تغییر رویکرد اسرائیل درقبال مذاکرات هستهای ایران
اسرائیل رویکرد خود را در قبال مذاکرات هستهای گروه ۱ + ۵ و ایران تغییر داده و انتقاد تند علنی از توافقنامه موقتی را با فشار بر دولت آمریکا برای گنجاندن شرایط مدنظر خود در توافق نهایی جایگزین ساخته است.
به گزارش افکارنیوز، روزنامه فایننشیالتایمز در مقالهای به بررسی خطمشی رژیم صهیونیستی در قبال گفتوگوهای هستهای آتی ایران و گروه ۱ + ۵ پرداخته است. جف دایر و جان رید با اشاره به تغییر سیاست اسرائیل در در برابر مذاکرات آتی مینویسند:
بر اساس اظهارات مقامات آمریکایی، اسرائیلی و غربی، اسرائیل در حال تغییر تاکتیکهای خود درباره گفتوگوهای هستهای ایران بوده و از انتقادهای تند علنی از دولت اوباما به فشار خصوصی در قبال مرحله بعدی مذاکرات روی آورده است.
پس از چندین هفته که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به صورت علنی سعی کرد که افکار عمومی اوباما علیه توافق هستهای با ایران که ماه گذشته در ژنو منعقد شد، لابی نمایند، اکنون کابینه اسرائیل قصد دارد بر واشنگتن تأثیر گذارد تا موضع دولت آمریکا را در مذاکرات شکل بخشد.
تیمی متشکل از مقامات رسمی ارشد اسرائیل به ریاست یوسی کوهن، مشاور امنیت ملی نتانیاهو، در روزهای آتی از واشنگتن دیدار خواهد کرد تا بحثهای مشروحی را با دولت اوباما آغاز کند. نتانیاهو معاهده ژنو را به عنوان یک " اشتباه تاریخی " توصیف کرده. این اظهارات ظاهرا شکافی جدید در روابط بین دو کشور ایجادد کرده و یادآور روابط سختی است که اوباما و نخستوزیر رژیم صهیونیستی در پنج سال گذشته داشتهاند.
با این حال، دولت اسرائیل علیرغم اظهار نظرهای تند بر این باور است که توافق بدست آمده به علت لابیگریهای که با طرفهای مذاکره داشت بهتر از پیشنویسی بود که قبلا بر روی میز قرار داشت و اکنون نیز برنامهدارد که این تلاشها را در واشنگتن ادامه دهد.
یک مقام اسرائیلی اظهار داشته است: " عقیده ما بر این است که معاهده اول گامی در مسیر اشتباه بود. اما هماینک کار از کار گذشته است و ما بر روی اینکه در ماههای آتی چه رویدادی رخ خواهد داد تمرکز خواهیم کرد. "
این مقام اسرائیلی در ادامه افزود که در کنار تعامل با دولت آمریکا با اعضای کنگره نیز که برخیشان انتقادات تندی را متوجه توافقنامه ژنو کرده و خواهان اعمال تحریمهای بیشتر بر ایران هستند، مذاکره خواهند کرد. آیپک، بزرگترین گروه لابی طرفدار اسرائیل، در حال فشار آوردن برای اعمال تحریمهای جدیدی است که در صورت عدم دستیابی به توافق نهایی تصویب خواهند شد.
اگرچه اسرائیل برنامه هستهای ایران را به عنوان یک تهدید موجودیتی قلمداد میکند اما بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اگر این رژیم به خاطر سوق دادن آمریکا به جنگی دیگر در خاورمیانه مسؤول قلمداد شود این امر میتواند برای روابط بلند مدت با آمریکا عوارض خطرناکی داشته باشد.
یکی از مقامات ارشد غربی درباره اسرائیلیها گفت: " تأکید آنها هماکنون بر سعی در جهت تأثیرگذاشتن بر توافقنامه نهایی است نه تلاش برای نابود کردن توافقنامه موقتی. "
توماس پیکرینگ، از سفرای سابق و مقامات ارشد وزارت خارجه، اعلام کرد که رویکرد اسرائیلیها " در عرض یک شب " از انتقاد از توافقنامه به " همکاری با ما برای اصلاح برخی از سؤالات و مسائلی که اسرائیل میخواهد در دور بعدی مذاکرات مورد بررسی قرار گیرند، تغییر یافت … نمیدانم که آیا این تغییر دائمی است یا نه و یا اینکه چقدر به طول خواهد انجامید، اما فکر میکنم موضوع جالبی باشد. "
موضع علنی نتانیاهو در قبال این مسأله لایتغیر مانده است. نخستوزیر اسرئیل در دیدار با جان کری، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد که توافقنامه نهایی با ایران باید " نابودی توانمندی تسلیحات هستهای اسرائیل " را به دنبال داشته باشد.
کری، احتمالا با گوشه چشمی به متحدین اسرائیل در کنگره، به نتانیاهو به عنوان " دوست من بیبی " اشاره کرده و سعی نمود وی را متقاعد سازد که تحریمها کنونی از بین نخواهند رفت. وی افزود: " ما تلاشهایمان را از طریق وزارت خزانهداری افزایش خواهیم داد. "
دنیس راس، مشاور ارشد کاخ سفید در خاورمیانه، اعلام کرده است: " ما باید با اسرائیلیها درباره آنچه که در صورت عدم دستیابی به توافق طی شش ماه و تصمیم ایرانیها برای گامهای موقتی بعدی یا فریز وضعیت، چه چیزی رخ خواهد داد، با اسرائیل گفتوگو کنیم. "
با این حال، برخی مقامات غربی درگیر در مذاکرات با ایران بر این باورند که نتانیاهو با این ایده که تهران میزانی از غنیسازی اورانیوم را در هر نوع توافق نهایی خواهد داشت، کنار آمده است – مسألهای که قبلا به شدت مورد مخالفت وی قرار داشد.
یک مقام غربی گفت: " نتانیاهو به صورت علنی این مسأله را رد خواهد کرد، اما چنین به نظر میرسد که اسرائیلیها فهمیدهاند که این قضیه بخشی از ماهیت توافق خواهد بود. "
برخی دیگر از مقامات میگویند که اسرائیل سعی دارد در جهت ایجاد شرایطی متفاوت در توافقنامه نهایی حرکت کند. این شرایط عبارتند از: تبدیل رآکتور آب سنگین اراک به رآکتور آب سبک و کاهش تعداد سانتریفیوژهای ایران از ۱۹ هزار سانتریفیوژ کنونی به هزار تا دوهزار سانتریفیوژ.
دنیس راس، مشاور ارشد سابق کاخ سفید در امور خاورمیانه، معتقد است که یکی از مهمترین نگرانیهای اسرائیل این است که این گفتوگوها بسیار بیش از شش ماه به طول خواهند انجامید و این امر میتواند حماین بینالمللی از تحریمهای شدیدتر علیه ایران را سختتر سازد.
وی گفت: " ما باید با اسرائیلیها درباره آنچه که در صورت عدم دستیابی به توافق طی شش ماه و تصمیم ایرانیها برای گامهای موقتی بعدی یا فریز وضعیت، چه چیزی رخ خواهد داد، با اسرائیل گفتوگو کنیم. "
وی همچنین پیشنهاد داد که آمریکا و اسرائیل باید کارگروهی را که در دور اول ریاستجمهور اوباما برای گفتوگو درباره تحریمها وجود داشت، دوباره ایجاد کنند. راس گفت: "هدف این خواهد بود که هر گونه منفذی پوشانده شود و آنهایی که قصد دارند علیرغم تحریمها با ایران تجارت کنند، شناسایی گردند... ما میتوانیم کار زیادی انجام دهیم تا بر هزینهها تأکید کرده و شرکتها را از تفکر درباره تجارت با ایران بازداریم.