دستاورد حزب عدالت و توسعه از انتخابات ترکیه فردا چیست؟
اگرچه کارشناسان بر این باورند که حزب عدالت و توسعه آرای مورد نظر برای تداوم حضور در قدرت را کسب خواهد کرد، اما افزایش انتقادات از حزب حاکم، میزان کرسیهای لازم برای تغییرات بنیادین در روند سیاسی را به دولت نخواهد داد و این حزب ناچار به ائتلاف با سایر گروهها خواهد بود.
به گزارش افکارنیوز، روز یکشنبه ۱۷ خرداد ماه، انتخابات پارلمانی در ترکیه برگزار خواهد شد.
این انتخابات با ادوار گذشته یک تفاوت اساسی دارد و آن عبارت است از تغییر سیستم سیاسی از پارلمانی به ریاست جمهوری در صورت کسب آراء کافی از سوی حزب حاکم یعنی حزب «عدالت و توسعه» است.
حزب حاکم برای این کار نیاز به کسب دو سوم کرسیهای مجلس دارد که از مجموعه ۵۵۰ کرسی رقمی بالغ بر ۳۶۷ کرسی را شامل میشود و اگر بخواهد این خواسته را به رفراندوم بگذارد نیز باید مصوبه مجلس را کسب کند که سه پنجم آرا یعنی ۳۳۰ کرسی را لازم خواهد داشت.
حزب حاکم در حال حاضر ۳۱۲ کرسی در اختیار دارد و تلاش دارد تا برای آینده تعداد کرسیهای خود را افزایش دهد؛ هر چند نظرسنجیها از افت میزان محبوبیت حزب عدالت و توسعه به رهبری احمد داوود اوغلو خبر میدهد.
برای بررسی بهتر وضعیت سیاسی در ترکیه نگاهی به احزاب مهم این کشور خواهیم داشت. از بین بیش از ۹۰ حزب سیاسی موجود در ترکیه شاید بتوان ۶ حزب تاثیرگذار را یافت که بتوانند بیش از ۱۰ درصد آرا را کسب کنند که عبارتند از حزب عدالت و توسعه، حزب جمهوری خلق، حزب حرکت ملی، حزب دموکراتیک خلق، جبهه اتحاد ملی و حزب وطن.
۱ - حزب عدالت و توسعه: حزب حاکم در ترکیه است که از سال ۲۰۰۲ تاکنون بر مسند قدرت بوده و در این دوران اوضاع اقتصادی ترکیه تغییرات چشمگیری داشته است.
این حزب تلاش دارد تا با کسب کرسیهای مورد نظر خود، دست به اقدامات بنیادین در سیستم حکومتی زده و نظام پارلمانی را به ریاستی تغییر دهد. شعار تبلیغاتی این حزب «آنها حرف میزنند، ما عمل میکنیم» است.
این حزب در برنامه انتخاباتی خود قول ادامه برنامه توسعه اقتصادی و به پایان رساندن طرحهای بزرگ مانند فرودگاه سوم استانبول و طرح احداثاتوبانهای بزرگ را داده است.
۲ - حزب جمهوری خلق: این حزب با گرایشات لائیک، موسس جمهوری ترکیه و از قدیمیترین احزاب سیاسی این کشور است. این حزب در دهه ۷۰ و در دوران «بلند اجویت» به تنهایی زمام امور ترکیه را عهدهدار بود و در دهههای ۸۰ و ۹۰ در دولتهای ائتلافی شرکت داشت. تبلیغات این حزب به رهبری «کمال قلچدار اوغلو» عمدتاً حول فساد مالی حزب حاکم عدالت و توسعه، استوار و شعار این حزب «رای بدهیم تا بروند» است.
این حزب مخالف ایده تغییر سیستم سیاسی بوده و اردوغان را متهم به دیکتاتوری میکند. حزب جمهوری خلق همچنین مخالف سیاستهای دولت ترکیه در قبال سوریه بوده و خواستار پایان بخشیدن به دخالت ترکیه در امور سوریه است.
۳ - حزب حرکت ملی: این حزب با گرایشات ملیگرا - اسلامی به رهبری «دولت باغچهلی» سومین حزب بزرگ سیاسی در مجلس این کشور است. حزب حرکت ملی طی ۳ سال گذشته منتقد سیاستهای دولت بوده و دولت حاکم را متهم به فساد اقتصادی و گشودن راه برای تجزیه کشور در گفتوگو با عبدالله اوجالان رهبر پ. ک. ک کرده است. این حزب هم مخالف سیاست خارجی کنونی ترکیه بوده و خواستار پایان بخشیدن به مداخله در امور سوریه شده است.
۴ - حزب دموکراتیک خلقها: این حزب برای اولین بار است که به صورت مستقل در انتخابات شرکت میکند. اعضای آن در انتخابات گذشته به صورت منفرد در مناطق کردنشین و شهرهای بزرگ شرکت و پس از ورود به پارلمان اقدام به تشکیل گروه کردند. این حزب مواضعی نزدیک به کردهای پ. ک. ک دارد و تقویت موقعیت کردهای ترکیه، حل مسائل کردی در ترکیه و بهبود روابط با همسایگان از مهمترین برنامههای این حزب است.
۵ - جبهه اتحاد ملی: متشکل از احزاب سعادت و اتحادیه ملی است. حزب سعادت که حزب عدالت و توسعه با انشعاب از آن تشکیل شده و حزب اتحاد ملی که بعد از انشعاب از حرکت ملی تشکیل شده در انتخابات عمومی اخیر جبهه اتحاد ملی را تشکیل دادهاند. «مصطفی کاملا لاک» و «مصطفی دیتجی» رهبران حزب سعادت و اتحاد ملی در همه نشستها با هم شرکت میکنند. اتحاد ملی هدف خود را ارتباط نزدیکتر با کشورهای مسلمان، توسعه روابط ترکیه با کشورهای مسلمان همسایه و تلاش برای پایان به بحرانهای کشورهای همسایه قرار داده است.
۶ - حزب وطن: این حزب پس از تغییر نام از حزب کارگر به رهبری «دوغو پرینچک» است که از مهمترین احزاب مخالف حزب عدالت و توسعه به شمار میرود. پرینچک حدود ۵ سال به اتهام تلاش برای براندازی حاکمیت حزب عدالت و توسعه در زندان بود و پس از خدشه دار شدن روابط حزب عدالت و توسعه با جماعت گولن، آزاد و اعلام شد که زندانی شدن وی و صدها نظامی، روزنامهنگار و سیاستمدار به دلیل توطئه جماعت گولن بوده است.
کارشناسان، حزب وطن را نماینده ترکیه قدیمی، ارتشیان و لائیکهای تندرو مینامند. پرینچک مدتی پیش به سوریه رفته و در دیدار با بشار اسد اعلام کرد که با همکاری ترکیه، ایران، عراق و سوریه میتوان خیلی سریع ریشه تروریسم را از بین برد. وی حزب حاکم را متهم به همکاری با افراطگرایان مذهبی میکند.
حدود ۵۷ میلیون واجد شرایط رأی در ترکیه روز یکشنبه پای صندوقهای رأی خواهند رفت تا به احزاب و افراد مورد وثوق خود رأی دهند.
مهمترین انتقاداتی که در بین مردم و احزاب رقیب نسبت به حزب حاکم وجود دارد را میتوان مداخله ترکیه در امور سوریه و حمایت از تروریستها، فساد مالی در دستگاه دولتی و افراد نزدیک به دولت، تکروی اردوغان و بهرهبرداری حزب حاکم از امکانات دولتی دانست.
اگرچه کارشناسان بر این باورند که حزب حاکم آرا مورد نظر برای تداوم حضور در رأس قدرت را کسب خواهد کرد، اما افزایش انتقادات از حزب حاکم و نیز حضور احتمالی حزب دموکراتیک خلق در مجلس، میزان کرسیهای لازم برای تغییرات بنیادین در روند سیاسی را به دولت نخواهد داد و حزب عدالت ناچار است برای اقدامات خود به ائتلاف با سایر گروهها دست بزند که این موضوع میتواند از روند تکرویهای سران حزب بکاهد.
موضوعی که اوزار سنجر رئیس شرکت تحقیقاتی و نظرسنجی متروپل نیز بر آن صحه میگذارد و تاکید میکند که طبق نظرسنجیها، محبوبیت حزب عدالت و توسعه از ۵۰ درصد به حدود ۴۲ درصد کاهش یافته است.