" سیاستهای دوحه، عامل تغییر الجزیره "
یک مدیر عالیرتبه سابق شبکه خبری الجزیره میگوید، این شبکه از سیاست خبرنگاری بیطرف به آنچه که بسیاری از مردم آن را یک سازمان خبری تحت هدایت سیاستهای خارجی قلمداد میکنند، تغییر کرده است.
به گزارش افکارنیوز، شبکه پرس تيوي با جهاد بلوط، مدير سابق روابط رسانهاي شبکه خبري الجزيره در دهه ۹۰ ميلادي، زماني که اين شبکه بازيگري عمده در مقابل رسانههاي غربي محسوب ميشد، مصاحبهاي را ترتيب داده است. محور اين مصاحبه تغيير سياستهاي اين شبکه از زمان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ ميلادي است.
آنچه در زیر میآید، متن این مصاحبه است:
بگذارید با سابقه کاری شما شروع کنیم. شبکه الجزیره در آغاز یک شبکه خبری انقلابی بود. این شبکه انقلابی بود چرا که امریکاییها دائما دفاتر آن را بمبگذاری میکردند. کمی در مورد آغاز کار این شبکه بگویید.
بلوط: جدا از بمبگذاریهای امریکاییها و نفرت تعدادی از کشورهای عربی از شبکه الجزیره در آن زمان، این شبکه در نوع خود چیزی را ایجاد کرد که من مایلم آن را انقلاب در رسانههای عربی قلمداد کنم. علیرغم مسائلی که امروز در حال رخ دادن است، این چیزی است که در واقع برای الجزیره و کارکنان آن بسیار خوب است.
من باید بگویم که من هم در الجزیره کار میکردم و از شما درخواست شغل کردم. من در مورد مسائل در ابتدای(کار الجزیره) اطمینان داشتم.
البته اکنون صحبت از الجزیره در جهان عرب متفاوت از گذشته است. این شبکه آنچنان توسط دولتهای عربی ممنوع نمیشود و بعضی از این دولتها از این شبکه تمجید میکنند.
شما در مورد تغییرات در سیاستهای الجزیره چطور فکر میکنید؛ چرا که این شبکه به دلیل پوشش اخبار، به طور ویژه در سوریه و بعضی دیگر از کشورهای عرب تحت انتقادات شدیدی است.
بلوط: با ظهور آنچه بهار عربی خوانده میشود، شبکه الجزیره که پرچمدار خبرنگاری بیطرف بود به آنچه که بسیاری از مردم و ناظران آن را یک سازمان خبری تحت هدایت سیاستهای خارجی قلمداد میکنند، تغییر کرد؛ آن هم در زمانی که الجزیره همه اینها را تغییر داده بود.
هنگامی که شبکه الجزیره شروع به کار کرد، به عنوان یک شبکه خبری کاملا حرفهای کار خود را آغاز کرد و به مردم آن چیزی را ارائه داد که میخواستند بشنوند اما همانطور که اکنون میبینیم … باعثشرمساری است؛ زیرا همه در آن زمان که الجزیره شروع به کار کرد، میخواستند بخشی از این پروژه حرفهای باشند … برای تمام اهداف، در سطح اجتماعی، در سطح فرهنگی و در سطح حرفهای.
اما اکنون باعثافسوس است که از این شبکه انتقاد میشود و تا حدودی این انتقادها درست است.
همانطور که گفتید، من اعتقاد دارم که خبرنگاران خوب زیادی برای الجزیره عربی و انگلیسی کار میکنند؛ البته الجزیره عربی کمی متفاوت است.
از آنجا که شما الجزیره را به خوبی میشناختید، آنها چرا تغییری کردهاند؟
بلوط: من مایل نیستم زیاد گمانهزنی کنم؛ من مانند هر ناظر دیگری هستم که در حاشیه و کنار است و تلاش میکند که مسئله را بررسی کند و مایلم از آن چیزی که در جریان است سر در بیاورم؛ اما به نظر من، الجزیره احساس خود را در مورد اینکه اعراب میخواهند چه چیزی را بشنوند، از دست داده است.
قطعا موجی از تغییر در جهان عرب رخ داده و این باید مورد تمجید قرار گرفته و مورد حمایت واقع شود، اما یک سازمان خبری باید حرفهای باشد و به نظر من و به نظر خیلی از ناظران دیگر، الجزیره در رویکرد خود نسبت به خیزشها، انقلابهای مردمی و بهار عربی، دچار اشتباه شده است.
من فکر میکنم که در ابتدا وقتی مسئله مصر مطرح شد، هیچ دو ناظری با هم مخالف نباشند که الجزیره در مورد مصر بسیار بسیار خوب عمل کرد اما ناگهان چیزها تغییر کرد. مخصوصا زمانی که مسئله لیبی، بحرین و سوریه مطرح شد. به نظر من ملاحضات دیگری بود که تصمیمگیران در الجزیره آنها را در نظر میگیرند؛ و به نظر من این امر جایگاه حرفهای آنها را تضعیف میکند.
استعفاها و برکناریهای پر سر و صدایی رخ داد. وضاح خنفر(مدیر کل سابق الجزیره) این شبکه را ترک کرد و بعضی افراد میگفتند که این اتفاق به این دلیل افتاد که وی وابسته به سازمان سیا بود و چنین شایعاتی مطرح شد. در همان زمان نیروهای عالیرتبه این شبکه نیز تغییر کردند.
با توجه به جایگاهی که به عنوان یک تحلیلگر رسانه دارید، این تغییرات را چگونه دیدید؟
بلوط: تغييرات در الجزيره ناگهاني رخ نداد. اين يک حرکت ملايم بود. و من فکر ميکنم که نقطه عطف بعد از سقوط بغداد در سال ۲۰۰۳ رخ داد. به نظر من، بعد از آن تغييراتي ملايم رخ داد و شما ميبينيد که از آن زمان افراد شناخته شدهاي يا اين شبکه را ترک کردند که يا کنار گذاشته شدند. اما تنها در اين اواخر است که (اين تغييرات) کاملا آشکار شده است.