تبلیغات
کد خبر: ۲۲۶۳۸۷

ائتلاف برای انجام خدمت یا کسب قدرت مسئله این است؟

رضا خدابخش

ائتلاف برای انجام خدمت یا کسب قدرت مسئله این است؟

ثبت نام كانديداها و بررسي صلاحيت ها و احراز واجدين شرائط به اتمام رسیده است،هريك از مدعيان عرصه تحولات شهري به صورت فردي و گروهي عرض اندام نموده و خود را در معرض آراء و شناخت ديگران قرار مي دهند، قرار است در چند ده روز آينده رقابت نفس گيري رخ دهد و به رهبري ولي نعمتان انقلاب ، صاحبان اصلي شهر و تمدن و ميراث داران هميشه در صحنه تهران ، گروهي را گلچين نمايند و اختيار اداره و حساب و كتاب شهر را به آنان بسپارند و به عبارت بهتر تفويض نمايند و خود در سايه خدمت و نوكري ايشان به امور ديگر بپردازند .
اگر چه در صحنه دیگری اختیار امور کلان مملکت و کشور را تحت نام ریاست جمهوری بر قامت صاحب صلاحیتی دیگر خواهند پوشاند، اما امر دوم را به وجیزه ای دیگر وا می گذارم و تنها به بیان نظراتی در موضوع اول(انتخابات شوراها) خواهم پرداخت.

اگر چه باید پیشاپیش به این مردم، خدا قوت و دست مریزاد گفت، چرا که قرار است تا چهل – پنجاه روز آینده دو بار سنگین را تؤامان به مقصد برسانند، و چه حماسه ای که به درایت و بصیرت مردم خلق و ثبت خواهد شد.
در انتخابات شورای شهرِ پیش رو، ممکن است مردم به یک گروه واحد رای اعتماد دهند و یا اینکه با درایت و تشخیص مختارشان فرد – فرد، افرادی را از گوشه و کنار تهران مجتمع نموده و ائتلاف نانوشته ای را رقم زنند. باید گفت رای مردم هر چه باشد محترم و مغتنم است.

ائتلاف شکل یافته در روزهای آتی به هر شکل و مدلی که باشد باید قصدش خدمت باشد و نه تلاش برای کسب قدرت.
ممکن است از فهم انگیزه و نیت داوطلبان پرسش شود و اشکال گردد که چگونه نیت خوانی ایشان مقدور و میسور می باشد؟

پاسخ را می توان به اجمال و تفصیل بیان نمود.
پاسخ اجمالی این است که؛ سابقه کاری و فکری – دوستان و هم قطاران – شعارهای انتخاب شده – برنامه های ادعا شده برای اداره شهر – ایمان و تقوای ایشان و نهایتا باور ایشان به کار و خرد جمعی ملاکهای انتخاب است.

اما پاسخ تفصیلی تکرار همان مطالب با شرح و توضیح بیشتر خواهد بود.
از سابقه حرف زدیم، ممکن است شما بپرسید که این موضوع با یک استعلام از مراکز امنیتی و اطلاعاتی قابل حل است. اما باید گفت مسئله به این سادگی نیست، تنها آوردن گواهی عدم سوء پیشینه کافی نیست که اگر کافی بود تعداد زیادی از این مردم سزاوار و شایسته به کاندیداتوری هستند، چرا که نه تنها سوء سابقه ندارند بلکه خوش نام هم هستند.

انسان, اساساً موجودى است اجتماعى و ناگزیر از ارتباط با همنوعان خود است و از طرفى دیگر، موجودى است انتخابگر. انسان در نوع گزینش ها و ارتباطات خود، مى تواند به سراغ نیکان و پاکان رفته، نامى نیک از خود به یادگار نهد؛ همچنین مى تواند با انسانهاى پستْ ارتباط داشته، در خدمت طاغوتها باشد.

از بهترین اسباب شناخت افرا، بررسى گذشته و خطّ سیر فکرى آنان و نیز نوسانات موجود در زندگى ایشان است و این خود، وسیله مناسبى است در نقد و بررسى آنان. امام على(ع) در عهدنامه خود خطاب به مالک اشتر، او را از گزینش افرادى که با طاغوتها رابطه داشته اند منع مى کند؛ چرا که همواره احتمال انحراف این اشخاص وجود دارد:

إنّ شَرَّ وُزَرائِکَ مَنْ کانَ لِلأشْرارِ قَبْلکَ وَزیراً وَمَنْ شَرَکَهُمْ فِىالآثام, فلایَکُونَنَّ لک بِطانَةً.
همانا بدترین وزیرانت، آنانى هستند که پیش از تو وزارت اشرار را به عهده داشته و در جنایتشان شریک بوده اند؛ پس به هیچ وجه همرازشان مگیر.

امام خمینى نیز با آگاهى کامل، چنین شرطى را در مورد کارگزاران نظام اسلامى لازم شمرده، نه تنها قطع و یقین به عدم انحراف را کافى نمى داند، بلکه احتمال انحراف در اشخاص را نیز خطرناک مى خواند:
امام على(ع) در ادامه سخن، علّت این نوع انتخاب را چنین بیان مى فرماید:

فَإنَّهُمْ جِماعٌ مِنَ الکَرَمِ وشُعَبٌ مِنَ الْعُرْفِ… فَإِنّهُم أکْرَمُ أخْلاقاً وَأصَحُّ أعْراضَاً وأقَلُّ فِى الْمَطامِعِ إشْرافاً وَأبْلَغُ فی عَواقِبِ الأُمُورِ نَظَراً.[۳۹]
اینان به مجموعه اى از بزرگوارى ها آراسته اند و ریشه در ارزش ها و نیکى ها دارند… چنین کسانى، در اخلاقْ برترند و در آبرومندى، سالمتر؛ به آزمندى هاى مادّى کمتر چشم دارند و به پایان کارها بیشتر مى اندیشند.
امام امّت(ره) نیز بر همین اساس، حُسن سابقه را در میان کارگزاران و مدیران، یکى از شرایط انتخابْ معرّفى نموده است:

امید است ملّت مبارزِ متعهّد, با مطالعه دقیق در سوابق اشخاص و گروه ها, آراى خود را به اشخاصى دهند که… به حُسن سابقه و تعهّد به قوانین اسلام… معروف و موصوف باشند.

از نکات قابل توجّه در میان هشدارهاى آن حکیم الهى, توصیه به مراقبت و فریب نخوردن از سیاست بازان و منافقان است:
خوف آن دارم که تبلیغات براى اشخاصى که به اسلام و جمهورى اسلامى اعتقاد ندارند و اعمال و گفتار آنان در این یک سال, شاهد آن است و اکنون براى راه پیدا کردن به مجلس و براى کارشکنى و جنجال در محیط مقدّس مجلس شوراى اسلامى, خود را هوادار اسلام و مسلمان جا مى زنند, در قشرى از ملّت و جوانان پاکدل, تأثیر کند و آراى مقدّس خود را به کسانى دهند که به نفع اجانب، با اسلام و جمهورى اسلامى مخالفت اساسى دارند.

این هشدارهاى دلسوزانه نیز برگرفته از تعالیم مکتب امام على(ع) است که مى فرماید:
مبادا در گزینش مسئولان و کارگزاران خود، بر تیزهوشى و شناخت شخصى و خوش باورى خویش تکیه کنى که فرصت طلبان جامعه، مى کوشند تا با تصنّع و خوش خدمتى، خود را در نگاه زمامداران بیارایند؛ در حالى که در پسِ آن نقاب تزویر، نشانى از امانت و دلسوزى ندارند. آنچه مى تواند در شناختت ملاک آزمون باشد، چگونگى همکارى آنان با شایستگانِ پیش از توست. پس بر کسانى تکیه داشته باش که از خود در میان انبوه مردم، خاطره هایى زیباتر به یادگار گذاشته اند و به امانت، شهره ترند، که این باریک بینى، خیرخواهى تو را براى خدا و ولیّت به اثبات رساند.

سابقه خوب دارای مصادیق و نشانه هایست که اولین و مهم ترین آن امانت داری است و باید دید که آیا فرد کاندید امانت دار بوده یا خیر، شاید از همه مهمتر در رعایت امانت در حقوق مردم آنست که آن مسئول صلاحیت تصدی این مقام را دارد، چرا که در نظام اسلامی تصدی به سمتهای عمومی در حالیکه فرد واجد صلاحیت تری وجود داشته باشد علی الاصول جایز نیست، رعایت امانت به معنای حفظ حقوق عامه، میتواند در این نکته هم نهفته باشد که کسی که در او صلاحیت تصدی به این سمت وجود ندارد حضورش حرام است. مرحوم علامه امینی در الغدیر(امینی, الغدیر ج۸,۲۹۱) از تمهید باقلانی مضمون ذیل را نقل میکند و ظاهرش اینست که روایتی از پیامبر است:
کسی که خودش را بر دسته ای از مسلمانان مقدم بدارد و بداند که در بین آنان کسی که برتر از او باشد وجود دارد، بدون شک به خداو پیامبرش و مسلمانان خیانت کرده است.

همچنین بیهقی از ابن عباس نقل میکند که آن حضرت فرمود:
کسی که شخصی از مسلمانان بکار بگمارد و بداند که در میان آنان کسی اولی و بهتر از وی به انجام این مسئولیت و داناتر از او به کتاب خدا و سنت پیامبر(ص) وجود دارد بی تردید به خدا و رسول او و جمیع مسلمانان خیانت ورزیده است. و این روایت را علامه امینی در کتاب الغدیر از بیهقی روایت کرده است(الغدیر، ج۸,۲۹۱)
مسلما چنین رفتاری ممکن است در پیشینه هر فرد وجود داشته باشد، هر چند که در هیچ محکمه دنیایی متهم نشده، اما وجدان آگاه و نیک پندار باید این سابقه خوب یا بد کاندیدا را ببیند تا محکم و استوار رای دهد.
و موضوع دیگری که به شدت در تاریکی و روشنی گذشته دیگران هویدا می گردد موضوع تقوا است، هرچند نه قابل اندازه گیری است و نه نبودش محاکمه دارد.

از روایات جامعی که در این باره نقل شده است خطبه امیرالمومنین علی(ع) در صفین است که آن حضرت می فرمایند:
اما بعد! خداوند برای من بر شما بخاطر سرپرستی امورتان حقی قرار داده است و در مقابل برای شما همانند آن حقی بر گزدن من گذاشته است. بنابراین دائره حق در توصیف و در مرحله سخن از هرچیزی وسیعتر است, ولی به هنگام عمل کم وسعت ترین دائره هاست. …از میان حقوق خداوند بزرگترین حقی را که فرض شمرده است حق والی و زمامدار بر مردم و حق مردم بر والی و حاکم است. این فریضه ای که خداوند برای هریک بر دیگری قرار داده است و آنرا موجب نظام الفت و پیوستگی آنان و عزت و نیرو مندی دینشان گردانیده. بنابراین مردم هرگز اصلاح نمیشوند جز با اصلاح شدن والیان و زمامداران و زمامداران اصلاح نمیگردند جز به پایداری مردم.(نهج البلاغه, خطبه ۲۱۶ فیض الاسلام ۶۸۱)

یا در جای دیگری میفرماید:
همانا شما بر من حقی دارید و برای من بر شما حقی است, اما حق شما بر من اینست که راه نیکی را به شما بنمایانم و بیت المال شما را بصورت کامل به مصرف شما برسانم و شما را آموزش دهم تا نادان نمانید و تربیتتان کنم تا فرا گیرید.(نهج البلاغه, خطبه ۳۴, فیض الاسلام, ۱۱)

مقام معظم رهبری در دیدار با کارگزاران نظام در ۲۷/۵ / ۸۹ در این باره بیاناتی جالب دارند:
در باب تقوا من یک جمله‌اى اینجا یادداشت کرده‌ام که عرض بکنم. غالباً وقتى گفته میشود تقوا، پرهیزگارى، ذهن انسان میرود به رعایت ظواهر شرع و محرمات و واجباتى که دم دست ماست؛ نماز بخوانیم، وجوهات شرعى‌مان را بدهیم، روزه بگیریم، دروغ نگوئیم. البته اینها مهم است، همه‌اش مهم است؛ لیکن تقوا ابعاد دیگرى هم دارد که غالباً ما از اینها غفلت میکنیم. در دعاى شریف مکارم الاخلاق یک فقره‌اى در توضیح این ابعاد دیگر هست: «اللّهم صلّ على محمّد و اله و حلّنى بحلیة الصّالحین و البسنى زینة المتّقین»؛ از خداى متعال درخواست میکند که پروردگارا! مرا با زیور صالحان زیور بده و با لباس پرهیزگاران ملبس کن. خوب، این لباس پرهیزگاران چیست؟ آن وقت این شرح جالب است: «فى بسط العدل»؛ لباس پرهیزگاران در گستردن عدالت، «و کظم الغیظ»؛ در فرو بردن خشم، «و اطفاء النّائرة»؛ در فرو نشاندن آتش؛ آتشهائى که بین افراد جامعه برمى‌افروزند. اینها تقواست. «و ضمّ اهل الفرقة»؛ افرادى که از شمایند، اما جدا شدند، سعى کنید اینها را گرد بیاورید. این جزو موارد تقواست، که در دعاى شریف مکارم‌الاخلاق - دعاى بیستم صحیفه‌ى مبارکه‌ى سجادیه - به آن اشاره شده است. این دعا، بسیار دعاى مهمى است. من عقیده‌ام این است که همه، بخصوص کارگزاران، باید این دعا را بخوانند و در مضامینش دقت کنند؛ تعلیم‌دهنده است. «و اصلاح ذات البین»؛ به جاى آتش‌افروزى، خبرچینى، این را به جان آن انداختن، آن را در پوستین این انداختن، اصلاح ذات‌البین کنند؛ بین برادران مؤمن، برادران مسلمان، ایجاد ائتلاف کنند؛ اینها تقواست.
ببینید، اینها همه، مسائل امروز ماست. گستردن عدالت، عدالت قضائى، عدالت اقتصادى، عدالت در گزینشها، عدالت در تقسیم منابع و فرصتهاى کشور بین گروه‌ها، عدالت جغرافیائى، اینها مسائل خیلى مهمى است؛ اینها همه نیازهاى ماست. گستردن عدالت، بالاترین رقمهاى تقواست؛ این از یک نماز خوب، از یک روزه‌ى روز گرم تابستان بالاتر است. روایتى است که فرمود: هر امیرى - امیر یعنى همه‌ى شماها؛ هر کسى یک دستگاهى دارد که در آن فرمان میراند، حکم او در آنجا نافذ است - که روزى را به عدالت حکم کند، مثل این است که هفتاد سال عبادت کرده؛ اینها خیلى مسائل مهمى است؛ اهمیت عدالت را، رفتار عدالت‌آمیز را به ما نشان میدهد.

فرو بردن خشم در مقابل دوستان. بحثاینجا دوستان است. البته در مقابل دشمنان باید غیظ داشت؛ «و یذهب غیظ قلوبهم». در مقابل آن دشمنى که با هویت شما، با موجودیت شما مخالف است، آنجا خشم میشود خشم مقدس؛ آن اشکالى ندارد. نه، در جمع مؤمنین، در بین افرادى که مأمور به رفتار مسلمانى با آنها هستیم، خشم و حالت عصبانیت نباید باشد. خشم به انسان ضرر میزند. تصمیم‌گیرى با خشم مضر است، حرف زدن با خشم مضر است، کار کردن با خشم مضر است، غالباً دچار غلط و اشتباه است؛ این چیزى است که ماها متأسفانه خیلى ابتلاء پیدا میکنیم. جلوگیرى از این خشم، خشمى که موجب انحراف میشود، موجب خطاى در فکر و عمل میشود، یکى از موارد تقواست؛ «و کظم الغیظ».

کار دیگر، «اطفاء النّائرة». بعضى‌ها آتش‌افروزى‌هاى سیاسى و جناحى میکنند. عده‌اى کأنه براى این کار مأموریت دارند. من مى‌بینم در داخل کشور خودمان که یک عده‌اى میخواهند اصلاً عناصر گوناگون را، جناحهاى مختلف را، افرادى از هر یک از جناحها را به جان هم بیندازند و اختلاف ایجاد کنند؛ کأنه اصلاً از آتش‌افروزى خوششان مى‌آید؛ این خلاف تقواست. تقوا این است: «اطفاء النّائرة». همچنان که در یک محیط مادى و فضاى مادى، شما یک آتش‌افروزى را اطفاء میکنید، باید در فضاى انسانى و معنوى و اخلاقى هم آتش‌سوزى‌ها را مهار و اطفاء کنید. و همین طور: «و ضمّ اهل الفرقة».

ما عرض کردیم جذب حداکثرى، دفع حداقلى. البته معیار و میزان، اصول و ارزشهاست. انسانها از لحاظ ایمان در یک حد نیستند. ما در بین خودمان آدمهائى داریم ضعیف‌الایمان، آدمهائى داریم که ایمانشان قوى‌تر است. باید راه بیائیم. نمیشود ضعیف‌الایمان را دفع کرد، نمیشود فقط به کسانى چشم دوخت که قوى‌الایمانند؛ نه، ضعفا را هم باید در نظر داشت. کسانى که خودشان را قوى میدانند، آن کسانى را که ضعیف میدانند، ملاحظه کنند، مراعات کنند، دفع نکنند. آن کسانى که جزو مجموعه هستند، لیکن بر اثر اشتباه و غفلت کنار افتادند، جدا افتادند، اینها را به خود بیاورند؛ اینها را نصیحت کنند، دلالت کنند، راه را به آنها نشان بدهند، آنها را برگردانند. اینها مسائل اساسى است.

پس اینها شد تقوا، اینها شد راه‌هاى توبه و انابه؛ «شهر التّوبه»، «شهر الانابه». منتها جالب این است که روزه و این ماه، یک عمل جمعى است؛ یک عمل فردى نیست. یعنى همه روزه‌ایم، همه داخل این ماهیم، همه سر این سفره نشستیم؛ همه‌ى افراد جامعه‌ى اسلامى، امت اسلامى. وقتى که میخواهیم این نصایح را، این توصیه‌هاى مهم کتاب و سنت را عمل کنیم، اگر همه خود را مخاطب آن بدانیم، ببینید در دنیاى اسلام چه اتفاقى مى‌افتد؛ در دایره‌ى محدودتر در کشور چه اتفاقى مى‌افتد. قدر این ماه را باید دانست. قدر دانستنش هم به همین است که واقعاً ماه را ماه توبه قرار بدهیم، ماه انابه قرار بدهیم، ماه تطهیر قرار بدهیم، ماه تمحیص قرار بدهیم؛ برویم به سمت این چیزها. خوب، حرف اصلى ما، عرض اصلى ما توى این جلسه همین بود که عرض کردیم.

توجه به این بیانات مبین اهمیت ابعاد اجتماعی تقوای الهی است که بر این اساس مهم ترین نیاز های کشور است و اثر بخشی آن در صحنه اجتماعی از تقوای عبادی و شخصی افزون است. مروری بر این اوصاف که رهبر معظم بیان فرموده اند ما را به اوصافی توجه میدهد که لازمه هر مقام مسئولی است. تقدم این تقوای بر تقوای ناشی از عبادات و اعمال شخصی در عرصه اجتماعی مبین همّ و تلاش کارگزاران برای ایجاد زمینه های اجرایی و آرمانهای دولت اسلامی در جامعه ای است که قصد دارد الگویی برای سایرین در عرصه جهانی باشد.

پس بیائید ائتلافی بسازیم از انسانهای خوش نام، افرادی امانت دار و با تقوا تا با امانت داری و تقوای کاری شهر را بهتر از آنکه تحویل گرفته اند بازگردانند.



تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات