حسن کاظمی قمی در تحلیل وضعیت فعلی عراق گفت: عراق در شرایط فعلی با دو وضعیت مواجه است؛ اول اینکه با مجموعه ای از چالش‌های سیاسی، اقتصادی، امنیتی و فقدان زیرساخت‌های اقتصادی و مشکلات زیاد در خدمات آب و برق و کمبودهای دیگر مواجه است و یکی از مولفه‌های اساسی بروز این مشکلات، راهبردها و سیاست‌هایی است که آمریکا در این کشور دنبال کرده است.

وی در برنامه «نقش جهان» اضافه کرد: وضعیت دوم در عراق تجربه دیپلماسی جوان از 2003 تا به حال است که مردم عراق تحت رهبری مراجع و رهبران سیاسی با همکاری و حمایت همه جانبه جمهوری اسلامی توانستند نظام سیاسی را در کشور ایجاد کنند، قانون اساسی را تدوین کنند و به رای مردم بگذارند، توانستند با اشغالگر بجنگند، با جریانات تکفیری مقابله کنند و امروز می توانند سیادت و تمامیت ارضی خود را حفظ کنند. 

کاظمی قمی وضعیت دوم عراق را برآیند نبوغ مردم عراق با حمایت های جمهوری اسلامی ایران ارزیابی کرد و افزود: می شود ادعا کرد هیچ عاملی به میزان حمایت ها و همکاری‌های جمهوری اسلامی در خلق عراق جدید نقش ندارد و جمهوری اسلامی به دلیل اینکه نگاهش به عراق، عراق با ثبات، شکوفا و مستقل، دارای حاکمیت ملی و به دور از اشغالگری بود  و منافعش منافع مشترکی با مردم عراق بود؛ درست برخلاف آمریکایی ها که منافعی خلاف منافع مردم عراق را در اشغالگری دنبال می کردند و عراق را گام اول شکل دهی خاورمیانه جدید ترسیم می کردند. 

حشدالشعبی؛ عامل تثبیت نظام مردم‌سالار در عراق

به اعتقاد وی اصل چالش‌ها و مشکلات عراق به سیاست‌ها و رفتار آمریکا بر می‌گردد اما توفیقاتی که مردم عراق داشتند نتیجه اراده خودشان و حمایت‌های جمهوری اسلامی ایران بوده است. 

وی این ادعا که تشنج در داخل عراق برآیند اختلافات قومی است را ادعای درستی ندانست و یادآوری کرد: در اوج فضای ناامنی عراق که توسط جریان های تروریستی وابسته به آمریکا و صهیونیسم، در حرمین شریفین عسکریین انفجار شد و بغداد دچار شوک‌های عظیم تروریستی بود و در همان فضا که آمریکایی‌ها و حکام ارتجاعی طبل جنگ داخلی را می نواختند اگر به آمارها نگاه کنید میزان ازدواج هایی که بین شیعه و سنی در آن دوران انجام شد 27 درصد و بیش از یک چهارم ازدواج هایی است که در آنجا انجام می‌شد.

سفیر پیشین ایران در عراق خاطر نشان کرد:  اینکه در تاریخ عراق چالش‌های قومی را از دوره عثمانی ها ایجاد کردند و امروز هم می بینیم حتی در دولت ترکیه به صورت سمبلیک برای موصل هم بودجه در نظر می گیرند و  نگاه اینکه موصل متعلق به سرزمین ترکیه است و یا ترکیه 58 پایگاه نظامی به بهانه مبارزه با پ ک ک و یا تجاوزهای هوایی در عمق 350 کیلومتری انجام می‌دهد را به معنای اختلافات قومی نمی توان تلقی کرد. 

وی تاکید کرد: حضور ترکیه به بهانه مبارزه با پ ک ک اقدام غیرقانونی و در چارچوب خواسته آمریکایی‌هاست، آنها می‌خواهند به هر بهانه‌ای عراق دچار بی ثباتی و هرج و مرج شود و فقط در این صورت است که آنها توجیهی برای تداوم اشغالگری دارند. 

کاظمی قمی گفت: در بحث موصل ادعای ترکیه ادعای غلطی است و در عمل ترکها تحرکاتی می کنند اما دولت عراق بنا بر مصلحت هایی که درست هم نیست ملاحظه و سکوت می کند اما نیروهای مردمی و مقاومت به صراحت اعلام می کنند که هر نیروی خارجی که بدون علت بیاید متجاوز محسوب می‌شود، اما آمریکا از آنجا که به دنبال بی‌ثبات سازی عراق است از هر نوع حرکتی که منجر به این مسیر می‌شود را حمایت می‌کند .

سفیر پیشین ایران در عراق با اشاره به پذیرش تنوع قومی و مذهبی در دولت و مجلس عراق و قانون اساسی این کشور تصریح کرد: جمهوری اسلامی از آنجا که به نظام‌های مردم‌سالار اعتقاد دارد؛ هیچ گاه برایش مهم نبوده چه کسی در عراق حاکم شود بلکه از دولتی برآیند آرای مردم عراق حمایت کرده و حتی در بحرانی ترین شرایط سفارت جمهوری اسلامی در بغداد فعال بوده و همواره گروه‌های معارض و مخالف را تشویق کرده که اگر واقعاً مخالف اشغالگری هستید صرفاً از مسیر تشکیل حکومتی مردمی قابل تحقق است و این نقطه مقابل رفتار آمریکایی ها در عراق است، آمریکا زمانی که عراق را اشغال کرد دولت نظامی را تشکیل داد و رسما اعلام کرد که اجازه انتخابات را نمی دهد.

کاظمی قمی یکی از اصول حاکم بر رفتار جمهوری اسلامی ایران را نه تنها در عراق بلکه در منطقه عدم مداخله در امور داخلی کشورها برشمرد و تاکید کرد: جمهوری اسلامی در تمام شئونات عراق حضور داشته و از مردم و دولت مردمی عراق حمایت کرده و اما این حضور برخاسته از خواست دولت عراق بوده است؛ ما زمانی که هنوز مناطق مین‌گذاری پاکسازی نشده بود دکل‌های برق را به عراق وصل کردیم. وقتی که داعش و تکفیری که خالقش آمریکا بود آمدند جمهوری اسلامی با خون و فرماندهی فرمانده شهیدمان حاج قاسم سلیمانی وارد شد، مقاومت کرد و کمک کرد. 

وی یادآور شد: آیا جمهوری اسلامی می توانست به عنوان ناظر بی طرف در منطقه باقی بماند در حالی که آمریکا بر خلاف خواسته مردم عراق آمد و خواست که پایگاه نظامی خود را در این کشور تثبیت کند.

سفیر پیشین ایران در عراق یکی  از دلایل شکست آمریکا در منطقه را عدم تطابق منافع آمریکا با منافع ملت‌ها برشمرد و افزود: این در حالی است که عراقی‌ها و دولت عراق بودند که از جمهوری اسلامی ایران برای شکل‌گیری نظام سیاسی و بهبود اوضاع امنیتی و دفاعی کشور شان مشورت خواستند؛ در این میان جمهوری اسلامی صرفاً مشورت می دهد و تصمیم‌گیر خود کشورها هستند.

وی درباره ادعای وابستگی حشدالشعبی به ایران نیز تصریح کرد: حشدالشعبی یک نیروی مردمی عراق و رکن رکین اقتدار ملت عراق است و یکی از دستاوردهای حشدالشعبی این است که توانستند موجودیت نظام سیاسی مردم‌سالار عراق را تثبیت کند.

این دیپلمات ایرانی با یادآوری نقش آمریکا و حکومتهای مرتجع منطقه در خلق داعش و گروههای تروریستی تاکید کرد: حشدالشعبی عامل بقا و دوام حاکمیت ملی شد که مردم عراق برای آن خون دادند و اگر حشدالشعبی نبود نظام سیاسی مردم‌سالار عراق فرو می ریخت؛  داعش تا دروازه‌های بغداد آمده بود و اعلام کرد تمام عتبات مقدسه را نابود می کند و می خواست کل جغرافیای عراق را بگیرد اما جمهوری اسلامی بعد از فتوای بزرگ مرجعیت وارد شد.

وی درباره اینکه چرا حشدالشعبی را متهم به ایرانی بودن می کنند، ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران تجربیات خود در دفاع مقدس و مقابله با تجزیه طلبی ها را به مردم عراق و حشدالشعبی منتقل کرد تا کمک نیروهای نظامی و دفاعی عراق باشد. اینکه بین جمهوری اسلامی ایران و عراق همکاری وجود دارد بله با افتخار و با صدای رسا می گوییم در چارچوب توافقات امنیتی و دفاعی بین دو کشور همکاری هایی وجود دارد  و این درست نقطه مقابل آن چیزی است که آمریکایی‌ها می‌خواهند؛ یکی از برنامه‌های آمریکا مدیریت روابط خارجی عراق بود که این موضوع به دست نیامد.

وی تصریح کرد: آمریکایی ها و رسانه های وابسته به آمریکا همانطور که به سپاه و ارتش می تازند و از آنها خشمگینند به همان دلیل هم از حشدالشعبی خشمگینند.

وی با اشاره به توطئه دشمن درباره غرب آسیا و تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی به دنبال بومی سازی توان امنیتی و دفاعی کشور هاست، گفت: کشور ما استعمارگر نیست بلکه تاکید ما بر بومی کردن توان دفاعی کشورهای منطقه است و به خود کفا کردن کشورها نگاه می‌کند ولی باورش این است که اگر به دنبال امنیت و ثبات هستیم از رهگذر یک امنیت دسته‌جمعی توسط خود کشور و خارج از اراده اشغالگر ها ممکن است.

سفیر پیشین ایران در عراق همچنین درباره عوامل دخیل بر ناکامی دولت الکاظمی در عراق تاکید کرد: همانطور که در همه کشورها همه گیری کرونا بر اقتصاد کشورها تاثیر گذاشته در آنجا هم کرونا عامل بروز مشکلاتی بوده است اما علاوه بر این دخالت ها و سیاست های آمریکا و متحدین منطقه‌ای آمریکا نیز در اقتصاد عراق نقش مخرب داشته است.

وی اضافه کرد: مثلا در صنعت برق عراق بر اساس آمار رسمی تا کنون 120 میلیارد دلار هزینه شده است و بیشترین سهم را شرکت های آمریکایی و شرکت ورشکسته جی ای جنرال داشته و در سال های 82 و 83 قرارداد بستند که از طریق ایجاد نیروگاه های برق، این کشور را خودکفا می کنیم و به شرطی توربین را می دهیم که عراق ساخت نیروگاه ها را به ایران و سوریه و کره شمالی ندهد البته عمده نیروگاهها تا کنون توسط شرکت های ایرانی ساخته شده است.

کاظمی قمی با اشاره به مشکلات دیگر دولت فعلی عراق از جمله کسری بودجه معتقد است: در نتیجه فعالیت دولت الکاظمی نه تنها بهبودی در وضعیت اقتصادی و امنیتی عراق به وجود نیامد بلکه مسائلی همچون پیدایش مجدد داعش نه به صورت سرزمینی و جبهه ای بلکه به صورت منطقه ای و یا حضور تجاوزگرانه ترک ها را شاهد هستیم .

وی با اشاره به هجمه آمریکایی ها به تضعیف حشدالشعبی به عنوان یکی دیگر از ضعف های دولت الکاظمی اشاره کرد و گفت: این در حالی است که نقش سازنده حشدالشعبی و گروههای مقاومت در ثبات و امنیت حکومت عراق مهم بوده و تضعیف آنها در واقع آن چیزی است که آمریکایی‌ها می‌خواهند و به دست می‌آورند و دولت به دلیل مشکلات، توان تاب‌آوری در مقابل خواسته آمریکا را ندارد.

وی با یادآوری وضعیت تشکیل دولت الکاظمی به عنوان دولت انتقالی و حرکت های خیابانی که علیه دولت عادل المهدی شکل گرفت، گفت: در این حرکت های خیابانی، بخشی خواسته های مشروع مردم بود و بخش دیگر موجی بود که سوار این حرکت های مشروع شد که به آنها جوکرها گفته می شد که ساخته و پرداخته آمریکا بود، فشاری بود که از سوی آمریکا برای شکست دولت عادل المهدی آورده شد. 

کاظمی قمی با اشاره به تحرکات آمریکایی ها برای تحمیل برخی قراردادها به دولت الکاظمی مانند تلاش برای ابقای حضور نظامی در عراق بر خلاف مصوبه مجلس این کشور تاکید کرد: آمریکایی ها در عراق به دنبال ایجاد بی ثباتی، دولت وابسته وتثبیت حضور نظامی خود  هستند و چنین عراقی کاملاً می تواند تهدیدی برای کشورهای منطقه از جمله جمهوری اسلامی باشد و جمهوری اسلامی در نقطه مقابل این حرکت در کنار مردم عراق ایستاده اما امروز با تمام مشکلات موجود شاهد نظام سیاسی مستقری هستیم که در واقع شکست طرح آمریکا در منطقه است که از عراق آغاز شد.