کنایه سنگین بقایی به گروسی

اسماعیل بقایی در خصوص اخبار پیرامون تلاش تروئیکای اروپایی و آمریکا برای صدور قطعنامه علیه ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: پیش‌نویس این قطعنامه بر اساس گزارشی است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و مدیرکل آن منتشر کرده‌اند.

وی با بیان اینکه پیش‌تر نیز با این الگو و این روند مواجه بوده‌ایم، به یک حکات معنادار تاریخی اشاره کرد و گفت: گاهی تصور می‌کنم که نحوه رفتار آژانس و شخص مدیرکل، یادآور داستان «حکیم‌ عضدالدین ایجی» و «خان مغول» است؛ هرجا که در حوزه‌های دیگر کم می‌آورند، به آژانس و مدیرکل متوسل می‌شوند، یا برعکس، خود مدیرکل خودش را در اختیار سوءاستفاده طرف‌های اروپایی و آمریکا علیه ایران قرار می‌دهد تا فشار سیاسی وارد کنند.

ماجرای «حکیم‌ عضدالدین ایجی» و «خان مغول» چیست؟

کنایه بقایی در واقع اشاره به ماجرای «حکیم‌ عضدالدین ایجی» و «خان مغول» دارد؛ حکایتی که عبید زاکانی نقل می‌کند و تصویر جالبی از رابطه عالم و سلطان در آن دوره می‌دهد.

عضدالدین ایجی از بزرگ‌ترین عالمان و متکلمان قرن هشتم بود و در دوره ابوسعید بهادرخان به مقام قاضی‌القضات رسید. یعنی در ساختار قضایی حکومت ایلخانی جایگاه بسیار بالایی داشت.

می‌گویند شبی ابوسعید در مجلسی دست قاضی عضدالدین را گرفت و او را به وسط مجلس برد تا برقصَد!

قاضی شروع به رقص کرد، اما اطرافیان سلطان به او گفتند:

«تو رقص به اصول نمی‌کنی!»

یعنی درست و مطابق قواعد رقص نمی‌رقصی.

قاضی عضدالدین جواب بسیار کنایه‌آمیزی داد:

«من رقص به یرلیغ می‌کنم، نه به اصول!»

«یرلیغ» فرمان و حکم خان مغول بود و منظور او این بود که «من طبق قواعد و اصول خودم نمی‌رقصم؛ طبق فرمان شاه می‌رقصم!»