هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه در ضیافت افطاری با نمایندگان سازمانهای رسانهای آنکارا سخنرانی کرد.
فیدان با اشاره به اینکه تحولات اخیر میتواند هم آینده منطقه و هم ثبات جهانی را به خطر بیندازد، اظهار داشت: اگرچه حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ابتدا منجر به تحرکات قابل توجهی در میان نیروهای نیابتی ایران در منطقه نشد، اما برخی تحرکات در داخل حزبالله وجود دارد.
وی افزود: در حال حاضر به نظر نمیرسد موجی از ناآرامی در میان مردم ایران وجود داشته باشد که منجر به تغییر حکومت شود. منفیترین سناریو در شرایط فعلی، تشدید درگیری و ایجاد فضایی از بیثباتی است که کل منطقه و همچنین ایران را در بر میگیرد.
وزیر خارجه ترکیه در مورد مسئله انرژی اظهار داشت: اختلال در جریان گاز طبیعی از ایران یا وقفه جدی در واردات انرژی از کشورهای خلیج فارس میتواند خطر قابل توجهی برای امنیت تأمین انرژی جهانی ایجاد کند.
فیدان اظهار داشت: هدف قرار دادن مستقیم پایگاههای آمریکا در کشورهای عربی منطقه توسط ایران، احتمال تبدیل شدن این گامها به یک بحران امنیتی منطقهای بزرگتر را افزایش میدهد. موضوع دیگر تنگه هرمز است. بستن این تنگه میتواند منجر به نوسانات قابل توجه در بازارهای مالی و انرژی جهانی شود. این امر میتواند آمریکا را مجبور به اقدام سریع کند.
وزیر خارجه ترکیه در مورد روند درگیریها اظهار داشت: نتانیاهو، البته میخواهد تهدید ایران به طور کامل، چه برای امروز و چه برای آینده، از بین برود. او تهدید را قابلیتهای ایران تعریف کرد. اکنون او فراتر از قابلیتها رفته و آن را خود حکومت تعریف میکند. او هدف تغییر حکومت را دارد.
فیدان با اشاره به تلاشهای ترکیه برای جلوگیری از جنگ منطقه ای گفت: ما حتی شروع جنگ را به تأخیر انداختیم. در واقع، جنگ میتوانست زودتر شروع شود؛ ما با این تلاشها آن را کمی بیشتر به تأخیر انداختیم. شاید میتوانست به نتیجهای منجر شود، اما آنها ترجیح دادند به روش قدیمی برگردند. باز هم، این جنگ در بحبوحه مذاکرات آغاز شد. ایرانیها به نوعی، مسئله شروع جنگ در بحبوحه مذاکرات را خیانت به دیپلماسی توصیف میکنند. ما باید به طور جدی در نظر بگیریم که در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد. البته، باید به نیات قدرتهای مهاجم نیز توجه کنیم. من فکر میکنم اسرائیل و آمریکا می خواهند ایران را به عنوان ایرانی که در آینده نیز تهدیدی ایجاد خواهد کرد، از بین ببرند.
وزیر خارجه ترکیه در مورد این سوال که آیا کشورهای خلیج فارس به ایران پاسخ خواهند داد، پاسخ داد: آنها رسماً آن را اعلام نمیکنند، اما ادعاهایی وجود دارد که کشورهای منطقه به ایران پاسخ میدهند. ما نیز این ادعاها را میشنویم. این ممکن است درست باشد.
فیدان در پاسخ به این سوال که آیا اقدامات تلافیجویانه ایران علیه اهداف منطقهای خاص پس از حملات آمریکا به ایران ممکن است ترکیه را هدف قرار دهد، گفت: من مستقل از مسئله ایران صحبت میکنم؛ ترکیه همیشه از خود دفاع میکند. ما اراده و توانایی لازم برای انجام این کار را داریم.
وی اظهار داشت: تقریباً 20 هزار نفر از شهروندان ما در ایران، از جمله شهروندان دو تابعیتی، حضور دارند. هم شهروندان ترکیه و هم شهروندان کشورهای ثالث در حال حاضر میتوانند بدون هیچ مشکلی از طریق سه گذرگاه مرزی ما با ایران وارد کشور ما شوند.
فیدان با تأکید بر اینکه مرکز تماس کنسولی وزارت امور خارجه، کنسولگریها، سفارتخانهها و اداره کل امور کنسولی و شهروندی به صورت شبانهروزی خدمات ارائه میدهند، گفت: ما هر ساعت گزارشی دریافت میکنیم. در حال حاضر هیچ نگرانی امنیتی عمدهای وجود ندارد، اما در بازگشت شهروندان ما که در دوبی در تعطیلات بودند، به دلیل بسته بودن حریم هوایی به جز عربستان سعودی، مشکلی وجود داشت. من معتقدم عربستان سعودی دیروز حریم هوایی خود را باز کرد. شهروندان ما اکنون میتوانند از طریق ریاض و جده پرواز کنند. ممکن است افراد زیادی در تعطیلات نباشند. ما با آنها در ارتباط نزدیک هستیم. مرکز تماس کنسولی ما درخواستهایی برای اطلاعات از 1500 شهروند از سراسر منطقه دریافت کرده است.
وزیر خارجه ترکیه درباره احتمال موج پناهجویی از ایران به ترکیه گفت: ما منابع و برنامههای لازم را داریم. در حال حاضر، ایران به شهروندان خود اجازه عبور از مرز را نمیدهد. ایران در حال حاضر اجازه نمیدهد. بنابراین، در حال حاضر هیچ کس از ایران به ترکیه نمیآید، اما همانطور که در جنگ قبلی دیدیم، مردم ایران به مدت 12-13 روز هیچ کاری نکردند.
