تبلیغات
کد خبر: ۲۶۴۴۸

۱۳ اردیبهشت روز جهانی مطبوعات

پیام روز جهانی مطبوعات، تبریک به همه‏ی کسانی است که به حرفه روزنامه نگاری عشق می‏ورزند، سری پر شور و دلی پر درد دارند. آنان که با دانش و آگاهی و توانایی در کار، اطلاع‏رسانی درستِ این حرفه را ممکن می‏سازند.

۱۳ اردیبهشت روز جهانی مطبوعات

امروزه ، مطبوعات در زمینه یمسائل تحلیلی ، سرعت در اطلاع رسانی ، حركت و پیش بینی برخی از وقایع و رویدادها و ارائه آگاهی های لازم به جامعه،برای بالابردن حساسیت مردم نسبت به واقعیات اجتماعی،نقش بسزایی دارند .

تعریف مطبوعات

مطالب و نوشته هایی که چاپ و انتشار می یابد و برای مطالعه در دسترس عموم مردم قرار می گیرد، اعم از کتاب، مجله، ماهنامه، فصلنامه، روزنامه و … را مطبوعات می نامند. اما در عرف عام، مطبوعات بیشتر به روزنامه ها و مجله هایی اطلاق می شود که اخبار روز و جدید در آن به چاپ رسیده باشد.

از سنگ نبشته ها و جنگ نامه های سلاطین هخامنشی، ساسانی و سلسله های پادشاهان قدیم که پیروزیها و وقایع مهم را بر آنها حک می کردند که بگذریم، در آغاز سدهیپنجم هجری و به روزگار سلطان محمود غزنوی در غزنین، روزنامه ای به نام روزنامه «ایام» و یا برخی از جراید به همین نام در عراق و شام و به روزگار نظامی گنجوی و پیش از او در شهر گنجه و جاهای دیگر جریدهیادبی وجود داشته است. همچنین در زمان سزار، روزنامه ای به نام «اکتادیورنای» به طور خطی دست نوشته و در فرانسه اخبار ادبی «نوول لیترر» شامل افسانه ها و قطعه های نظم و نثر و قصائد ستایشگران هیات حاکمه روز در دسترس عموم نهاده می شد. این روزنامه ها در واقع کارنامهیشهریار عصر را در برداشت تا مردم آنها را بخوانند و کارهای انجام یافته را بدانند.

ترکان عثمانی کلمهی «وقایع» را که جمع «واقعه» به معنی رویداد می باشد به جای روزنامه به کار بردند، چنانچه قدیمی ترین روزنامه ای که در سال ۱۸۰۳ در اسلامبول تأسیس شد، «تقویم وقایع» نام داشت. در هندوستان «کاغذ اخبار» ‌ مانند: «مرآت الاخبار، شمس الاخبار، سید الاخبار» و نظایر آنها را به کار بردند. عربها آن را ورقه خبریه، اوراق حوادثو رساله خبریه نامیدند. درمصر و لبنان کلمه ی جریده، مجله و صحیفه را مانند «الصحافه» به کار گرفتند.

در ایران، در آغاز، کلمهی «اخبار» و «کاغذ اخبار» ‌ به کار رفت و اولین تصویر در نشریهیمیرزا صالح که نخستین نمونه محسوب می شد به تقلید از هندیان به کار رفت، اما در موقع تاسیس روزنامه رسمی دولتی، در زمان وزارت امیرکبیر کلمهی «وقایع» را مانند نام «دارالفنون» از عثمانیها گرفتند و با اضافه کردن کلمهیاتفاقیهآن را «وقایع اتفاقیه» نامیدند. بهتدریج کلمهیروزنامه که در معانی مشابه دیگری معمول بود در برابر ژورنال فرانسه متداول شد و دارای مفهوم تازه ای گردید.

تاریخچه روزنامه نگاری در ایران

روزنامه نگاری در ایران به صورت امروزی از زمان ناصرالدین شاه آغاز، و روزنامه هفتگی وقایع اتفاقیه که در سال سوم سلطنت وی یعنی به سال ۱۱۹۰ ه. ق زیر نظر میرزا تقی خان امیر نظام منتشر شد نخستین روزنامه ایران بود.

در سال ۱۲۷۷ ه. ق، روزنامه یدولت علیه ایران که نشریه ای مصور بود زیر نظر صنیع الدین انتشار یافت. بعدها این روزنامه به نام «روزنامه دولتی» خوانده شد.

انتشار این روزنامه تا سال ۱۳۲۴ ه. ق تحت عنوان «ایران» ادامه داشت و بعد از مدتی وقفه، دگر بار به سال ۱۳۲۹ ه. ق به نام «روزنامه رسمی دولت» انتشار یافت. در سال ۱۲۸۳ ه. ق روزنامه دیگری به نام «روزنامه ملتی» در تهران پخش شد و مقصود این بود که روزنامه ی مزبور از روزنامه ی دولتی کاملاً متمایز باشد.

نخستین شماره آن در یازدهم محرم ۱۲۸۳ و آخرین شماره آن در بیستم جمادی الاخر ۱۲۸۷، انتشار یافته است.

در زمان مظفرالدین شاه، روزنامه «معارف» که وابسته به انجمن معارف بود انتشار یافت و ریاست عالیه این انجمن را شاه به عهده داشت.

بعد از استقرار مشروطیت، چهار روزنامه یمجلس، ندای وطن، حبل المتین و صبح صادق منتشر شد.

روزنامه ها و مجله هایی که در دوران مشروطیت به سبک فکاهی منتشر شدند نقش مهمی را در توسعهیمطبوعات ایفا کردند. مهمترین این نشریه ها بدین قرارند: کشکول، تنبیه، حشرات الارض، بهلول، شیدا، شیخ چغندر و… والبتهنشریهیصوراسرافیل که از نظر مطالب فکاهی مقام اول را داشت. نویسندهیمتون چرند و پرند صور اسرافیل علامه میرزا علی اکبر خان قزوینی معروف به دهخدا بود.

از روزنامه هایی که در خارج از ایران منتشر می شد و به علت آزادی خواهی مدیرانشان، ورود آنها به داخل کشور ممنوعبود، «اختر» به مدیری آقا محمد طاهر تبریزی، «قانون» به مدیری پرنس میرزا ملکم خان و «حبل المتین» به مدیری شیخ احمد روحی را می توان نام برد.

در دورهیمشروطیت، بیداری افکار عمومی بهسرعت و شدت اوج گرفت و روزنامه ها نفوذ عظیمی در تجدید حیات اندیشه های مردم داشتند. روزنامه های مجلس، صوراسرافیل، ایران نو، شرافت، ثریا و پرورش که به قلم میرزا علی محمد خان شیبانی کاشانی نگاشته می شد نفوذ زیادی در افکار عمومی داشتند.

از روزنامه های ادبی: تربیت، ادب و بهار از نشریه های تراز اول محسوب می شدند، و در این میان فقط سه نشریه ی اقیانوس، آی ملا عمو و فکر، مدافع استبداد بودند.

پر تیراژترین(۰۰۰/۱۰ نسخه) روزنامه های ایران در دوران مشروطیت روزنامه مجلس بود که مذاکره های مجلس را منتشر می ساخت.

در دوره دوم مشروطیت قطع روزنامه های روزانه بزرگتر شد، اما تیراژ آنها کاهش یافت. تعداد روزنامه های ایران در سال ۱۳۲۵ ه. ق ۸۴ بود و در سال ۱۳۲۸ ه. ق این رقم به ۳۶ و در سال بعد به ۳۳ مورد تقلیل پیدا کرد.

روزنامه های مهم دوره احمد شاه عبارت بودند از: ایران نو، شرق، برق، رعد، استقلال ایران، مجلس، کوکب ایران، ستاره ایران، نوبهار ایران، کاوه، شفق، تجدد، آزادستان. روزنامه هایی که توسط زنان منتشر می شد، عبارت بودند از: دانش، شکوفه، زبان زنان و نامه بانوان.

روزنامه ها و روزنامه نگاران و وضع مطبوعات در عصر پهلوی

در جنگ جهانی اول که دولت عثمانی، به اتحاد مثلثپیوست، روس و انگلیس از شمال و جنوب در صدد تجاوز و تعرض به ایران بودند و کشتار دسته جمعی و ویرانی و تجاوز به حقوق ملت را که پیش از آغاز جنگ جهانی در تبریز، رشت و مشهد آغاز شده بود به بهانهیمقتضیات جنگ، تجدید و تشدید، کردند. روزنامه ها که بعد از افتتاح مجلس سوم، آزادی از دست داده در کودتای ۱۲۹۹ را دوباره به دست آورده بودند، در مورد اینکه کشور هدف تعرض سربازان بیگانه و در معرض دخالت نامحدود روس و انگلیس قرار گرفته بود، در تحریک عناصر ملی و تشویق طرفداران حزبی خود از سیاست تغییر پایتخت، و مقاومت در مقابل تهاجمات خارجی بسیار مؤثر بودند.

روزنامه های حبل المتین، یادگار انقلاب، خیرالکلام و نسیم شمال در میان ترس و وحشت و اضطراب موجود، در رشت منتشر می شدند، با اینکه پس از مدتی کوتاه، قیام جنگلیها و انتشار روزنامه جنگل تا حدی توانست به این وحشت پایان بخشد؛ اما باید یادآور شد که اغلب روزنامه های ایران در دوران چهار سالهیجنگ بین المللی متأثر از سیاست خارجی دول صاحب نفوذ در ایران یعنی آلمان، روس و انگلیس بودند. روزنامه ی کاوه در همین زمان به مدیریت سید حسن تقی زاده در برلن منتشر می شد. روزنامه های دیگری که انتشار آنها از قبل تا این عصر ادامه داشت عبارت بودند از: بهلول، ادب، بهار، مجله های آفتاب، علمی، پارسو فردوسی.

بعضی از این مطبوعات تا عصر محمدرضا پهلوی ادامه داشت که معروفترین آنها: کیهان، اطلاعات، رستاخیز، ایران نوین، صبح امید، و مجله های فردوسی، سیاه و سفید، امید ایران، توفیق(مجله فکاهی) کیهان هفتگی، جوانان، اطلاعات هفتگی و زن روز بودند که با سقوط رژیم پهلوی و پیروزی انقلاب اسلامی بجز روزنامه های کیهان و اطلاعات بقیه از صحنه حذف شدند.

قانون اساسی و مطبوعات

می توان دررابطه با مطبوعات، به اصول زیر از قانون اساسی اشاره کرد:

اصل سوم: «بالابردن سطح آگاهیهای عمومی در همه ی زمینه ها با استفاده صحیح از مطبوعات و رسانه های گروهی و وسایل دیگر از وظایف دولت است».

اصل بیست و چهارم: «نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادند مگر آنکه مخل به مبانی اسلام یا حقوق عمومی باشد. تفصیل آن را قانون معین می کند».

اصل بیست و پنجم: «بازرسی و نرساندن نامه ها، ضبط و فاش کردن مکالمات تلفنی، افشای مخابرات تلگرافی و تلکس، سانسور، عدم مخابره و نرساندن آنها، استراق سمع و هر گونه تجسس ممنوع است مگر به حکم قانون».

اصل یکصد و شصت و هشتم: «رسیدگی به جرائم سیاسی و مطبوعاتی علنی است و با حضور هیأت منصفه در محاکم دادگستری صورت می گیرد. نحوه ی انتخاب، شرایط و اختیارات هیأت منصفه و تعریف جرم سیاسی را قانون بر اساس موازین اسلامی معین می کند».
…

روز جهانی مطبوعات را به تمام افرادی که به نوعی در این زمینه مشغول به فعالیت هستند، تبریک عرض می کنیم.

تمام کسانی که با هشیاری و وجدان بیدار و تلاش شبانه روزی سعی در ایفای نقش مطبوعات به طور صحیح در جامعه دارند.

پیام روز جهانی مطبوعات
پیام روز جهانی مطبوعات، تبریک به همه‏ی کسانی است که به حرفه روزنامه نگاری عشق می‏ورزند، سری پر شور و دلی پر درد دارند. آنان که با دانش و آگاهی و توانایی در کار، اطلاع‏رسانی درستِ این حرفه را ممکن می‏سازند. آنان که آزادگی، آزادی و وارستگی را بهترین خصلت کاری خود می‏دانند، با غم مردم، غمین و با شادی آن‏ها شاد می‏شوند و در نگاه و قلمشان، جز حل مشکلات اجتماع را نمی‏جویند و همه آنان که با حرفه روزنامه‏نگاری زندگی می‏کنند.

اهمیت جایگاه مطبوعات
در رابطه با تعریف مطبوعات و همینطور تاریخ روزنامه نگاری در ایران می توانید مطلب((روز جهانی مطبوعات)) را مطالعه بفرمایید ولی ما در این مطلب سعی در نشان دادن نقش مهم مطبوعات در جهان معاصر و جایگاه این رسانه در کشور خویش داریم.

در دنیای کنونی حجم اخبار و رویدادها در نقاط چهان وضعیت چشمگیری دارد که این حجم با سرعت زیادی در حال انتقال و تبادل در سراسر دنیا می باشد و همینطور وجود مکاتب و ایده های گوناگون در جهان که هر کدام سعی در تبلیغ و ارائه مطالب خود به شیوه های گوناگون دارند، مطبوعات در این میان به عنوان یکی از وسایل ارتباط جمعی نقش مهمی را ایفا می کند.
این وسیله ارتباط جمعی با ارائه درست و هشیارانه این حجم اخبار و اطلاعات و همینطور با نقد و بررسی موشکافانه نقش به سزایی را در شکل دهی افکار عمومی و جهت دهی و راهنمایی آن دارد. این رسانه می تواند با درنظر گرفتن اصل اعتماد و راستگویی و دوری از ایجاد فضای تشنج در جامعه و قبول مسئولیت پذیری در قبال آحاد جامعه و شناسایی و برآوردن نیازهای معقول و منطقی مخاطبان نقش موثری در اطلاع رسانی و حفظ و تقویت فرهنگ موجود و قابل قبول جامعه و همینطور بالابردن آگاهی و پیشبرد جامعه رو به سوی پیشرفت داشته باشد.

مطبوعات همچنین می توانند به عنوان یک پل ارتباطی میان مردم و مسئولین مورد استفاده قرار گیرد و این مسئولیت سنگین و مهم را بر دوش مطبوعات قرار می دهد که در صورت اجرای درست آن این وسیله می تواند نقش مفید و موثری را در قبال رسالت های خود انجام دهند.

باید توجه داشت در عصر حاضر که کشور ها مخصوصا آمریکا و رژیم صهیونیستی سعی در ایجاد سلطه در جهان دارند و خیال خام سلطنت بر جهان را در سر خود می پرورند، از جمله حربه های این کشور ها حمله به فرهنگ یک کشور است و از جمله وسایل یا به قولی اسلحه های مدرنشان همان وسایل ارتباط جمعی است که مطبوعات را هم شامل می شود. بنابراین مطبوعات جایگاه مهم و تاثیر گزاری را در کشور ما دارا هستند و باید سعی کنند با تمام نیرو و توان خود رسالت خود را در زمینه های مختلف به کارگیرند.

مسلما نگاه عوامانه به مطبوعات به عنوان وسایلی برای انتقال صرف اخبار و رویدادهای جهانی و جایگاهی برای تبلیغات تجاری و اهمیت ندادن به این رسانه مهم و عمومی در کشور ما و استفاده بدون برنامه ریزی و هدفدار از این رسانه می تواند ضربات غیر قابل جبرانی را به بدنه فرهنگی و… کشور ما وارد کند. که مسئولین کشور ما همیشه با هشیاری خود و دید باز اهمیت این مسئله را به مسئولین و قشرهای مختلف مردم تذکر داده اند، تا جایی که امام خمینی در وصیت نامه الهی و سیاسی خود نتوانستند از این مسئله چشم پوشی کنند و درباره مطبوعات و آزادی آنها هم مطالبی را بیان فرمودند:

- «وصیت من به مجلس شورای اسلامی در حال و آینده و رئیس جمهور رؤسای جمهوری ما بعد، و به شورای نگهبان و شورای قضایی و دولت در هر زمان آن است که نگذارند این دستگاه‏های خبری مطبوعات و مجله‏ها از اسلام و مصالح کشور منحرف شوند، و باید همه بدانیم که آزادی به شکل غربی آن که موجب تباهی جوانان و دختران و پسران می‏شود از نظر اسلام و عقل محکوم است و تبلیغات و مقالات و سخنرانی‏ها و کتب و مجلات بر خلاف اسلام و عفت عمومی و مصالح کشور حرام است، و بر همه ما و همه مسلمانان جلوگیری از آن‏ها واجب است و از آزادی‏های مخرب باید جلوگیری شود و از آن چه در نظر شرع حرام و آن چه بر خلاف مسیر ملت و کشور اسلامی و مخالف با حیثیت جمهوری اسلامی است به طور قاطع اگر جلوگیری نشود همه مسئول می‏باشند.»

- همه مطبوعات آزادند، مگر این که مقالات آن‏ها مضر به حال کشور باشد.

- مطبوعات باید همیشه در خدمت اسلام عزیز و مردم کشور باشند و آزادی‏ها در حدود قوانین مقدس اسلام و قانون اسای به بهترین وجه تأمین شود.

- معنی آزادی این نیست که هر کس بر خلالف قوانین، بر خلاف قانون اساسی یک ملت بر خلاف قوانین ملت، هر چه دلخواهش است بگوید. آزادی در حدود قوانین یک ملت است. مملکت ایران مملکت اسلامی است و قوانین ایران، قوانین اسلام است….

و همچنین مقام معظم رهبری در بیاناتی به اهمیت این رسانه تاکید داشته اند، از جمله می توان به این دو جمله از ایشان اشاره کرد که:

- مهم‏ترین وظیفه مطبوعات در نظام اسلامی، نقش فرهنگی آنان در معرفی و دفاع از ارزش‏ها و آرمان‏های مورد قبول این امت انقلابی و بالا بردن سطح آگاهی و معرفت آنان است.

- سرمایه اصلی هر رسانه، اعتماد عمومی است که از طریق اعتنا به ارزش‏ها و اعتقادات اکثریت جامعه، یعنی اقشار متدین و وفادار به انقلاب، و حفظ کرامت و شرافت نظام و صداقت در بیان به دست می‏آید.

مطبوعات و شایسته‏ها
- مطبوعات می‏توانند با انتقاد سازنده، بدون توهین و تحقیر و تخریب و ارایه اطلاعات صحیح و تحریف نشده، اعتماد مردم را به خود جلب کنند.

- مطبوعات سالم منعکس‏کننده نظرات مردم هستند و مسایل و مشکلات جامعه را بدون قصد و غرضی خاص عنوان می‏کنند.

- مطبوعات باید با بیان حقایق عدالت اجتماعی را در جامعه گسترش دهند.

لازم است مطبوعات در انتظار اخبار و یا سایر مطالب اجتماعی، سیاسی اقتصادی، فرهنگی در موارد دیگر، صداقت و درستی را اساس کار خود قرار دهند.

- مطبوعات سالم آزادی خود را گروِ حفظِ آزادی جامعه و مردم می‏بینند و با آزادی قلم و بیان و اندیشه، صدمه‏ای به آزادی اجتماعی نمی‏رسانند.

حال مطبوعات باید بار در نظر گرفتن رسالت مهم و قابلیت های گسترده خود تمام توان خود را در جهت خدمت همه جانبه، آگاهانه و صحیح به کار گیرد و از این طریق با رشد و گسترش فعالیت های خود تغییری در روند اطلاع رسانی و فرهنگ سازی در جهان ایجاد کند و مدل های خبری موجود در جهان را تغییر داده و در پیشرفت و توسعه کشور هم نقش به سزایی ایفا کنند.

عطاالله باباپور
منبع:تبیان

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات