یک. گفت‌وگوی رئیس‌جمهور با شبکه تلویزیونی CBS آمریکا ، دو محور اساسی داشت: اول پافشاری بر اصول قطعی جمهوری اسلامی و اتخاذ مواضع شجاعانه و عزتمندانه از سوی رئیس‌جمهور محترم که از این منظر، با مواضع دولت دوازدهم فاصله جدی داشت. نکته دوم، رعایت هوشمندی و تدبیر رئیس‌جمهور و تلاش بر رعایت حداکثری منافع ملت بود و از این منظر با مواضع دولت‌های نهم و دهم نیز فاصله ایجاد می‌کرد. گویی رئیس‌جمهور محترم، تمام مواضع اصولی جمهوری اسلامی را تصریح می‌کرد اما وارد هیچ چالش بیهوده‌ای با طرف مقابل نمی‌شد و درواقع، فضای گفت‌وگو را به مناظره تبدیل نمی‌کرد. از این لحاظ، شاهد گفت‌وگویی محکم و حکیمانه و درعین‌حال آرام و منطقی بودیم.

دو. ابراهیم رئیسی، خود را آماده مذاکره با غربی‌ها نشان داد اما درعین‌حال تصریح کرد که اشتیاقی به این کار ندارد، مانع اصلی برجام را بدعهدی طرف آمریکایی و عدم ارائه تضمین جدی از سوی طرف مقابل دانست. رئیسی مشخصا اعلام کرد به دولت آمریکا اعتمادی ندارد و مذاکرات پیشین با آمریکا، سودی برای مردم ایران نداشته است. او در گفت‌وگوی خود، از ایرانیان بی‌گناهی یادکرد که در زندان‌های آمریکا گرفتارند، پرونده ۴ تبعه آمریکایی زندانی در ایران را از برجام مجزا دانست و اجازه نداد طرف مقابل آن را به مذاکرات گره بزند، تأکید کرد که تحریم‌ها دیگر از تأثیر افتاده و ازجمله صنایع نظامی ایران که آماج بیشترین فشارها و تحریم‌ها بوده‌اند، پیشرفت فوق‌العاده‌ای داشته‌اند. رئیسی از موضع عزت اعلام کرد که دولت بایدن، بارها پیام داده که ما با ترامپ متفاوتیم، اما این را هم گفت که در حال بررسی این ادعا بر اساس عملکردهاست. مهم‌تر از همه این‌ها، تأکید بر پیگیری عوامل ترور سردار سلیمانی و ازجمله رئیس‌جمهور پیشین آمریکا در گفت‌وگو با یک رسانه آمریکایی بود. رئیسی تأکید کرد که عوامل ترور ازجمله ترامپ را تا مرحله اجرای عدالت دنبال می‌کنیم.

سه. از سوی دیگر، علیرغم اتخاذ مواضع اصولی و عزتمندانه از سوی رئیس‌جمهور، او مسیر گفت‌وگو را به‌گونه‌ای هدایت کرد که از چالش‌های غیرضروری برکنار باشد.

عزت و حکمت

 او در خصوص پرسش مجری رسانه آمریکایی پیرامون وقوع یا عدم وقوع هلوکاست، آن را به نظر محققان و مورخان سپرد اما درعین‌حال تأکید کرد که نباید به‌رغم آنچه در کشورهای اروپایی رخ‌داده، در برابر پرسش‌گری پیرامون این ماجرا مقاومت کرد. رئیسی خواهان روابط مبتنی بر سیاست‌های همسایگی با عربستان سعودی شد و تأکید کرد مذاکرات پنج‌گانه با سعودی‌ها، ممکن است ادامه پیدا کند. رئیسی پاسخ روشنی به تشکیل بلوک چین-روسیه-ایران نداد اما تأکید کرد که طبیعی است تحریم شدگان از سوی آمریکا به هم نزدیک شوند. در پاسخ به سؤالی پیرامون توان پهپادهای ایرانی و این‌که می‌توانند به اسرائیل یا نقاط دیگر برسند، به کلیات اکتفا کرد و از ضرورت بازدارندگی گفت. رئیسی به‌رسم رسانه‌های آمریکایی، توضیحات کوتاهی پیرامون وضعیت خانواده خود داد و با توجه به فعالیت‌های اجتماعی همسر و دو دخترش، فضای جامعه ایران برای بانوان را ترسیم کرد. او کمتر وارد مسائل شخصی شد و ازآنچه اصطلاحا قهرمان‌بازی خوانده می‌شود، پرهیز داشت.

سید محمد بحرینیان