حاشیههای آغاز سفر به ژنو
حال و هوای خبری سفر به ژنو از فرودگاه " مهرآباد " آغاز شد.
به گزارشافکارنیوز،حال و هوای خبری سفر " ژنو " زودتر از آنچه فکر میکردیم و از همین فرودگاه " مهرآباد " آغاز شد.
خبرنگاران و اهالی رسانه هر یک در حال هماهنگی امور سفر و ارتباط با رسانههای خود بوده و از یکدیگر درباره جزئیات این سفر دیپلماتیک و سرنوشتساز سوال میپرسند.
ساعت ۴ میشود و ما که دیگر کاسه صبرمان لبریز شده به سمت " ایرباس ۳۲۱ " که در فرودگاه مهرآباد آرام گرفته حرکت میکنیم تا سفری ۵ ساعت و نیم را به مقصد ژنو آغاز کنیم.
خلبان " سیاهجانی " در این سفر ما را همراهی خواهد کرد.
خودمان را آنطور که از پیش به ما اعلام شده بود آماده کرده بودیم تا به هتلی به نام " cronn plaza " در ژنو برویم اما گذشت اندکی زمان کافی است تا متوجه شویم که قرار نیست همه خبرنگاران به این هتل بروند.
حالا میدانیم به محض رسیدن به پایتخت تاریخی سوئیس به محلی به نام " cigs cigs " منتقل شویم.
از توصیفهایی که درباره این محل به گوشمان رسید میتوان حدس زد که جایی شبیه مرکز همایشهای صداو سیمای خودمان است البته گفتنی است که ما را فعلا به UN راه نمیدهند.
بیصبری و هیجان خبرنگاران حرکت زمان را به شدت کند کرده است.
ساعت ۴:۰۴ دقیقه شده و سرانجام ما با عجله و بیصبری به سمت هواپیما حرکت میکنیم.
ساعت ۴:۰۷ دقیقه شد و صدای روشن شدن موتور به ما میفهماند که دیگر سفر آغاز شده است.
ساعت ۴:۰۸ دقیقه است و این آخرین مطلبی است که میتوان قبل از خاموشی تلفن همراه نوشت؛ هواپیما به آرامی در باند فرودگاه مهرآباد تیکآف میکند و ما راهی سفری میشویم که قرار است در آن فعالیتهای مدافعان حقوق ایران را پوشش دهیم.
همچنین، محتمل است که مذاکرات ایران و گروه ۱ + ۵ امروز ساعت ۱۱ صبح به وقت ژنو(۱۳:۳۰ به وقت تهران) آغاز شود.
شایان ذکر است؛ تیم مذاکرهکننده ایران روز گذشته به منظور گفتگو با نمایندگان ۱ + ۵ وارد ژنو محل برگزاری مذاکرات شد.
گفتنی است؛ در دور قبلی مذاکرات که در سطح معاونین وزرای خارجه و بدون حضور " محمدجواد ظریف " و " کاترین اشتون " برگزار شد، ریاست هیئت ایرانی را " سیدعباس عراقچی " و ریاست هیئت مقابل را " هلگا اشمید " معاون اشتون بر عهده داشتند.
شایان ذکر است؛ " محمدجواد ظریف "(Javad Zarif) وزیر امور خارجه و رئیس تیم مذاکرات هستهای ایران در این دور از مذاکرات، پیشنهاد جدید ایران با عنوان " پایانی بر یک بحران غیر ضروری؛ آغازی برای افقهای جدید " را روی میز گذاشته بود.
پس مذاکرات دو روزه ایران و گروه ۱ + ۵ با مسئولیت " سید عباس عراقچی "(Abbas Araqchi) معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه ایران و " هلگا اشمید "(Helga Schmid) معاون " کاترین اشتون "(Cathrine Ashton) مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپا ادامه یافت.
لازم به ذکر است طرفین در این دو روز، چهار دور با یکدیگر گفتگو کرده و در دور آخر مذاکرات، ظریف و اشتون به جمع مذاکره کنندگان پیوستند.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رییس تیم مذاکرهکننده گروه ۱ + ۵، این دور از مذاکرات را مثبت خوانده و تأکید کرده بود که برای نخستین بار روی یک بیانیه مشترک توافق شده است.
همچنین کاترین اشتون با اشاره به طرح ارائه شده از سوی ایران در مذاکرات، گفته بود " کاملترین طرح ایران را در ژنو دیدیم. "
ظریف نیز پس از پایان مذاکرات اظهار داشت " مذاکرات پرثمری را پشت سر گذاشتیم؛ امیدواریم این مذاکرات آغازی برای فاز جدید در روابط باشد تا بحران غیرضروری را خاتمه دهد و افقهای جدیدی را باز کند. "
عراقچی در پاسخ به سوالی در باره این که آیا در مذاکرات کارشناسی وین درباره گامهای متقابل تصمیمگیری خواهد شد، تاکید کرده بود " مذاکرات کارشناسی محل تصمیمگیری نیست بلکه این مذاکرات برای توضیح و تبیین مواضع هر دوطرف در ادامه مذاکرات ژنو به طور عمیقتر و گستردهتر است. "
این عضو ارشد مذاکرهکننده هستهای ایران با سفر به وین و در دیدار با " یوکیو آمانو "(Yukiya Amano) مدیرکل آژانس، پیشنهاد جدیدی را برای حل و فصل مسائل باقی مانده میان طرفین روز میز قرار داده بود که موجب شکسته شدن بنبست مذاکرات پیشین ایران و آژانس شد.
بر مبنای این طرح، ایران آمادگی خود را برای پاسخ به تمامی سوالات و ابهامات آژانس در یک دوره کوتاه زمانی، اعلام کرده است.
ساعتی پس از دیدار عراقچی با آمانو، مذاکرات تیمهای فنی ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در فضایی متفاوت نسبت به گذشته آغاز شد.
گفتنی است؛ در این دور از مذاکرات، ریاست تیم ایران را " رضا نجفی "(Reza Najafi) سفیر ایران در آژانس برعهده داشت اما در طرف مقابل، چهره جدیدی به جای " هرمان ناکارتس "(Herman Nackaerts) که در دو سال گذشته ریاست تیم مذاکراتی آژانس را برعهده داشت، قرار گرفته بود. " ترو وارجورانتا " در این دور از مذاکرات، ریاست هیأت مذاکره کننده آژانس را برعهده گرفته بود.
دور نخست مذاکرات ایران و آژانس به مدت سه ساعت و تا شامگاه دوشنبه طول کشید که در آن طرفین توافق کردند تا ادامه مذاکرات را به صبح سه شنبه موکول کنند.
دور دوم مذاکرات ایران و آژانس ساعت ۱۰ صبح سه شنبه در مقر آژانس آغاز شده و طرفین پس از سه ساعت مذاکره، برای نخستین بار یک بیانیه مشترک صادر کردند.
در این بیانیه آمده است " به دنبال دیدار یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی و سید عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه ایران، هیات های ایران و آژانس جلسه ای مفید درباره مسایل گذشته و حال در ۲۸ و ۲۹ اکتبر(۶ و ۷ آبان) برگزار کردند.
ایران پیشنهاد جدیدی را در زمینه اقدامات عملی ارایه کرد که به عنوان یک عمل سازنده برای تقویت همکاریها و گفتگو با رویکرد حل همه مسایل باقی مانده در آینده است.
پس از گفتگوهای اساسی تصمیم گرفته شد که نشست بعدی در ۱۱ نوامبر(۲۰ آبان) در تهران برای پیشبرد همکاری ها برگزار شود. "
عراقچی در خصوص طرح پیشنهادی ایران به آژانس گفته بود " همانطور که ایران در مذاکرات با ۱ + ۵ در ژنو(۲۳ و ۲۴ مهر ماه) چارچوب جدیدی را در قالب یک پیشنهاد ارائه کرد، در وین نیز چارچوب جدیدی را برای همکاری پیشنهاد کرده است. "
عضو ارشد تیم مذاکرات هسته ای ایران تصریح کرده بود " پیشنهاد جدید ایران تصحیح رویکردها است و می تواند بن بست موجود میان ایران و آژانس برای حل و فصل مسائل باقی مانده را از بین ببرد. "
عراقچی در ادامه سخنان خود گفته بود " ایران در پیشنهاد جدید خود چارچوب های منطقی تری را به طرف مقابل پیشنهاد کرده است به شکلی که بتواند ما را از بن بست موجود عبور دهد؛ چرا که بن بست به وجود آمده در روابط ایران و آژانس به توقف همکاری ها و بروز سوء تفاهم های جدید منجر شده بود. "
گفتنی است؛ تیم ایران به ریاست ظریف در این دور از مذاکرات با جدیت و با اختیارات لازم برای مذاکرهای هدفمند و رو به جلو آماده بوده و قرار است طرح پیشنهادی جدید و مکتوب خود که مبتنی بر رویکردهای واقع بینانه است را به ۱ + ۵ ارائه کند.
هیئت ایرانی در حالی در این دور از مذاکرات حضور خواهد یافت که محمدجواد ظریف اخیرا با صراحت اعلام کرد که پیشنهاد ارائه شده در نشست آلماتی یک از سوی ۱ + ۵ مورد پذیرش ایران نیست و همانطور که عنوان کرد این طرح به تاریخ پیوسته است.
لازم به ذکر است بسیاری از مقامات و رسانههای غربی با تمرکز بسیار بر دور جدید مذاکرات معتقدند که طرف های غربی باید از این فرصت استفاده کرده و بتوانند با ارائه پیشنهاد درخور طرف ایرانی را قانع کنند.
کشورهای غربی موسوم به ۱ + ۵ ادعا می کنند که برنامه صلح آمیز هستهای ایران پوششی برای ساخت سلاح هستهای از طرف این کشور است.
ایران نیز بارها ضمن رد این اتهامات اعلام کرده برنامه هستهای این کشور صرفا جهت رفع نیازها به انرژی و دیگر نیازهای صلح آمیز است.
در همین زمینه مقام معظم رهبری تاکنون چندین بار طی سخنرانیهای رسمی و عمومی خود درباره حرام بودن ساخت و استفاده از سلاح اتمی صحبت کردهاند.
ایشان در سخنرانی خود در اسفندماه گذشته در دیدار با رئیس و مسئولان سازمان انرژی اتمی و جمعی از دانشمندان هستهای کشور گفته بودند که " ایران به دنبال سلاح هستهای نیست، زیرا جمهوری اسلامی ایران، از لحاظ فکری، نظری و فقهی داشتن سلاح هستهای را گناه بزرگ میداند و اعتقاد دارد نگهداری چنین سلاحی نیز بیهوده، پرضرر و پرخطر است. "
در واکنش به این فتوا بسیاری از چهرهها و مقامات بینالمللی در سطح جهان ضمن باور پذیر خواندن آن اذغان داشتهاند که از این فتوا میتوان به عنوان اصلیترین عامل در راستای اعتمادسازی برای رفع نگرانیهای کشورهای غربی استفاده کرد.
در همین زمینه نخستوزیر ترکیه به وزیرخارجه آمریکا گفته بود " فتوای رهبر ایران درباره حرام بودن سلاح هستهای را باید باور کرد چرا که از سوی ولی فقیه عنوان شده و چنین حکمهایی چون و چرا بردار نیست. "
همچنین مقام معظم رهبری در آخرین اظهار نظر خود نسبت به روند مذاکرات هستهای میان ایران و کشورهای گروه ۱ + ۵ با دفاع از تیم مذاکره کننده هستهای ایران فرمودند " هیچکس نباید مجموعه مذاکرهکنندگان ما را سازشکار بداند، اینها بچههای خود ما و بچههای انقلابند. یک ماموریت سختی را برعهده دارند و هیچکس نباید ماموری را که مشغول کاری است تضعیف کند. "
ايشان تاكيد كردند "همانطور که در مشهد هم گفتم،به مذاکره خوشبین نیستم ولی باذن الله از این مذاکرات ضرری هم نمیکنیم و این تجربه،ظرفیت فکری ملت ما را بالا خواهد برد. اگر مذاکرات به نتیجه برسد که چه بهتر ولی اگر نتیجه نگرفتند معنایش این باشد که کشور باید روی پای خودش بایستد."