رسانههای بینالمللی حاکی است ایران در بحبوحه تجاوز آمریکا و اسرائیل اقدام به ایجاد یک کریدور دریایی امن در آبهای سرزمینی خود در تنگه هرمز کرده است.این کریدور که تحت نظارت نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) اداره میشود، به کشتیهایی که مراحل تأیید و ثبتنام را طی کنند و در مواردی هزینه پرداخت نمایند، عبور ایمن ارائه میدهد.
بر اساس گزارش پایگاه Lloyd's List که با استناد به چندین منبع آگاه و مطلع از این ترددها تهیه شده، حداقل یک شرکت بهرهبردار تانکر برای عبور کشتی خود از این تنگه مبلغی در حدود ۲ میلیون دلار به ایران پرداخت کرده است. علاوه بر این، چندین فروند نفتکش دیگر نیز پس از طی مراحل تأیید و رایزنیهای دیپلماتیک، موفق به عبور شدهاند.
پایگاه خبری-تحلیلی Lloyd's List یکی از قدیمیترین و معتبرترین رسانههای تخصصی جهان در زمینه صنعت کشتیرانی، حمل و نقل دریایی و تجارت جهانی است. این پایگاه خبری-تحلیلی که قدمت آن به سال ۱۷۳۴ میلادی بازمیگردد، به عنوان «کتاب مقدس صنعت کشتیرانی» و یکی از مهمترین منابع اطلاعاتی برای فعالان این حوزه شناخته میشود.
نقش سپاه و جزئیات فنی کریدوربه نوشته پایگاه خبری-تحلیلی Lloyd's List این کریدور تازهتأسیس کشتیها را از مسیری نزدیک به جزیره لارک ایران هدایت میکند. در این نقطه، نیروی دریایی سپاه و مقامات بندری ایران با انجام بازرسیهای چشمی، نسبت به تطابق کشتی با اطلاعات ارائه شده اطمینان حاصل میکنند.
بر اساس اطلاعات موجود، حداقل ۹ فروند کشتی تاکنون با استفاده از این مسیر از تنگه هرمز خارج شدهاند. فرآیند دریافت مجوز در حال حاضر بهصورت موردی انجام میشود، اما منابع آگاه به پایگاه Lloyd's List تأکید میکنند که سپاه پاسداران در روزهای آینده یک سیستم رسمی و مدون برای ثبت و تأیید کشتیها راهاندازی خواهد کرد.
کشتیهایی که قصد استفاده از این مسیر از پیش تأیید شده را دارند، موظف هستند جزئیات کاملی از جمله اطلاعات مربوط به مالکیت کشتی و مقصد نهایی محموله را از طریق واسطههای وابسته به ایران در خارج از کشور، به سپاه ارائه دهند.
در این گزارش به صراحت ذکر شده که این واسطهها افرادی وابسته به ایران هستند که در خارج از مرزهای ایران فعالیت میکنند.مذاکرات گسترده دولتها با تهراناین گزارش تصریح میکند که دولتهای متعددی از جمله هند، پاکستان، عراق، مالزی و چین در حال مذاکره مستقیم با مقامات تهران برای هماهنگی و برنامهریزی عبور کشتیهای خود هستند.
این رویکرد جدید ایران پس از اظهارات عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در تاریخ ۱۵ مارس مبنی بر «آمادگی ایران برای گفتگو با کشورها درباره عبور ایمن کشتیهایشان» شکل گرفته است.
دیمیتریس مانیاتیس، مدیرعامل شرکت مشاوره امنیت دریایی Marisks، در این باره گفت: «تلاشهایی در سطح دولتها و صنعت در جریان است تا رویهای ایجاد شود که بر اساس آن، کشتیهایی که قطعاً به اسرائیل یا آمریکا وابسته نیستند، بتوانند برای دریافت تأییدیه عبور ایمن از تنگه هرمز ارتباط برقرار کنند.»
نمونههای عملی از کشتیهای عبوریدادههای سیستم شناسایی خودکار (AIS) نشان میدهد که دو فروند کشتی گاز فلهبر هندی با پرچم هند به نامهای Shivalik و Nanda Devi در حوالی ۱۳ مارس با استفاده از این مسیر جدید از تنگه هرمز عبور کردهاند.
دادهها نشان میدهد که کشتی Shivalik مسیری غیرمعمول را در اطراف جزیره لارک و درون آبهای سرزمینی ایران طی کرده است.پس از آن ۶ فروند کشتی فلهبر که از ایران حرکت میکردند و همچنین تانکر دولتی پاکستان به نام Karachi نیز از این مسیر استفاده کردهاند.
نکته قابل توجه اینکه سامانه AIS دو فروند از این کشتیهای فلهبر در نزدیکی تنگه خاموش شده بود، اما سیگنال آنها مجدداً در نزدیکی خط ساحلی ایران ظاهر شده که نشاندهنده عبور آنها از این مسیر است.علاوه بر این، کشتیهای تحت تحریم آمریکا از جمله تانکر محصولات نفتی Blooming Dale و دو کشتی حمل گاز مایع به نامهای Sea Bird و Salute نیز از این کریدور استفاده کردهاند.
کشتی Blooming Dale اولین کشتی شناخته شدهای بود که با این مسیر به سمت غرب و وارد خلیج فارس شد.
موضع ایران در مجامع بینالمللی ایران در نامهای به سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) ادعاها مبنی بر مسدود کردن تنگه هرمز را «گمراهکننده» خوانده است. در این نامه که در تاریخ ۱۶ مارس منتشر شد، جمهوری اسلامی ایران تأکید کرده است: «ایران ادعاهای گمراهکننده مبنی بر تلاش برای جلوگیری از تردد قانونی را رد میکند و تأکید میکند که ایمنی و آزادی دریانوردی را نمیتوان از طریق تهدید، اجبار یا عادیسازی استفاده غیرقانونی از زور تضمین کرد.»
وضعیت فعلی ترافیک دریایی و حملات اخیربر اساس دادههای Lloyd's List Intelligence، از ۱۵ تا ۱۷ مارس، تنها ۱۵ مورد تردد از تنگه هرمز ثبت شده که حدود ۹۰ درصد آن به نوعی با ایران (از طریق تجارت یا مالکیت) مرتبط بوده است. این آمار نشاندهنده تداوم احتیاط مالکان کشتیها برای تردد در این آبراه حیاتی است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که تنشها در منطقه همچنان بالا است. بر اساس یادداشت مشورتی مرکز مشترک اطلاعات دریایی (JMIC) در ۱۷ مارس، از اول مارس حداقل ۲۱ حمله به کشتیها و تأسیسات دریایی در این منطقه گزارش شده است که نشاندهنده واکنش ایران به حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای انرژی و بنادر کشورهای حاشیه خلیج فارس است.
