فرانسه در آفریقای مرکزی به دنبال چیست؟
هرچند رئیسجمهور فرانسه به بهانه مبارزه با تروریسم نیروهای خود را زمانی راهی مالی و اکنون عازم آفریقایمرکزی کرده، اما واقعیت این است که تنها تامین منافع اقتصادی میتواند یککشور دچار بحران مالی را به جنگ در کشوری دیگر سوق دهد.
به گزارش افکارنیوز، جنگ شورشیان آفریقای مرکزی علیه دولت فرانسوا بوزیزی، رئیس جمهور سابق این کشور، در اوایل سال جاری میلادی، فرصتی را فراهم کرد تا فرانسه بار دیگر به بهانه مبارزه با تروریسم برای دومین بار در سال ۲۰۱۳ به آفریقا لشکرکشی کند.
در آغاز سال جاری میلادی بود که آفریقای مرکزی صحنه جنگ داخلی بود؛ جنگی که در آن شورشیان به همراه باندهایی از چاد و سودان این جنگ را علیه دولت فرانسوا بوزیزی به راه انداختند. حمله شورشیان به «بانگی»، پایتخت جمهوری آفریقای مرکزی درست دو ماه بعد از آن صورت گرفت که یک توافقنامه صلح به امضا رسیده بود که به فرانسوا بوزیزه، رئیس جمهور این کشور اجازه میداد تا سال ۲۰۱۶ میلادی در راس قدرت باقی بماند.
این تهاجم موجب کناره گیری بوزیزه از قدرت و خروجش از کشور شد. «میشل جوتودیا»، فرمانده شورشیان نیز به دنبال سرنگونی دولت بوزیزه خود را رئیس جمهور این کشور معرفی و اعلام کرد قانون اساسی را به حال تعلیق در آورده است.
در پی کودتا در آفریقای مرکزی، رهبران آفریقایی اعلام کردند میشل جوتودیا، رئیس جمهور خودخوانده و جدید این کشور را به رسمیت نمیشناسند.
روی کار آمدن این گروه موسوم به «ائتلاف سلکا» بعد از آن موجب نگرانیهای بیشتر و عمیقتر شد که شورشیان به سرقت و چپاول و آتش زدن داراییهای اکثریت مسیحینشین این کشور دست زدند و مسیحیان نیز به نوبه خود به خشونت روی آوردند و این امر درها را به روی درگیریهای طایفهای باز کرد که شمار زیادی قربانی برجای گذاشت.
همین امر موجب شد، فرانسه به بهانه مبارزه با شورشیان و برقراری امنیت، قطعنامهای را در قالب فصل هفتم منشور سازمان ملل درباره مداخله نظامی در جمهوری آفریقای مرکزی به شورای امنیت ارائه کند. شورای امنیت نیز به اتفاقآراء به مداخله نظامی بینالمللی در این کشور رای داد و به نیروهای نظامی فرانسه و آفریقا چراغ سبز نشان داد تا از زور علیه دولت کنونی استفاده کنند.
اینکه چرا فرانسه در قبال این کشور احساس مسئولیت کرده است، شاید به این موضوع باز گردد که آفریقای مرکزی زمانی مستعمره فرانسه بوده و سال ۱۹۶۰ از این کشور استقلال یافته است. فرانسه سابقه اعزام نیرو برای کمک به مستعمرههای سابق خود را دارد. در حال حاضر فرانسه، چهارصد نظامی در آفریقای مرکزی دارد و قرار است هزار نفر دیگر به این نیروها اضافه کند تا به تعبیر خود از فرو افتادن این کشور در هرج و مرج بیشتر جلوگیری کنند.
فرانسوا اولاند، رئیسجمهور فرانسه نیز مداخله نظامی در کشورهای آفریقا را با هدف مبارزه با تروریسم و جلوگیری از وقوع درگیری های مذهبی عنوان کرد و از طرح تشکیل نیروهای واکنش سریع در آفریقا تا سال ۲۰۱۵ خبر داد.
وی همچنین خواستار برگزاری فوری انتخابات در جمهوری آفریقای مرکزی شد و گفت: «تصمیم ما سازماندهی هر چه زودتر انتخابات در آفریقای مرکزی تا سال ۲۰۱۵ میلادی است تا حکومتی قانونی در این کشور وجود داشته باشد». اولاند همچنین اعلام کرد، این عملیات ۶ ماهه هزینهای برای فرانسه نخواهد داشت، زیرا اتحادیه اروپا، ۵۰ میلیون یورو(۶۸ میلیون و ۵۰۰ هزار دلار) کمک مالی برای این عملیات ارائه میدهد.
البته اولاند اوایل سال جاری میلادی نیز به بهانه حفاظت از جان شهروندان فرانسوی و جلوگیری از تندروی برخی گروههای مسلح، نیروهای خود را راهی «مالی» کرد. او که از مارس ۲۰۱۲ یعنی بعد از کودتا در مالی علیه «امادو تومانی توره»، رئیس جمهور سابق این کشور و تصرف شمال مالی به دست گروههای مسلح، کوشیده بود، جامعه بینالمللی را برای عملیات نظامی علیه این گروهها بسیج کند، بعد از ۱۰ ماه به هدف خود رسید و ژانویه سال گذشته به این کشور آفریقایی که آن نیز زمانی مستعمره فرانسه بود، لشکرکشی کرد.
برای توجیه مداخله نظامی فرانسه در مالی نیز فرانسوا اولاند گفت: «در حمله به مالی هیچ منفعتی را دنبال نمیکنیم… هدف فرانسه از حمله به مالی فقط و فقط به خاطر آزادی بخشیدن به انسانها بوده و رسالت ما مبارزه با شبه نظامیان افراطی در مالی است».
اما با توجه به بحران اقتصادی عمیقی که فرانسه با آن دست به گریبان است، آشکارا میتوان دریافت، مقابله با خشونت و برقراری امنیت بهانهای بیش نیست و اهداف سیاستمداران فرانسوی چیزی فراتر از این جملات ظاهری و فریبنده است چراکه واقعیت موجود چیز دیگری را نشان میدهد.
موضوع از این قرار است که همه این ماجراها بر سر «ثروت» کشورهای فقیر آفریقایی است که غنی از مواد معدنی و زیرزمینی هستند اما خود قادر به استخراج و بهرهگیری از این مواد نیستند. همین موضوع موجب شده کشورهای اروپایی به خصوص فرانسه چشم طمع به این ذخایر داشته باشند. این امتیاز بالقوه در کنار این موضوع که آفریقای مرکزی و مالی زمانی مستعمره و حیاط خلوت فرانسه به شمار میآمدند، دست به دست هم داده تا دولتمداران فرانسوی خود را محق به مداخله نظامی در این کشورهای آفریقایی ببینند.
شاید بهترین تحلیل در این باره را «لارنس فریمن»، دبیر نشریه ««اینتلجنس اکزکیوتیو ریویو»(بازنگری اجرایی اطلاعاتی) در بالتیمور آمریکا داد که گفت: «فعالیت های نظامی فرانسه اخیراً بیشتر شده است و به گمانم مشکل در اینجا است که فرانسه و انگلیس هنوز مقاصدشان را برای دستیابی و استفاده از منابع یا ثروتهای برخی کشورهای آفریقایی کنار نگذاشتهاند».
وی افزود: البته فرانسه در اوضاع داخلی خود نیز با مشکلات جدی روبروست. از سوی دیگر، کیفیت زندگی در سراسر اروپا نیز به شدت کاهش یافته است. بنابراین، تلفیقی از عوامل بی شمار سبب شده تا فرانسه به برخی تحرکات نظامی روی آورد و اخیرا در مقایسه با گذشته، بیشتر شاهد چنین اقداماتی باشیم.