ظلم آل سعود؛ مظلومیت مراسم حج
امروزه مراسم حج به عنوان بزرگ ترین رویداد فرهنگی مذهبی جهان با تمام کارکردهای وحدت آفرین و قدرت زا و دشمن شکنانه اش می رود تا توسط آل سعود به انحراف کشیده شود.
به گزارشافکارخبر، در طول تاریخ جوامع بشری، همواره مراسمهای فرهنگی مذهبی نقش مهمی را در تکامل انسان ها و وحدت میان آن ها داشته اند. جوامع ابتدایی بشر در دورانی که خبری از مفاهیم و ادبیات پیشرفته امروزی وجود نداشته است برای زنده ماندن و زندگی مسالمت آمیز در کنار هم نیازمند مولفه هایی وحدت آفرین و انسجام بخش بوده اند.
اگر نیروهایی در جهت افزایش همدلی میان آنها وجود نداشت جوامع و گروههای اجتماعی انسانی ناگزیر به جنگ با یکدیگر و خونریزی می شده اند و جنگهای خونین ثبت شده در تاریخ جوامع بشری که عمدتاً میان گروههای تمدنی و فرهنگی متمایز رخ داده است را میتوان در این راستا تحلیل کرد.
نگاهی مطالعاتی به تاریخ تمدنهای فرهنگی و دینی در جهان، نشان می دهد که اجتماع و گردهم آمدن انسانهای منتسب به فرهنگ ها و آیین های مذهبی متفاوت در مکان های مقدس مورد تأکید ادیان قرار گرفته و در آن آیین ها و فرهنگ ها این موضع(گردهم آمدن دوره ای) امری متداول و تقریباً موضوعی همگانی است.
در این میان مراسم حج و گردهم آمدن اعراب پیرو دین الهی حضرت ابراهیم(ع) نیز در شهر مکه و خانه کعبه امری با قدمتی هزاران ساله و مرتبط به پیش از اسلام است که در آن زمان دارای کارکردهای مختلفی بوده است.
برای مثال در زمان برگزاری مراسم حج و حضور پیروان حضرت ابراهیم(ع) در شهر مکه و خانه کعبه تمامی جنگها و اختلافات کنار گذاشته می شده است و فضا و زمانی روحانی توأم با صلح و صفا و آرامش برای پرستش کنندگان خدای یگانه ایجاد می شده است تا ضمن حضور در مراسم حج و دیدار با سایر هم نوعان به داد و ستد و تجارت نیز بپردازند و چه بسا همین رویه الهی و خداجویانه سبب می شده است در این مسیر بسیاری از کدورت ها و کینه های قومی و قبیله ای خاموش شود و از شکل گیری جنگ های خانمان برانداز جلوگیری به عمل آید.
بعدها آیین یگانه پرستی در شهر مکه توسط افرادی سودجو به آیین بت پرستی منحرف شد و از بستر داد و ستد همگانی که برای همه سود آور بود، آیین و رسومات انحرافی پرداخت هدیه و پیشکش به بت هایی همانند لات، منات و عزی رایج شد اما همچنان مراسم حج، با وجود انحرافات نقش بی بدیلی در اتحاد، همدلی و زندگی مسالمت آمیز میان اقوام مختلف جهان عرب بازی می کرد.
البته پس از ظهور دین اسلام بسیاری از انحرافات وارد شده در مناسک حج همانند بت پرستی توسط پیامبر اسلام حضرت محمد(ص) از بین رفت و اصالت رحمانی و وحدانی این آیین مقدس مجدداً احیاء شد.
تا مدتها مراسم حج به دلیل پیشرفته نبودن صنعت حمل و نقل و ارتباطات محدوده جغرافیایی کوچکی را شامل می شد و اجتماع های دور دست انسانی حاضر نمی شدند ریسک حرکت از میان بیابان ها و شن زارهای صحرای عربستان را برای رسیدن به مکه به جان بخرند و ضمناً مسافت طولانی و هزینه های آن منطق سودآوری در امر تجارت را برای آنها بی معنا می ساخت. در این میان تنها ماجراجویان و سیاحان بوده اند که از مسافتهای دور برای رسیدن به مکه حرکت میکرده اند.
با گذشت زمان و انقباض جهان به دلیل رشد و توسعه صنایع ارتباطی و حمل و نقل امکان سفر آسان و سریع به عربستان و شهر مقدس مکه نیز فراهم شد و این موضوع سبب شد تا مسلمانان مستطیع از جای جای جهان اسلام حداقل برای یکبار در عمرشان به این شهر سفر کنند.
امروزه سفر به مکه بنا به دلایل مختلفی از جمله فردی وشخصی شدن سفر و محدودیت های دیگر کارکرد داد و ستد و تجاری خود را به صورت دوطرفه از دست داده است و زائران به جای دادوستد فقط از بازار مکه خرید می کنند و البته امروزه بیشتر بر جنبه اصلی مراسم که همان فضای روحانی و معنوی آن است تأکید می شود.
در دوران کنونی مراسم حج به عنوان یکی از کانونهای اجتماع پیروان مذاهب مختلف در جهان به بزرگترین رویداد گردشگری و مذهبی جهان تبدیل شده است که دلیل اصلی آن عظمت، قداست و جایگاه متعالی خانه کعبه برای مسلمانان و همچنین عظمت و تعداد زیاد پیروان دین اسلام نسبت به سایر ادیان است.
این رویداد بزرگ مذهبی که سالانه بیش از ۲ میلیون نفر در آن شرکت می کنند نه تنها سالانه ۳درصد از تولید ناخالص داخلی عربستان را تأمین می کند بلکه به منبع اصلی قدرت سیاسی عربستان در امور بین المللی تبدیل شده است.
یکی از بدیهی ترین مسائل مرتبط با این رویداد بزرگ جهانی که سابقه چندهزار ساله نیز دارد آن است که اجتماع انسانی میلیونی نیازمند تدابیر انتظامی، امنیتی، رفاهی و بهداشتی ویژه است که باید در سطح گسترده و هم تراز با حجم جمعیت و عظمت رویداد مدیریت و به اجرا گذاشته شود.
همانطور که آمد در مورد مراسم حج نکته مهم آن است که این رویداد یک رویداد اتفاقی و دفعی مانند مسابقات ورزشی المپیک و … نیست که هر چند سال یک بار و آن هم در یک کشور برگزار شود که بتوان در رابطه با حوادثآن بی تجربگی را عامل اصلی دانست و از سوی دیگر مرورگذشته حج نشان می دهد که تاریخ حج پر از این بی توجهی هاست.
برای مثال سال ۱۹۷۵ که آتش گرفتن یک کپسول گاز جان ۲۰۰ زائر را گرفت یا رویداد سال ۱۹۸۷ که در آن صدها حاجی ایرانی توسط پلیس عربستان به شهادت رسیدند یا سال ۱۹۹۰ که در مراسم آن سال ۱۴۲۶ نفر از حاجیان در تونل منتهی به اماکن مقدس کشته شدند، یا حادثه ۱۹۹۷ که در آن آتش سوزی در چادر حجاج جان ۳۴۳ زائر بیت الله الحرام را گرفت و جالب تر اینکه در همین مراسم حج سال جاری و پیش از حادثه تلخ منا سقوط یک جرثقیل غول پیکر جان چندین زائر را گرفته بود و به عبارتی برای مدیریت صحیح مراسم حج در ادامه مراسمها و مناسک آن یک هشداری تلقی می شد.
در این میان نکته مغفول مانده آن است که دولت حاکم بر عربستان به نظر می رسد علی رغم حجم بالای عایدات اقتصادی، تجاری و سیاسی که در جریان مراسم سالانه حج به دست می آورد به نسبت آن توجهی به رشد و توسعه خدمات و افزایش کیفیت خدمات رسانی به حجاج نمی کند و تکرار حوادثمکرر در سال های اخیر گویای این مهم است.
امروزه مراسم حج به عنوان بزرگ ترین رویداد فرهنگی مذهبی جهان با تمام کارکردهای وحدت آفرین و قدرت زا و دشمن شکنانه اش اگرچه می تواند صدای رسای ۲میلیون انسان آزاده و وارسته در یک مکان مقدس از جهان باشد که بر سر مجامع جهانی فرود آید و آنها را مجبور به پذیرش حقوق اساسی مظلومان سراسر جهان به ویژه مسلمانان غزه، یمن، سوریه، عراق و… باشد، بار دیگر همانند دوران پیش از دین مبین اسلام و پس از آیین حضرت ابراهیم(ع) می رود تا این بار توسط آل سعود به انحراف کشیده شود و از اهداف عالیه اش جدا شود و منافع و عایدات اقتصادی و سیاسی آن به جای آن که صرف افزایش کیفیت و بهبود خدمات
به زائرین و کمک به نیازمندان جامعه مسلمان جهان شود صرف قتل و تجاوز به کشورهای مظلوم منطقه و تجهیز و پشتیبانی از گروههای تکفیری و تروریستی شود.
مطلب حاضر اگر توانسته باشد مظلومیت مراسم حج را در قالب این واقعیت که مراسم حج همانند بسیاری از مراسمهای مذهبی سایر ادیان جدای از دستورات الهی و واجب بودن دارای کارکردهای بالقوه مثبت فراوان است و حجم استقبال از آن نه از سر سادگی مسلمانان بلکه از سر عظمت و قدرت بالای دین مقدس اسلام است، به تصویر بکشد همچنین خواهد توانست هر چند اندک بخش کوچکی از انحرافات خطرناک شکل گرفته در این آیین مقدس توسط آل سعود را در استفادههای نابجا از عایدات اقتصادی و سیاسی مراسم حج و در یک کلام ظالمیت آل سعود نسبت به مراسم حج و جامعه اسلامی جهان را به تصویر بکشد.