ترکیه در لیبی چه کرده، ما چه کرده ایم؟
دیلی تلگراف انگلیس در این زمینه می نویسد: اسلامگرایان لیبی در تشکیل حزب میانه رو خود از حزب النهضه تونس الگوبرداری کرده اند.
فردانیوز: علی الصلابی از رهبران جنبش اسلامی در لیبی به این روزنامه انگلیسی مي گويد كه حزب وی حمایت مطرح ترین رهبران سیاسی و دینی کشور را به دست آورده است.
بر اساس نوشته این روزنامه انگلیسی، الصلابی از تلاش حزب متبوعش برای انتقال به سمت سیاست های لائیک خبر داده است.
زمانی که از متولیان دیپلماسی کشور در مورد لیبی واقدامات صورت گرفته در این کشور در دوران انقلاب و پس از آن می پرسیم، در مقام پاسخ گویی برآمده و اعلام می کنند که دستاوردها ایران در لیبی مناسب بوده است. علاوه براین اعلام می کنند که سفارت خانه ایران در اوج جنگ باز بوده و به تعبیری گزراش خبرنگار اعزامی به لیبی مبنی بر بسته بودن سفارت کذب محض بوده است.
همین هفته پیش بود که رامین مهمان پرست در گفتگو با یک روزنامه(تهران امروز) اعلام کرد که گزارش نجف زاده در مورد بسته بودن سفارت ایران در لیبی کذب محض بوده است و سفارت خانه ایران در لیبی آنهم در اوج جنگ بسته نشده است.
فارغ از آنکه متولیان دیپلماسی با سیما هماهنگ بوده یا نه و همچنین صحیح فرض کردن سخنان سخنگوی وزارت خارجه، باید این سوال اساسی را از آقایان در وزارت خارجه پرسید که دستاورد این دیپلماسی فعال برای ایران در لیبی چه بوده است؟ آیا توانسته ایم در این مدت خبر موثقی از امام موسی صدر اعلام کنیم؟ آیا توانسته ایم در ساختارهای در حال ایجاد تاثیر بگذاریم و الگویی را به لیبیایی ها ارائه دهیم؟ و آیا توانسته ایم در بازسازی لیبی نقشی را بر عهده بگیریم؟
ترکیه می تازد
آنچه می تواند موجبات نگرانی در مورد روند های آتی در لیبی به عنوان یک کشور تاثیر گذار در آفریقا را فراهم کند، فعالیت دول غربی و همچنین ترکیه در این کشور جنگ زده و بی کلاه ماندن سر ایران در این مناسبات است.
البته انتظار اینکه ایران بتواند در کنار دول غربی به رقابت بپردازد نمی تواند چندان معقول جلوه کند چرا که نه لیبی اولویت ایران در عرصه های خارجی است و نه دول غربی که خود را فاتحان لیبی می دانند، حاظر نیستند که ایران را در کنار خود جای دهند. اما رقابت ایران با ترکیه در لیبی می تواند جای تامل داشته باشد.
ترک ها می کوشند تا نهایت استفاده را از محیط فعلی لیبی ببرند و در این زمینه نشانه های مثبت نیز از جانب اعضای شورای انتقالی دریافت می کنند. مصاحبه اخیر «مصطفی عبدالجلیل» رئیس شورای ملی موقت لیبی با روزنامه «خبر ترک» صحت این مدعا را تایید می کند.
وی در این مصاحه گفت که ترکیه بیشترین سهم در بازسازی طرحهای اقتصادی در لیبی را دارد. عبدالجلیل در ادامه تصریح کرد: «ما برای کشورهایی که در جریان قیام مردم لیبی به ما کمک کردهاند، احترام قایل هستیم و پاداش این کمکها، سهیم شدن آنها در بازسازی دوباره لیبی است.» وی با اشاره به گسترش همکاریهای اقتصادی و سیاسی دو کشور افزود که لیبی به تمامی قراردادهای منعقد شده پیشین با ترکیه نیز پایبند خواهد بود.
تهدید بلند مدتی که ترکیه آن را سامان داد
البته تنها در بعد سخت افزاری نیست که ترکیه توانسته از ایران جلو بیافتد. ترکیه در بعد نرم افزاری و تاثیرات بروی ساختارهای قدرت نیز در ارائه الگو به دولتمردان لیبی موفق تر عمل نموده است و این همان مولفه ای است که می تواند در بلند مدت تهدید کننده تلقی شود. در این میان یک روزنامه غربی از تاسی و اقدام اسلامگرایان لیبی به شیوه های همتایان خود در ترکیه و تونس برای به قدرت رسیدن، خبر داده است.
دیلی تلگراف انگلیس در این زمینه می نویسد: اسلامگرایان لیبی در تشکیل حزب میانه رو خود از حزب النهضه تونس الگوبرداری کرده اند. علی الصلابی از رهبران جنبش اسلامی در لیبی به این روزنامه انگلیسی می گوید که حزب وی حمایت مطرح ترین رهبران سیاسی و دینی کشور را به دست آورده است. بر اساس نوشته این روزنامه انگلیسی، الصلابی از تلاش حزب متبوعش برای انتقال به سمت سیاست های لائیک خبر داده است.
نکته قابل توجه آن است که الصلابی خود از این شخصیت دینی لیبیایی محسوب می شود که هشت سال هم در زندان ابوسلیم، که از بدترین زندان های معمر قذافی بوده، محبوس بوده است. وی همچنین نامزدی خود برای ریاست بر لیبی را تکذیب و اعلام می کند که حزب وی، اسلامی نیست، بلکه ملی گرا است.
الصلابی گفته که جنبش وی از مبتنی بودن قانون اساسی جدید لیبی بر شریعت اسلامی حمایت می کند، اما به این شرط که اعتدال در آن رعایت شود و سیاستهای دموکراتیک همانند حزب النهضه تونس و عدالت و توسعه حاکم در ترکیه را در پیش بگیرد.
اظهار نظر الصلابی در خصوص سرمایه گذاری در لیبی هم جالب می نماید. وی ضمن مخالفت با اظهارات مصطفی عبدالجلیل رئیس شورای انتقالی لیبی درباره جلوگیری از سرمایه گذاری غیر اسلامی در لیبی جدید می گوید: ما بخشی از نظام بانکی جهانی هستیم. این اظهارات نشان می دهد که ترکیه تبدیل به الگو شده است.
لذا بايد گفت كه روندهاي در پيش گرفته شده توسط ايران در ليبي چه در بعد نرم افزاري ( نحوه تشكيل حكومت و جايگاه اسلام) و چه در ابعاد سخت افزاري ( بازسازي و برخورداري از مواهب نفتي ليبي) نمي تواند چشم انداز مناسبي را ارائه دهد و مي طلبد كه ايران هر چه سريعتر مولفه هاي تاثير گذار در اين كشور مهم را فعال و ارتقا بخشد.