افکار

- پایگاه تحلیلی «ای‌ای‌آیدیاز» وابسته به اندیشکده «امریکن اینترپرایز» با انتشار یادداشتی که مشروح آن در ذیل می‌آید، به بررسی وضعیت اقتصادی اروپا پرداخته و نوشته است ادامه این روند می‌تواند به «بهار اروپایی» منجر شود.

این پایگاه در یادداشت خود آورده است: اوایل سال ۲۰۱۱ بود که مجموعه‌ای از ناآرامی‌های اجتماعی و سیاسی در چندین کشور خاورمیانه‌ای از جمله مصر، لیبی و سوریه در قالب «بهار عربی» آغاز شد و دنیا را حیرت‌زده کرد. همین امر باید این سوال را به وجود آورد که آیا ممکن است چنین پدیده‌هایی در کشورهای اروپایی چون یونان، ایتالیا، پرتقال و اسپانیا به وجود آید یا نه. چراکه به نظر می‌رسد چندین مورد از شرایطی که در خاورمیانه منجر به شروع «بهار عربی» شد، در این کشورها نیز وجود داشته باشد.

مشکلات اقتصادی اروپا یکی از مهمترین عواملی است که واقعا می‌تواند به بی‌ثباتی سیاسی و اجتماعی در این قاره منجر شود. تازه این وضعیت تنها به کشورهایی مثل یونان، ایرلند و پرتقال که اقتصادشان شدیدا راکد شده، محدود نیست. چراکه الان تمام اقتصاد اروپا سه فصل متوالی است که در رکورد به سر می‌برد و همزمان اقتصاد کشورهای مهمی مثل ایتالیا و اسپانیا هم ۶ سه ماهه پشت سر هم است که راکد شده. در حال حاضر میزان تولید ناخالص ملی این دو کشور ۷درصد کمتر از اوج تولید در سال ۲۰۰۸(یعنی پیش از آغاز بحران مالی اروپا) است.

کنار هم قرار دادن عوامل مختلف، چشم‌انداز اقتصادی اروپا را آنقدر تیره نشان می‌دهد که تمام امید کسانی را که از رکود اقتصادی رنج می‌کشند را برای بازیابی زودهنگام اقتصاد، به باد می‌دهد. در حالی که بر اساس پیمان مالی اتحادیه اروپا، کشورهای نقاط مختلف قاره اروپا باید در سال ۲۰۱۳ کسری بودجه خود را کاهش داده و آن را به ۱.۵ تا ۲ تولید ناخالص ملی خود برسانند، تا از این طریق بتوان از کاهش ارزش یورو جلوگیری کرد، اما باز هم تمام عوامل مختلف نشان می‌دهد که رکود اقتصاد اروپا در سال ۲۰۱۳ شدیدتر هم می‌شود. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که وضعیت مالی اروپا در آینده سخت‌تر می‌شود، و بانک‌ها در حال حاضر هم در آستانه سقوط اعتباری هستند و اقتصاد پیرامونی اروپا نیز تضعیف شده است.

درست است که ضعف چشم‌انداز اقتصادی می‌تواند از لحاظ سیاسی مسئله‌ساز باشد، اما در حقیقت خطر اصلی از آنجا نشأت می‌گیرد، که این قشر جوان هستند که بار اصلی رکود اقتصادی کنونی را به دوش می‌کشند. همین الان نرخ بیکاری جوانان در یونان و اسپانیا حول و حوش ۶۰درصد است و در ایتالیا و پرتقال هم نزدیک به ۴۰درصد است. اگر قرار باشد تجربه اعراب در اینجا تکرار شود، این آمار یک بمب ساعتی به شمار می‌آید، آن هم در عصر شبکه‌های اجتماعی‌ای مثل فیس‌بوک.

نرخ بیکاری جوانان در کشورهای اروپایی و حوزه یورو



یکی دیگر از عواملی که چشم‌انداز سیاسی سرتاسر اتحادیه اروپا را بیش از پیش آشفته و نابسامان کرده، از دست رفتن اعتبار احزاب سیاسی در این منطقه است. دولت بی‌ثبات یونان اکنون با رسوایی گم شدن فهرست موسوم به «لیست لاگارد» روبرو شده است. لیست لاگارد فهرستی از کسانی بود که از پرداخت مالیات فرار کرده بودند، که در آن نام خانواده‌ها و سیاستمداران برجسته یونانی هم به چشم می‌خورد. در ایتالیا هم «پیر لوئیجی بارسانی» که احتمالا در انتخابات هفته آینده ایتالیا پیروز می‌شود، با رسوایی بانک «مونته دپاچی دسینا» روبرو است، و در اسپانیا هم دولت پس از افشای پرداخت‌های بی‌حساب و کتاب به اعضای حزب حاکم به شدت زیر سوال رفته است.

امیدواریم که این ترکیب مهلک از رشد ضعیف اقتصادی، نرخ بالای بیکاری جوانان و دولتهای بیاعتبار به انفجاری سیاسی و اجتماعی در اروپا نینجامد. اگرچه که بهار عربی و تجربه جنگهای داخلی اروپا نشان میدهد که سیاستمداران اروپایی اگر هرچه سریعتر نفهمند که باید سیاستهایی را در دستور کار قرار ندهند که به افزایش رشد اقتصادی شود، اشتباه بسیار بزرگی مرتکب شدهاند. به همین جهت هم هست که در حال حاضر تنها احیای مجدد رشد اقتصادی و کاهش نرخ بیکاری است که میتواند این امید را به وجود آورد که زوال سریع صحنه اجتماعی و سیاسی کشورهای اروپایی متوقف شود.