«حسن قشقاوی » سفیر جمهوری اسلامی ایران در اسپانیا در مقاله‌ای در روزنامه دیجیتالی «دیپلمات» اسپانیا می‌نویسد: نقطه آغازین شکل‌گیری مذاکرات منتهی به توافق برجام به سفر اینجانب به مسقط در سال ۲۰۱۱ به عنوان معاون وقت وزیر امور خارجه برمی‌گردد. طی آن سفر در ملاقاتی که با نماینده پادشاه عمان داشتم، خلاصه‌ای از محتوای پیام‌های مبادله شده بین سلطان قابوس و اوباما که حاوی پیشنهاداتی از سوی دولت آمریکا در ارتباط با موضوع برنامه هسته‌ای ایران بود در اختیار اینجانب قرار گرفت که در ادامه مبنای مذاکرات مسقط و متعاقب آن مذاکرات هسته‌ای بین ایران و کشورهای ۱+۵ و دستیابی به توافق برجام قرار گرفت. توافقی که بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، مورد تأیید و پشتیبانی سازمان ملل متحد نیز قرار گرفت. 

وی می‌افزاید: متأسفانه با روی کار آمدن ترامپ و به رغم حمایت جهانی از برجام، دولت آمریکا غیرمسئولانه و با بی اعتنایی به این توافق مهم بین‌المللی و همچنین نقض قطعنامه ۲۲۳۱، به صورت یکجانبه از آن خارج شد و سخت‌ترین و ظالمانه‌ترین فشارها و تحریم‌ها را بر مردم ایران تحمیل کرد. در این میان، دولت آمریکا نه تنها تحریم‌های سابق را برگرداند و موارد جدیدی را به آن‌ها اضافه کرد، بلکه تحریم‌های تازه‌ای را نیز با برچسب‌های دیگر وضع کرد.

در مقاله قشقاوی آمده است: این اقدامات غیر‌قانونی در حالی صورت گرفت که جمهوری اسلامی ایران به موجب گزارشات ۱۵ گانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی کلیه تعهدات خود در چارچوب برجام را انجام داده بود.

وی در این مقاله می‌نویسد: جمهوری اسلامی ایران مطابق حق غیرقابل انکار خود ذیل بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام و در پاسخ به خروج یکجانبه آمریکا و عمل غیرقانونی وضع مجدد تحریم‌ها توسط آن کشور، پس از چندین ماه صبر راهبردی و با در پیش گرفتن سیاست «مقاومت حداکثری» در مقابل «فشار حداکثری» دولت ترامپ، طی چندین مرحله اقدام به کاهش پایبندی به تعهدات هسته‌ای خود ذیل برجام کرد که البته در صورت انجام تعهدات طرف‌های مقابل، قابل بازگشت هستند. 

* بایدن با یک فرمان اجرایی ساده می‌تواند به برجام بازگردد

وی می‌افزاید: اکنون با تغییر دولت در آمریکا و روی کار آمدن بایدن، فضای جدیدی شکل گرفته است. در این میان، بایدن با توجه به سیاست اعلامی خود مبنی بر بازگشت به برجام، با یک فرمان اجرایی ساده همانند آنچه که در ارتباط با پیمان آب و هوایی پاریس و سازمان جهانی بهداشت انجام داد می‌تواند به برجام بازگردد. 

سفیر ایران در اسپانیا خاطرنشان کرده است: البته، مسئله اصلی بازگشت آمریکا به برجام نیست، بلکه آنچه مهم می‌باشد این است که تمام تحریم‌های هسته‌ای و سایر تحریم‌های اعمال شده علیه ایران از سوی دولت ترامپ نه بر روی کاغذ، بلکه به صورت عملیاتی لغو شود. چنین اقدامی از سوی آمریکا و طرف‌های مقابل می‌تواند باعث بازگشت ایران به تعهدات خود ذیل برجام شود. 

* چه بگوییم کشورهای اتحادیه «نخواستند» یا بگوییم «نتوانستند» در عمل تفاوت چندانی برای ایران نداشت

قشقاوی در این مقاله بیان کرده است: در اینجا در ارتباط با سیاست‌ها و رویکرد اروپایی‌ها این نکته را باید یادآور شوم که انتظارات ایران از کشورهای اتحادیه اروپا برای حفظ برجام برآورده نشد و اقدامات این اتحادیه صرفاً در حد اعلام موضع سیاسی باقی ماند.

سفیر ایران در مادرید می‌افزاید: حالا چه بگوییم کشورهای اتحادیه «نخواستند» یا بگوییم «نتوانستند» در عمل تفاوت چندانی برای ایران نداشت، زیرا ملت ایران عملاً زیر فشار شدیدترین و ظالمانه ترین تحریم‌ها قرار گرفتند و سختی‌های زیادی را متحمل شدند به گونه‌ای که در شرایط سخت بیماری همه گیر کرونا قادر به تأمین دارو برای معالجه بیماران نیز نبودند. 

وی در این مقاله عنوان کرده است: در پایان انتظار می‌رود با اتخاذ رویکرد صحیح از سوی دولتمردان جدید آمریکا و بازگشت آنان به برجام و رفع عملی تحریم‌ها علیه ملت ایران، زمینه انجام تعهدات متقابل طرفین ذیل این توافق فراهم شود. 

به گزارش فارس، سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت امور خارجه امروز (دوشنبه)‌در نشست هفتگی با خبرنگاران درباره بازگشت آمریکا به برجام با بیان اینکه منتظر اقدام این کشور هستیم، تصریح کرد: بازگشت آمریکا به برجام به صورت اتومات نیست. با یک امضا خارج شدند، ولی با یک امضا نمی‌توانند وارد شوند.