلیناجولی، شاهد اقدام دیگری نبودیم و دلیل آن نیز کاملا روشن است.»
البته در پایان باید به این نکته هم اشاره کرده که ترکیه در برابر سوریه واقعاً شکننده نشان داد، ترکیه مشخص کرد که به هیچ عنوان کشور توانمندی نیست و نمیتواند یک بحران را به صورت کامل اداره کرده و به پایان برساند، آنکارا در طول سه دهه گذشته به نوعی زندگی «انگلی» داشته، یعنی در حالی که منطقه سراسر جنگ و درگیری بود، سران این کشور از آرامش مرزهای خود استفاده کرده و بر گرده مردم ایران و عراق به نوایی رسیدند و اکنون نیز میخواستند با تصرف سوریه کار را تمام کنند که در نیمه راه موفقیت، ناچار به پذیرش شکست شدند.
شاید امروز این سوریه باشد که دارد ترکیه را تهدید میکند، پیغام تند و تیز بشار اسد خیلی زود به گوش اردوغان رسید که «دخالتهای شما در سوریه دارد جنبه دخالت مستقیم نظامی میگیرد، اگر به این شیوه ادامه بدهید، تک تک کردها را به موشک مجهز میکنیم.» منظور بشار اسد از موشک، موشکهای ضد تانک «کورنت» بود که در جنگ ۳۳ روزه دمار از روزگار تانکهای مرکاوای اسرائیلی درآوردند، حال باید دید که این تهدید تا چه اندازه در بازگشت اردوغان از مساله سوریه نقش داشته است. آیا همین مساله باعثنشد تا آقای بلند آرنج بگوید: «ما بیکار نیستیم که فقط به مساله سوریه بچسبیم. خودمان هم به عنوان
حکومت و ملت ترکیه امور داخلی و خارجی و گرفتاری های خودمان را داریم…»
آنچه مشخص است، محور مقاومت در حال كسب پيروزي شيرين و دلچسپ ديگري است؛ پيروزياي كه به باور نويسنده حتي از جنگ ۳۳ روزه و ۲۲ روزه نيز مهمتر است و بزرگتر است، چرا كه آن دو جنگ مقدمهاي بر اين نبرد نفس گير بود.