ایران اصل مقاومت را کنار نخواهد گذاشت
کارشناس مسائل ایران در اندیشکده کارنگی، در گفتگویی با موضوع انتخابات ریاست جمهوری در ایران تأکید کرد که با آمدن رئیس جمهور جدید در ایران سیاست مقاومت کنار گذاشته نخواهد شد.
به گزارش افکارنیوز،سجادپور کارشناس مسائل ایران پیشبینی کرد که پس از این انتخابات ناآرامی یا جنبشی در ایران شکل نخواهد گرفت چرا که، جنبش سبز هرگز به نهادی کارآمد و مؤثر تبدیل نشد و نخواهد شد.
* انتخابات ایران تا چه حد اهمیت دارد؟
انتخابات برای مردم ایران بسیار بیشتر از آنچه که برای جامعه بینالمللی اهمیت دارد، مهم و حیاتی است. این انتخابات، در مقایسه با سیاستهای هستهای و خارجی تهران، زندگی مردم را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد.
جایگاه رئیس جمهور در جمهوری اسلامی ایران، به نوعی خاص و منحصر به فرد است. تصمیمگیری در باب مسائل کلی نظام بر عهده رهبی این کشور است. صرف نظر از اینکه چه کسی در انتخابات پیروز میشود، آیتالله خامنهای همچنان در مورد مسائلی مانند برنامه هستهای و روابط با آمریکا تصمیمگیری میکند.
اما رئیس جمهور میتواند نقشی اساسی در باب مدیریت اقتصاد، فضای داخلی و تصویر سازی بینالمللی کشور ایفا کند. از آنجا که آیتالله خامنهای از سال ۱۹۸۹ تا کنون کشور را ترک نگفته است، این رئیس جمهور ایران است که تصویر عمومی ایران را در عرصه بینالمللی به نمایش میگذارد.
همانطور که در واشنگتن چنین است، رئیس جمهور جدید در تهران نیز کادر جدیدی را همراه خود وارد نظام بروکراتیک کشور میکند و این فضای کل کشور را دچار تغییر و تحول میکند.
* کاندیداهای اصلی چه کسانی هستند؟ نتیجه احتمالی چه خواهد بود؟
با توجه به اینکه دو تن از کاندیداها کنار رفتهاند، شش کاندیدای دیگر باقی ماندهاند. پنج تن از ایشان چهرههای شناخته شدهای هستند در حالی که یک تن از ایشان(محمد غرضی) چندان شناخته شده و با اهمیت نیست.
یک دهه پیش از این، همه این کاندیداها را میتوانستیم ذیل محافظهکاری قرار دهیم، اما با توجه تمایلات راستگرایانه فضای سیاسی ایران، تحلیلگران عبارات جدیدی را برای توصیف تفاوتهایی که میان ایشان به وجود آمده است، در نظر گرفتهاند، از جمله «محافظهکار افراط»، «محافظهکار سنتی» و «محافظهکار عملگرا».
پنج کاندیدای شناخته شده عبارتند از:
محمد باقر قالیباف، شهردار تهران و یکی از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و مذاکره کننده اصلی برنامه هستهای ایران.
علی اکبر ولایتی، وزیر پیشین امور خارجه و مشاور رهبری.
حسن روحانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی و مذاکره کننده پیشین برنامه هستهای ایران.
محسن رضایی، فرمانده سپاه پاسداران در زمان جنگ ایران و عراق.
اگر هیچ یک از کاندیداها ۵۰ درصد از آرا را در دور اول به خود اختصاص ندهند، انتخابات به دور دوم کشیده خواهد شد که در ۲۱ ژوئن میان دو کاندید که بیشترین آرا را به دست آوردهاند برگزار خواهد شد. با توجه به آنکه در حال حاضر هیچ فرد برتری شناسایی نشده است، کشیده شدن انتخابات به دور دوم بسیار محتمل است.
* آیا امکان تهدید یا وقوع حادثهای مانند جنبش سبز محتمل است؟ حکومت ایران تا چه حد با ثبات است؟
در حال حاضر هیچ نشانهای مبنی بر ناآرامیهای عمومی وجود ندارد. جنبش سبز به عنوان یک نهاد کارآمد و تأثیر گذار هرگز پا نگرفت و هماکنون هم وجود خارجی ندارد. رهبری آن، یعنی میر حسین موسوی و مهدی کروبی، دو کاندیدای ریاست جمهوری سال ۲۰۰۹، از سه سال پیش تا کنون در بازداشت خانگی به سر میبرند. دیگر راهبران این جنبش نیز یا از کشور خارج شده یا منزوی شدهاند.
با این حال هر چند اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی شباهتهای بسیاری به سال ۲۰۰۹ دارد، اما رهبری و ساختار مشخصی برای شکل دادن به جنبشی مشابه وجود ندارد. همچنین دلیل و هدف مشترکی وجود ندارد که مردم حول آن گرد هم بیایند.
* آیا نتیجه انتخابات تأثیری بر مداخلات و نفوذ ایران در منطقه دارد؟
سیاست خارجی ایران در خاورمیانه توسط وزارت امور خارجه ایران پیش نمیرود بلکه به کمک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که به رهبری گزارش میدهند و نه رئیس جمهور، پیش میرود. لذا انتخابات ریاست جمهوری تأثیر چندانی بر این امر ندارد. در واقع اصول اساسی انقلاب اسلامی و نه رئیس جمهور، سیاست خارجی جمهوری اسلامی و نفوذ منطقهای آن را تعیین میکنند.
از این روی، رئیس جمهور جدید تأثیر چندانی بر سیاستهای منطقهای ایران نخواهد داشت و معاندت ایران با اسرائیل و حمایت از حکومت اسد در سوریه، همچنان ادامه خواهد یافت. تهران تا کنون هزینه گزافی برای حمایت از اسد پرداخته است و بعید است که تغییری در این امر ایجاد شود.
البته ریاست جمهوری تأثیرات خاص خود را دارد. سیاست معاندانه احمدی نژاد در قبال اسرائیل از جمله انکار هولوکاست تا حدودی ایران را منزوی ساخت. اگر رئیس جمهوری میانهروتر روی کار بیاید، منزوی ساختن هر چه بیشتر ایران دشوار خواهد شد.
* آیا نتیجه این انتخابات، موضع تهران را در قبال برنامه هستهای تغییر خواهد داد؟
درست همانند سیاست خارجی ایران در قبال خاورمیانه که تحت تأثیر رهبری و سپاه پاسداران است، تصمیمگیری در قبال برنامه هستهای نیز تحت تأثیر ایشان است. رئیس جمهور جدید میتواند تغییراتی تاکتیکی در موضع هستهای ایران پدید آورد و میتواند فرایند مذاکراتی را تحت تأثیر قرار دهد. اما نمیتواند استراتژی کلی هستهای ایران را تغییر دهد. ایران هرگز جهانبینی عدم مصالحه در برابر فشار را کنار نخواهد گذاشت.