رئیس سابق میز ایران در اطلاعات نظامی اسرائیل از جمله تحلیلگران اسرائیلی است که نشست مقام‌های ارشد امنیتی عربستان، ایران، پاکستان و ترکیه مورد ارزیابی قرار داده و معتقد است این نشست، تحولی است که از «تمایل فزاینده دولت‌های منطقه برای کاهش وابستگی امنیتی به آمریکا» و «جلوگیری از وقوع جنگی تازه» حکایت دارد.
«دنیس سیترونوویچ» با تأکید بر جایگاه محوری ایران در معادلات منطقه‌ای، اعتقاد دارد که حتی کشورهایی که نسبت به سیاست‌های تهران نگرانی دارند، لزوماً از تقابل نظامی جدید حمایت نمی‌کنند، چراکه پیامدهای چنین جنگی می‌تواند زیرساخت‌های انرژی، تجارت دریایی و ثبات اقتصادی آنها را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد. مهم‌ترین محورهای تحلیلی تازه سیترونوویچ درباره نشست تهران را در ادامه می‌خوانید:
پیامدهایی فراتر از نشست تهران
- توافق مکه برای تهران به خودی خود یک رویداد مهم بود؛ این توافق نشان‌دهنده درک رو به رشدی در میان کشورهای منطقه است که آنها به جای اینکه صرفاً به ایالات متحده وابسته باشند، به تنوع‌بخشی به شراکت‌های امنیتی خود نیاز دارند. این بخشی از تلاش گسترده‌تری برای ایجاد یک معماری امنیتی منطقه‌ای مستقل‌تر است.
- تصمیم برای تعامل مستقیم با تهران به همان اندازه مهم است. این تصمیم نه تنها به رسمیت شناختن رژیم ایران را نشان می‌دهد، بلکه این درک را نیز بازتاب می‌دهد که تهران همچنان یک بازیگر مرکزی منطقه‌ای است که نفوذ آن را نمی‌توان نادیده گرفت.
- این موضوع، به‌ویژه به روابط ایران با اعضای «محور مقاومت» مرتبط است، به‌ویژه حوثی‌ها. هرچند کنترل واقعی تهران بر تصمیم‌گیری‌های حوثی‌ها به مراتب محدودتر از آن چیزی به نظر می‌رسد که بسیاری تصور می‌کنند.
چرا نشست تهران مهم است؟
- جلساتی مانند نشست تهران، با توجه به احتمال ازسرگیری درگیری‌ها میان ایران و ایالات‌متحده، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. کشورهای خلیج‌فارس می‌دانند ممکن است بهای ویرانگری را برای یک جنگ دیگر بپردازند، به ویژه از طریق حملات به زیرساخت‌های انرژی، بنادر و تجارت دریایی.
- بنابراین، آنها علاقه روشنی به تشویق تهران برای تعدیل خواسته‌هایش دارند، در حالی که به رهبری ایران اطمینان می‌دهند توافق مکه علیه ایران یا منافع آن نیست.
- هیچ تناقضی میان تقویت همکاری‌های امنیتی منطقه‌ای و تعامل دیپلماتیک با ایران وجود ندارد. در واقع، این دو جنبه، دو روی یک استراتژی واحد هستند؛ «ایجاد استقلال امنیتی» و «بازدارندگی بیشتر»، درحالی‌که همزمان از طریق گفت‌وگو احتمال رویارویی را کاهش می‌دهند.
پیامی برای واشنگتن و تل‌آویو
نشست تهران همچنین یک واقعیت مهم را برجسته می‌کند که واشنگتن و اورشلیم نباید نادیده بگیرند؛ حتی کشورهایی که عمیقاً نگران جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ایران هستند، لزوماً از یک کمپین نظامی دیگر علیه این کشور حمایت نمی‌کنند.
آنها محدودیت‌های نیروی نظامی را درک می‌کنند و می‌دانند جنگی دیگر، صرف‌نظر از شدت آن، بعید است چالش ایران را از بین ببرد، اما می‌تواند آسیب‌های عظیمی به اقتصادهای آنها و ثبات منطقه‌ای وارد کند.
همچنین پیامی مهم‌تر برای واشنگتن وجود دارد؛ شرکای منطقه‌ای این کشور به صورت فزاینده‌ای به‌دنبال منافع خود هستند، چارچوب‌های امنیتی مستقل ایجاد و کانال‌های ارتباطی با تهران را حفظ می‌کنند.
اولویت‌های آنها لزوماً با اولویت‌های واشنگتن همخوانی ندارد و قطعاً با اولویت‌های اسرائیل همخوانی ندارد.خلاصه اینکه بازیگران کلیدی منطقه به صورت فزاینده‌ای به‌دنبال راه‌هایی برای جلوگیری از جنگی دیگر و ایجاد چارچوبی امنیتی پایدارترند.
