عربستان به دنبال ایجاد یک کشور جدید
يك روزنامه آمريكايي در يك گزارش تحليلي به تلاش عربستان براي افزايش نفوذ در منطقه براي مقابله با نفوذ ايران پرداخت و گفت كه آمريكا ميتواند از اين فرصت براي متعادل كردن قدرت در منطقه استفاده كند.
به گزارش ایسنا، روزنامه آتلانتیک سنتینل در این گزارش تحلیلی نوشت: آیا عربستان سعودی با آمریکا دست به یکی کرده است تا دولت اسد را در سوریه سرنگون کند؟ قاچاق احتمالی تلفنهای ماهوارهیی به داخل کشور چنین چیزی را نشان میدهد؛ اما هدف نهایی عربستان ممکن است الزاما با سیاست آمریکا در منطقه یکسان نباشد: ایجاد یک کشور جدید سنی بین سوریه و عراق.
در ادامه این گزارش با متهم کردن ایران به همکاری با سوریه آمده است: عربستان و آمریکا برای کمک به معترضان ظاهرا هزاران تلفن ماهوارهیی را به داخل سوریه قاچاق کردند. غیر از این آمریکا عملا کاری به جز مداخله نظامی نمیتواند انجام دهد. بشار اسد رییسجمهور سوریه " مشروعیت حکومت " خود را از دست داده است، اما برای هیچ چیزی به واشنگتن احتیاج ندارد و به همین دلیل هرگونه تحریمی عملا بیفایده است.
در ادامه این گزارش میخوانیم: اعتراضات در سوریه در ماه مارس پس از این که " بهار عرب " به سرنگونی دیکتاتورهای تونس و مصر انجامید، آغاز شد. در بحرین نیز مسلمانان شیعه به خیابانها ریختند تا دولت عمدتا سنی خود را تحت فشار قرار دهند تا اصلاحات را اجرایی کنند، اما نیروهای عربستان این اعتراضات را پیش از آن که بتوانند به یک تهدید جدی برای حکومت سلطنتی این کشور کوچک حاشیه خلیجفارس تبدیل شود، سرکوب کردند.
عربستان اکنون به حمایت از معترضان سوریه یا حداقل بخشی از آنها برخاسته است. غیر از فراهم کردن احتمالی تلفنهای ماهوارهیی برای نیروهای ضددولتی در سوریه که به اتفاق آمریکا انجام گرفت، عربستان در خفا و به طور پنهانی تسلیحات و بودجه مالی وارد این کشور کرده با این امید که پایههای مقاومت را محکم کرده و وفاداری قبیلههای صحرانشین را بخرد.
هدف نهایی عربستان میتواند ایجاد یک کشور جدید باشد که نه تنها دره رودخانه فرات در سوریه، بلکه شهرستان مرکزی الانبار عراق را نیز شامل میشود. این دو منطقه هر دو عمدتا سنینشین هستند و یکی دو میلیون نفر در آن زندگی میکنند. چنین کشوری یک شریک طبیعی ژئواستراتژیک عربستان را در قلب جهان عرب قرار میدهد، یک " پایگاه عملیاتی " برای ریاض که میتواند از آنجا سوریه، ترکیه و عراق، سه کشور خاورمیانه را که به طور روزافزون خودمختار شدهاند تحت نظر قرار دهد و از آنجا با نفوذ ایران مقابله کند.
با این که مدارکی حاکی از دخالت ایران وجود ندارد، ریاض، تهران را برای شورش بحرین مقصر خوانده است. این اتهام و اقدامات نظامی سوریه در هر صورت نشان میدهد که مقامات عربستان تا چه حد نگران افزایش نفوذ ایران در منطقه هستند.
آنها دلایل قابل قبولی برای نگران شدن دارند. دولت لبنان که تحت حمایت عربستان قرار داشت در اوایل سال میلادی جاری توسط حزبالله که متحد ایران است منحل شد و دو تن از متحدان عربستان در زمینه محدود کردن نفوذ ایران یعنی مصر و عراق دچار بیثباتیهای منطقهیی شدهاند. عراق اکنون به یک کشور دموکراتیک تبدیل شده و نخستوزیر آن شیعه است و حسنی مبارک در مصر سرنگون شده و با دادگاه روبهرو است، عربستان و ایران تنها بازیکنان خاورمیانه هستند که هنوز سرپا ایستادهاند.
تجزیه سیاسی عراق و سوریه در نتیجه ایجاد یک کشور دیگر تحت قیومیت عربستان هم یکی از دوستان ایران و هم یکی از دشمنان قدیمی آن را تضعیف خواهد کرد. آمریکا پس از این که از خون و سرمایه خود برای ایجاد ثبات در عراق مایه گذاشت ممکن است ترجیح دهد شاهد از هم پاشیده شدن این تجربهاش در دموکراسی عرب چند نژادی نباشد. کسی نمیداند پس از اسد چه اتفاقی برای سوریه خواهد افتاد؛ اما این تحولات میتواند انجمن رژیمهای طرفدار غرب در منطقه را تقویت کند.
عربستان از بیمیلی متحدش، آمریکا برای حمایت از آنها مایوس شدهاند؛ برای مثال عربستان از حمایت باراک اوباما رییسجمهور آمریکا از حقوق بشر و اصلاحات در مواجهه با بهار عرب خشنود نشد و اوباما را به گرفتن قدرت از مبارک با زور متهم کرد.
از دیدگاه واشنگتن اتحاد با عربستان موقتی و برای منافع شخصی است. با این که دو کشور منافع مشترکی در منطقه دارند عقبماندگی و نیز افراطگرایی مذهبی عربستان برای واشنگتن باعثخجالت است. هر دو مایلند فروش نفت ادامه داشته باشد و منطقه خلیجفارس از نفوذ ایران آزاد شود و هیچ کدام خواستار هستهیی شدن ایران نیستند؛ اما استدلال کاملا استراتژیک این رابطه تحتالشعاع اعتراضات اخلاقی آمریکا قرار میگیرد. این که عربستان در خارج از کشور دست به افزایش قوا بزند نیز احتمالا باعثحیرت و ناخشنودی بسیاری از مقامات وزارت امور خارجه آمریکا خواهد شد.
در واقع حمایت از پایهگذاری یک جمهوری کاملا جدید(احتمالا) در خاورمیانه از نظر ایدئولوژیکی اقدام غیرعملی برای آمریکا نخواهد بود. اینطور نیست که مرزهای ملی امروزی در خاورمیانه الزاما طبقهبندیهای مذهبی و فرهنگی را به نمایش بگذارند، چه رسد به این که افراد یا ملتهای خاصی را در بر بگیرند. در واقع یک حکومت سنی جدا از سوریهی چند فرهنگی و اکثریت شیعه در عراق هماهنگی بیشتری با مفاهیم استقلال و خودرای نسبت به وضعیت فعلی دارد.
اين كه اين موضوع با منافع و ايدئولوژي آمريكا در خاورميانه مطابقت داشته باشد اغلب اتفاق نميافتد. خطرات پشتيباني آشكارا از تلاشهاي عربستان (در صورتي كه تلاشي جدي باشد) كاملا مشخص است. آمريكا ممكن است بار ديگر به دخالت در امور داخلي كشورهاي عربي متهم شود. اكنون تنها كافي است كه واشنگتن اين فرصت را مغتنم بشمارد.