وقتی «بتمن» حاجی واشنگتن «بدمن» شد
بدبیاری یانکیها این بود که نمیدانستند ایرانیان بر خلاف ظاهرشان، حافظهیی قوی دارند که به این زودیها پاک نمیشود، به ویژه هنگامی که پای خاطرات تلخ در میان باشد. اینگونه بود که «بتمن» ناگهان «بدمن» شد و فرزندان زخمخوردگان ۲۸ مرداد تا از دیوار سفارت بالا نرفتند و دیپلماتها را کت بسته بیرون نکشیدند، دلشان خنک نشد.
به گزارش افکارنیوز، اعتماد نوشت: یکصد و چهارده سال از روزی که «حسینقلیخان صدرالسلطنه» به عنوان نخستین سفیر ایران استوارنامه خود را تسلیم «بنیامین هریسون» رییسجمهوری ایالات متحده کرد، میگذرد. چنانکه روایت کردهاند «حاجی واشنگتن» چندان دربند آداب دست و پاگیر دیپلماسی نبود. در روز عید قربان، گوسفندی را در بالکن هتل «والدورف - آستوریا» ی نیویورک، شقه کرد. کار بالا گرفت و تبدیل به جنجالی سیاسی شد. حاجی را به تهران احضار کردند. ناصرالدین شاه خطاب به او گفته بود: «ما را نزد جوانترین دولت دنیا بیآبرو کردی و ملت چندین هزار ساله ما را سخره
عالمیان کردی. خدا از تو نگذرد.» ۲۱ سال بعد «هوارد باسکرویل»، تفنگ به دست به صف مشروطهخواهان ایرانی پیوست و در تبریز به خاک افتاد. ترانهیی که ایرانیان در وصف او ساختند و سینه به سینه زمزمه شد، نشان از آن بود که از چشم آنان، «یانکی» ها از جنس و جنمی سوای روسها و انگلیسیها برخوردارند؛ سیصد گل سرخ و یک گل نسرانی / ما را ز سر بریده میترسانی… این بود و بود تا غرور تحقیر شده ایرانیان در گرماگرم آوردگاه ملی شدن صنعت نفت شعله کشید. ملیگرایان ایرانی گمان میبردند در زورآزمایی با بریتانیا، قدرت امریکا وزنه تعادل است و امکان چانهزنی را افزون میکند. این گمان تا
۱۹۵۲ که هری ترومن دموکرات در کاخ سفید بود، محاسبه چندان غلطی نبود. آیزنهاور جمهوریخواه که به قدرت رسید اما «کشتیبان را سیاستی دگر آمد» حالا بهار خوشبینی رو به اتمام بود و تا پاییزی که در آگوست ۱۹۵۳ به ناگاه در میانه تابستان سر رسید، راه درازی نمانده بود.
از چشم امروزين ما كه با چشم مسلح به اسناد خارج شده از بايگانيهاي محرمانه، به تاريخ مينگريم، اكنون روشن است كه كيف پنج ميليون دلاري كرميت روزولت و دخالت سيا همه داستان ۲۸ مرداد نيست. در هفتههاي منتهي به آن روز عرقچكان، سر انگليسيها كمتر از امريكاييها شلوغ نبوده. آنها البته آنقدر از جغرافياي ذهن ايراني تجربه اندوخته بودند كه پا پس بكشند و همدستان تازهكارشان را به عنوان بازيگر نقش اول در تيتراژ فيلم جابزنند. بدبياري يانكيها اين بود كه نميدانستند ايرانيان بر خلاف ظاهرشان، حافظهيي قوي دارند كه به اين زوديها پاك نميشود، به ويژه هنگامي كه پاي خاطرات تلخ در
ميان باشد. اينگونه بود كه بتمن ناگهان بدمن شد و فرزندان زخمخوردگان ۲۸ مرداد تا از ديوار سفارت بالا نرفتند و ديپلماتها را كت بسته بيرون نكشيدند،دلشان خنك نشد. برعكس مردم و روشنفكران، خوشهچينان كودتا تا آخر خود را مديون حزب جمهوريخواه ميدانستند و در ۲۵ سال منتهي به انقلاب ۵۷ با رسيدن هر دموكرات به محوطه كاخسفيد اوقاتشان تلخ ميشد. اعليحضرت چه خون دلها كه نخورد در دوران كندي و اردشير زاهدي؛چقدر خاويار كه در ميهمانيهاي انتخاباتي به نفع نيكسون و جرالد فورد به ناف اصحاب رسانه و سياست امريكا نبست. در سهدهه گذشته هم شيپور جنگ از دست و دهان رييسان جمهوريخواه
نيفتاده است. جنگ نفسگير ايران درست مقارن هشت سال رياستجمهوري رونالد ريگان بود و همحزبي تگزاسي او بود كه ايران را در محور شرارت با عراق و كره شمالي يك كاسه كرد. بيشك از چشم ايراني اختلاف دو نامزد انتخابات ۲۶ نوامبر بر سر لايحه بيمه درماني و ماليات بر درآمد چيز دندانگيري نيست. درباره سياستهاي مربوط به مهاجرت هم جز براي آنها كه سوداي مهاجرت دارند اوضاع بر همين منوال است. وقتي كه پاي مناقشه هستهيي و احتمال حمله به ايران به ميان ميآيد اما قضيه فرق دارد. يكي هنوز نيامده شمشير را از رو بسته و خودش يكپا مدعي است. آن يكي اما با وجود آنكه دم به دم حلقه تحريمها را تنگتر
ميكند، يك دستش به نيمه باز نگه داشتن در ديپلماسي است و با دست ديگرش بر ديوانگي بنيامين نتانياهو مهار زده است. چهار سال پيش سناتور جان مك كين كه رقيب دور نخست باراك اوباما بود، در تبليغات انتخاباتي خود آواز بمباران ايران سر داد. حريف اوباما در راند دوم هم دست كمي از سناتور پير ندارد. اگر اوباما در كاخ سفيد ماندني شود هم دست از گلوي اقتصاد ايران برنميدارد با اين وجود من تحريم را به جنگ ترجيح ميدهم. شما چطور؟