مقام معظم رهبری:
ساختن بارگاه برای امام(ره) به معنای زنده نگهداشتن هویت فکری ایشان است
مقام معظم رهبری در مراسم دیدار و بیعت گروه کثیرى از جانبازان و دستاندرکاران احداثمرقد امام(ره) گفتند: ایجاد گنبد برای امام به معناى کار براى یک شخص نیست؛ بلکه به معناى فعالیت براى هویت فکرى امام است
به گزارش افکارنیوز ،پایگاه حفظ و نشر آثار آیت الله العظمی خامنه ای ،بیانات مقام معظم رهبری را در مراسم دیدار و بیعت گروه کثیرى از جانبازان و دستاندرکاران احداث مرقد امام(ره) در سال ۱۳۶۸ منتشر کرده است :
بسماللَّهالرّحمنالرّحیم
اولاً لازم مىدانم که این مصیبت عظیم و فراموشنشدنى و جبرانناپذیر را به شما عزیزان و نیروهاى مخلص و وفادار به امام بزرگوار و انقلاب، تسلیتعرض کنم.
هر کس که در مجموعهى ملت بزرگ ما، براى انقلاب و اسلام و امام فداکارى و اخلاص بیشترى بخرج داده است و مىدهد، در مصیبت امام(ره) صاحبعزاتر است. با این حساب، شما جانبازان و جهادگران و سپاهیان عزیز و نیروهاى بسیجىِ دستگاههاى مختلف، حقیقتاً صاحبعزا هستید. امام به معناى حقیقى کلمه متعلق به شما بود.
ثانیاً مىبایست از زحمات تحسینبرانگیز و تلاش نمونه و سرمشقى که در ساختن و پرداختن و آمادهکردن قبلهى دلهاى همهى ما - یعنى مزار منور امام عزیزمان - بخرج دادید، با همهى وجود تشکر کنم. البته زبان از تشکر نسبت به اخلاصها و زحمات همهى افرادى که مثل شما مخلصانه و دلسوزانه کار مىکنند، قاصر است؛ اما به هرحال وظیفه دارم تشکر قلبى خودم را به شما ابراز کنم.
زحمت کشیدید، تلاش کردید، ساعات مستمر و طولانىیى را بدون استراحت و بدون اندیشیدن به چیزى غیر از کار و زحمت صرف کردید؛ اما آنچه محصول مبارک این تلاشها شد، باید مایهى روشنى چشم شما باشد و هست. حرکت و تلاشى که براى احترام به امام و تعظیم و تکریم نسبت به مقام والاى آن بزرگمرد انجام مىگیرد، همان صدقهى جاریهیى است که تا دنیا هست و اسلام باقى است، اثر و نتیجهى آن هرگز کهنه و مندرس نخواهد شد.
دربارهى شخصیت حضرت امام(ره) واقعاً نمىشود حرف زد. وقتى بخواهیم راجع به ابعاد شخصیت این عزیز دوران و یادگار پیامبران حرف بزنیم، مىدانیم که ناقص خواهد ماند. زمان زیادى لازم است تا زبانهاى گویا بتوانند عظمت این شخصیت را حیطهبندى کنند؛ لذا من نمىخواهم در آنباره واقعاً صحبت کنم؛ زیرا ما کوچکتر از آن هستیم که بتوانیم در این زمینه به بررسى ابعاد شخصیت آن بزرگوار بپردازیم.
اما این نکته را مىخواهم بگویم که اگر نظام جمهورى اسلامى و این انقلاب بزرگ و جهانى را، و رستاخیز عظیمى که در دنیا به وجود آمده، و رستاخیز عظیمترى که در درون انسانها پدید آمده، و این تحولى که مسها را طلا کرده است، کلمهى طیبه و شجرهى طیبه بدانیم - که هست - ریشهى این شجرهى طیبه، همینشخصیت عظیمى است که همه چیز از او رویید. او بود که این درخت مبارک را رویاند. او همه چیز بود، و اگر نبود، ما هیچ چیز نداشتیم.
در گذشته، همین ایران و ملت و موقعیت جغرافیایى و همین فقه و قرآن و نهجالبلاغه بود؛ اما در واقع چیزى نداشتیم و روزبهروز عقبتر مىرفتیم و بیشتر بر سرمان مىخورد وشخصیت ما هضم مىشد. بعد که او پدید آمد و قدم در صحنه گذاشت، مثل وجودى که ماهیات را هستى و تحقق مىبخشد، و مثل خورشیدى که مىتابد و اشیا را آشکار مىکند، و مانند روحى که به کالبدى دمیده مىشود و اجزاى آن را زنده مىسازد، ما را زنده و نمایان کرد و به حرکت درآورد؛ آنوقت ارزش جغرافیایى و تاریخى و فرهنگ گذشته و قرآن و نهجالبلاغه و ملت ما احیا شد و به کارمان آمد.
او کلید بود. او ریشهى این درخت محسوب مىشد. این ریشه باید محفوظ بماند. اگر این نظام از ریشهى خود - یعنى از امام عزیز(ره) - جدا شود، مثل درختى است که «اجتثّت من فوق الارض»(۱)؛ یعنى از روى زمین آن را اره کرده باشند و بین تنه و ریشهى آن فاصله انداخته باشند. ممکن است چهار روزى هم نمود و هیکلى داشته باشد، اما سرنوشتش معلوم است: دیگر رابطهى حیاتى و تغذیهیى بین این دو نیست.
ما نباید بگذاریم نظام اسلامى از ریشهى خودش - یعنى امام(ره) - جدا شود. ممکن است بگویید امام از ما جدا شد و در عالم ملکوت بسر مىبرد و ما با او مرتبط نیستیم. ولى باید بگویم شخصیت امام(ره) مثلشخصیت پیامبران، فقط به وجود خارجى او نبود. آن روزى که حضرت موسى(ع) از مردم خودش گرفته شد، آیا بنىاسرائیل و امت موسى(ع) بکلى از منبع خودشان جدا شدند؟ خیر، ارتباط و اتصال درشخصیتهاى معنوى و روحى که به وجود خارجى آنها وابسته نیست. آن روزى که رسول اسلام، حضرت محمّدبنعبداللَّه(ص) رحلت فرمود، آیا امت اسلام بىپیامبر شد؟ ما که در قرنها و نسلهاى بعد آمدیم، آیا دیگر پیامبر نداشتیم؟
چرا، ما هم پیامبر داشتیم؛ در حالى که جسم او نزد ما نبود و در عالم ملکوت و بالاتر از آن بسر مىبرد.
هویت شخصیتهاى معنوى، به جسم و حضور دنیویشان نیست؛ بلکه به فکر و راه و رهنمود و سرانگشت اشارهشان - که همواره باقى است - وابسته است. پیامبر و اولیا و همین امام بزرگوار ما با انگشتشان به یک طرف اشاره مىکردند و راه را نشان مىدادند. البته خودشان هم جلوتر از همه حرکت مىکردند؛ نه اینکه بایستند و بگویند شما بروید. در حال حاضر، این انگشت اشاره همچنان موجود است. اینها تعیینکنندهى هویت امام و منبع و ریشهى حیاتى یک جامعه است که دایماً مىشود از آن تغذیه کرد؛ زیرا دیگر وابسته به جسم او نیست.
اگر ما بخواهیم این فکر را نگهداریم، اما شخصیت امام و یاد و خاطرهى او مورد اهتمام نباشد، مطمئناً دچار اشتباه خواهیم شد. لذا مىبینید که به ما گفتهاند هرسال براى امام حسین(ع) گریه کنید. گریه کردن، به معناى زنده بودن یک مصیبت است؛ گویى همین دیروز اتفاق افتاده است. انسانى هزاروچندصدسال قبل به شهادت رسیده است، چرا باید امروز براى او گریه کرد؟ گریهى ما به خاطر این است که اگر یاد او با همهى ابعادش در ذهن و زندگى و بساط هستى ما زنده نماند، بتدریج فکر و سرانگشت اشارهى او کمرنگ خواهد شد؛ چه ما بخواهیم و چه نخواهیم.
اگر ساخت گنبد و بقعه و مرقد و صحن و سراى امام(ره) مورد اهتمام شما قرار بگیرد و براى آن نیرو و پول و عمر و ابتکار خرج کنید، به معناى کار براى یک شخص نیست؛ بلکه به معناى فعالیت براى هویت فکرى امام است. این کار در بقاى آن فکر تأثیر دارد. عمل شما، صدقهى جاریه و به معناى زنده نگهداشتن یاد امام(ره) است.
ایجاد گنبد و بارگاه و بقعه و مقبره براى بزرگان، از چند قرن پیش مورد اعتراض و انتقاد عدهیى از خشکمغزهاى عالم اسلام قرار گرفت. بعدها دست سیاست انگلیس، اینها را به شکل حکومت و دولت و سیاست درآورد و آنها هم با اینگونه بزرگداشت بشدت مبارزه کردند. تئوریسینهاى خشکمغز و سیاسیون خیانتپیشه اصرار داشتند که مقبرهیى ساخته نشود! دیدید که بر سر مقبرهى ائمهى هدى(ع) و اصحاب پیامبر(ص) و یاران و نزدیکان رسول خدا و شهداى اُحد چه بلایى آوردند. اگر از مسلمانها نمىترسیدند، مقبرهى پیامبر(ص) را هم به همان روز درمىآورند و با خاک یکسان مىکردند!
آدمهاى خشکمغز و جاهلِ بدبخت حرفش را زدند و مطلبش را در کتابها نوشتند؛ زیرا از حقایق اسلام بىخبر بودند؛ اما اینهایى که عملش را کردند، جاسوسهاى صهیونیستِ استعمارزدهى مزدورِ بدبختى بودند که همهى وجودشان با یادگارهاى اسلامى دشمن بود و حاضر نبودند آنها را تحمل کنند؛ الان هم حاضر نیستند تحمل کنند، و اگر این اماکن وسیلهى پول و اعتبار دنیوى نبود، شاید همین الان آن نقاط را مىزدند و با خاک یکسان مىکردند!
طبق بینش ما، یادگارهاى اسلامى عزیزند. مىشد اسلام به مردم بگوید بروید در زمین صافى بایستید و نماز بخوانید و عبادت کنید؛ در صورتى که به عمارت مسجد دستور داده است؛ «انّما یعمر مساجد اللَّه»(۲). آباد کردن مسجد ملاک است و تجسم و تجسد خارجى این کار مورد نظر اسلام مىباشد؛ چون تأثیر بسزایى دارد. در مورد شخصیتها هم همینطور است.
انشاءاللَّه این مزار و بقعهى مبارک، مرکز برکات و نورانیت و گسترش تفکرات و الهامات الهى و حال و روح عرفانى و توجه مردم عاشق و اهل بصیرت و محبت خواهد بود و هر کسى از شعبهى خودش از این مکان استفاده خواهد کرد. بنابراین، کارى که کردید، باارزش است.
به جانبازان عزیزى که در این محفل حضور دارند، این نکته را یادآورى مىکنم که هرچه در راه خدا مىدهیم، براى ما مىماند و درحقیقت براى «منِ» واقعى خودمان خرج کردهایم. هرچه براى خودمان نگه مىداریم، درحقیقت براى ما نمىماند و مثل همه چیز دیگر دنیا از بین خواهد رفت. من در این خصوص اعتقاد راسخ دارم و هیچ نقطهى غبارى در ذهنم نیست.
در زمان پیامبر اکرم(ص) بزغالهیى را خدمت ایشان آوردند و حضرت آن را ذبح کردند. فقرا و مستحقان نزد ایشان آمدند و طلب گوشت کردند. پیامبر(ص) مرتب از گوشت آن بزغالهیى که براى خودشان ذبح کرده بودند، مىبریدند و به فقرا مىدادند. نهایتاً از تمام گوشتها، فقط کتف آن باقى ماند. چون دیگر کسى نبود، آن را به خانهى خود بردند، تا بپزند و بخورند. یکى از همسران حضرت عرض کرد: یا رسولاللَّه! همهى بزغالهى ما رفت و فقط همین کتفش برایمان ماند. پیامبر(ص) فرمودند: خیر، همهاش ماند و همین کتفش است که از دست ما خواهد رفت؛ چون این کتف را مىخوریم و تمام مىشود، اما آنهایى را که انفاق
کردهایم، براى ما مىماند.
بنابراین، هرچه از مال و ثروت دنیا دادید، براى شما خواهد ماند؛ و هرچه خرج کردید یا براى دیگران گذاشتید تا بعد از شما بخورند، از دست شما خواهد رفت.
جسم هم همین حالت را دارد. هرچه شما از جسمتان در راه خدا استفاده کردید و مثلاً دست و پا و چشم و سایر اعضا را در راه جبهه و سازندگى و خدمت به خلق خدا و تلاش براى دیگران و سایر کارهاى خیر صرف کردید و با فکر و حرف و عمل خود خدمتى را انجام دادید، بدانید که هرمقدار بیشتر از این کارها کردید، ثوابش بیشتر است.
نقطهى اوج آنجاست که انسان عضوى را در راه خدا مىدهد. بالاتر از این کار چیزى نیست. اگر شما صدسال دیگر هم چشم مىداشتید و در این مدت از چشم خود هزاران استفاده را در راه خدا مىکردید، فضیلتش به قدر حالا که این چشم را در میدان جنگ و در راه خدا از دست دادید، نیست. و اگر دست و پایى که از شما قطع شده است، تا صدسال دیگر هم با آن کار وتلاش مىکردید و براى خدا مىدویدید و گرههاى مردم را مىگشودید - که همهى این کارها فضیلت دارد - اما بهقدر این نیست که اعضاى بدن خود را در راه خدا تقدیم کرده باشید.
آنها که شهید شدند، به حد اعلى و اوفى رسیدند؛ اما شما که شهید نشدید، درحقیقت اعضاى قطعشده و آسیبخوردهى شما شهید شدهاند. قدر این ایثار را بدانید؛ چون شما را به سلسلهى طیبهى شهداى فىسبیلاللَّه ملحق مىکند.
یکوقت در مورد جانبازها فکر مىکردم، که به نظرم رسید گاهى فضیلت آنها از شهدا هم بیشتر است. جانباز کسى است که بعد از آنکه قسمتى از بدنش را در راه خدا داد و عضو یا اعضاى شهیدى را با خودش همراه کرد و در بقیهى مدت زندگى و عمرش هم متقى و شکرگزار بود و عمل صالح انجام داد، خداى متعال در مورد اینگونه از مجروحین جنگ در قرآن مىفرماید: «الّذین استجابوا للَّه و الرّسول من بعد ما اصابهم القرح للّذین احسنوا منهم و اتّقوا اجر عظیم»(۳). کلمهى «عظیم» در پایان این آیهى شریفه، قابل تأمل است.
یکوقت من و شما این کلمه را به کار مىبریم و مثلاً مىگوییم کوه عظیمى است، و یکوقت هم هست که خداوند تبارک و تعالى آن را بیان مىفرماید؛ خدایى که تمام عظمتها ناشى از اوست و با ارادهاش همهى کون و مکان به وجود مىآید و از بین مىرود؛ خدایى که بزرگتر از آن است که بشود او را توصیف کرد. چنین خدایى، با این عظمت غیرقابل تصور مىفرماید: اگر تقوا و احسان پیشه کردید، اجر عظیمى خواهید داشت. این عظمت، فوق تصور من و شماست.
جانبازان عزیز باید قدر این موقعیت را - اگرچه با سختى مواجهند - بدانند. من مىدانم که شما سختى مىکشید. محرومیت از پا و دست و نخاع و چشم و سلامتى، براى شما که در دوران جوانى بسر مىبرید و مىتوانستید سالم باشید، سخت است. هیچ پاداش بزرگ و خوبى را بدون سختى به انسان نمىدهند. شما خیال نکنید که انسان بدون تحمل سختیها ممکن است به اجرهاى عظیم برسد؛ خیر، چنین چیزى نیست؛ «افضل الاعمال احمزها»(۴): بافضیلتترین کارها، سختترین و دشوارترین آنهاست. در مقابل این سختىیى که تحمل مىکنید، آن اجر عظیم را به شما مىدهند.
شما، هم عضو شهیدى را با خود همراه دارید، و هم زندهاید و از تنعمات زندگى در حد زیادى برخوردار مىشوید. وقتى انسان بین مرگ و زندگى قرار مىگیرد، اگر به او بگویند زنده بمان، اما فلان عضو را نداشته باش و یا اینکه مرگ را انتخاب کن، مىگوید زنده بمانم، آن عضو را هم بگیرید. زندگى شیرین است و هر انسانى آن را مىخواهد. بنابراین، جانبازان ما، هم از نعمت زندگى برخوردارند، و هم عضو شهیدى را با خود همراه دارند، و هم - اگر تقوا و احسان را در عمل رعایت کنند - به آن اجر عظیم و باورنکردنى مىرسند. قدر این نعمات را بدانید.
فعلاً به جنبهى عملى وظایف مسؤولان که چه مسؤولیتهایى را برعهده دارند، کارى ندارم؛ چون حدود آن واضح است و توصیه هم نمىخواهم بکنم؛ چون توصیهى در سخنرانى، بر توصیهى خصوصى ترجیح ندارد. بحمداللَّه تشکیلاتى براى کار جانبازان وجود دارد که امیدواریم روزبهروز کارهایش بهتر شود. من مىخواهم جنبهى معنوى قضیه برایتان روشن باشد. شما جانبازان عزیز توجه داشته باشید که فرصت و موقعیت خوبى در اختیار دارید. انشاءاللَّه خداوند به شما صبر و اجر و عوض خیر بدهد و آنچه را که از شما گرفته شده است، در معنا به صورت اضعاف مضاعف برگرداند.
آرزو مىکنیم که خداوند به شما شفا عنایت کند، که شفا هم چیزى است که کاملاً مورد امید مىباشد. امیدواریم انشاءاللَّه پیشرفتها و امکانات روزافزون موجب شود که همهى شما عزیزان بتوانید کمبودها را جبران کنید.
مجدداً از همهى شما برادران عزیز تشکر مىکنم و روز ولادت حضرت هادى(ع) را به شما و ملت بزرگ ایران تبریک مىگویم.
والسّلام علیکم و رحمةاللَّه و برکاته