پیشگیریهای پیامبر اسلام(ص) از رواج بدعتها
حضرت آیت الله سبحانی در ادامه سلسله جلسات کلام خود در مدرسه عالی نواب مشهد نمونههایی از پیشگیری پیامبر اسلام(ص) در رواج بدعتها را تبیین کردند.
به گزارش مركز خبرحوزه، معظم له طی سخنانی در هشتمین جلسه از سلسله جلسات کلام و اندیشه اسلامی که در مدرسه عالی نواب مشهد برگزار شد، با تاکید بر وجوب امر به معروف و نهي از منكر و اشاره به آيه ۴۱ سوره مبارکه حج "الَّذينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ" (۴۱حج)، اظهارداشتند: آرزوي چند قرن مسلمين براي انجام اين امور در زمان نعمت جمهوري اسلامي، محقق شد.
ایشان در ادامه ارائه مثال هایی از بدعت، با اشاره به دو حدیث" وَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ ص فَقَالَ أَصْدَقُ الْحَدِیثِ کِتَابُ اللَّهِ وَ أَفْضَلُ الْهَدْیِ هَدْیُ اللَّهِ وَ شَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَ کُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ… "(إرشاد القلوب إلى الصواب، ج۱، ص: ۶۷) و " فَقَالَ أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ کَثُرَتْ عَلَیَّ الْکَذَّابَةُ فَمَنْ کَذَبَ عَلَیَّ مُتَعَمِّداً فَلْیَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ وَ … "(الإحتجاج على أهل اللجاج، ج۱، ص: ۲۶۴)، بیان داشتند: رسول گرامی اسلام پیش بینی می کرد که در آینده در دین اسلام بدعت ها گذاشته میشود و به
همین دلیل در این زمینه مطالبی بیان نموده است.
این مرجع تقلید همچنین به محروم نمودن دختر رسول الله(ص) از ارثاشاره کرده و گفتند: در این مسأله اولین نمونه پیش بینی پیامبر(ص) تحقق یافت.
ایشان با بیان این که برای مقام نبوت و امامت و سرپرستی جامعه، دو نوع ملک و اموال وجود دارد ابراز داشتند: یکی مانند خمس، انفال و … است، و قسم دوم اموال شخصی ایشان است و باید به ورثه برسد و کسی حق جلوگیری از این حق را ندارد.
حضرت آیت الله سبحانی با بیان این که اصلاً فدک ارثنبوده و پیامبر(ص) در زمان حیات به تملک حضرت زهرا(س) درآورده اند، خاطر نشان کردند: به هر حال این امر نشاندهنده نوعی دشمنی و جلوگیری از کمک مالی به امام و رهبر جامعه بوده است.
ایشان افزودند: رسول الله(ص) ۹ همسر داشتند که هر کدام دارای اتاقی بودند و پس از رحلت ایشان، آن منازل را از این خانم ها نگرفتند؛ بنابراین اگر ارثبه دختر رسول خدا(ص) نمی رسد، زنان ایشان هم نباید ارثببرند.
معظم له با اشاره به آیات " وَ وَرِثَ سُلَیْمانُ داوُدَ وَ قالَ یا أَیُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّیْرِ وَ أُوتینا مِنْ کُلِّ شَیْءٍ إِنَّ هذا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبینُ "(۱۶ النمل) و " یَرِثُنی وَ یَرِثُ مِنْ آلِ یَعْقُوبَ وَ اجْعَلْهُ رَبِّ رَضِیًّا "(۶ مریم)، تاکید کردند: بنابراین محرومیت از ارثی که اموال خصوصی و شخصی پیامبر گرامی اسلام بود، اولین بدعتی است که بعد از رحلت نبی اکرم(ص) به وجودآمد.
حضرت آیت الله سبحانی به روایت " رَسُولَ اللَّهِ ص یَقُولُ نَحْنُ مَعَاشِرَ الْأَنْبِیَاءِ لَا نُورَثُ ذَهَباً وَ لَا فِضَّةً وَ لَا دَاراً وَ لَا عَقَاراً وَ إِنَّمَا نُورَثُ الْکِتَابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ الْعِلْمَ وَ النُّبُوَّةَ وَ… "(الإحتجاج على أهل اللجاج، ج۱، ص: ۱۰۴) به استدلال اهل تسنن اشاره کرده و گفتند: سؤال این است که این حدیثرا پیامبر(ص) باید به ابی بکر می گفت یا خطاب به دختر و داماد خویش بیان می کرد؟
ایشان با تأکید بر این که از نظر ادبی نیز نباید " ما ترکناه " را جدا و ابتدا گرفت، ابرازداشتند: " ما " در اینجا مفعول است؛ بنابراین معنی آن می شود " آنچه را که به عنوان صدقه گذاشته ایم، به ارثنمی رسد. "
این مرجع تقلید در ادامه بحثانگیزه و علت بدعت گذار در بدعت را بررسی نموده و یادآورشدند: سبب ها زیاد است، اما نخستین سبب، تقدس جاهلانه و مقدس مآب بودن آنها میباشد.
ایشان به مثال منع پیامبر اکرم(ص) از عثمان بن در رفتار مقدس مآبانه و انجام ندادن امورعادی زندگی اشاره کرده و گفتند: شخصی در زمان رسول خدا(ص) در حال روزه زیر آفتاب نشسته و با مردم هم سخن نمی گفت که ایشان او را از این نوع کار منع کردند.
معظم له با اشاره به آیه " یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمیعٌ عَلیمٌ "(۱حجرات)، بیان داشتند: این پیشی گرفتن درباره اندیشه و عقیده می باشد.
این استاد برجسته حوزه علمیه، عامل دوم در علت بدعت گذاری را تعصب ناروا دانسته و افزودند: این نوع بدعت به صورت عالمانه و با کمال آگاهی انجام میشود.
حضرت آیت الله سبحانی به مسأله شهر طائف، اشاره نموده و ابرازداشتند: شهر طائف دارای دیوار بلندی بود که نمی شد به آن نفوذ کرد و به همین دلیل پیامبر(ص) به مدینه برگشت، ولی سرانجام نمایندگان اهل طائف در نشستی حاضر به قبول اسلام شدند، اما حلالیت ربا، زنا، برداشته شدن نماز از دوش آنها و برجای ماندن بتکده به مدت یک سال و نیم را شرط کردند که پیامبر اکرم(ص) هر چهار شرط را رد نمود و اجازه این بدعت جاهلانه و متعصبانه را نداد.
معظم له به مثال بدعت عمر خطاب درباره عمره تمتع و متعه اشاره نموده و افزودند: هنگامی که عمر به خلافت رسید تعصب جاهلانه آورد و بدعت گذاشت و مصلحت پیش خودش را بر دین و مصلحت عندالله مقدم داشت.
ایشان در ادامه با طرح این سؤال که آیا پیامبراکرم(ص) برای جلوگیری از بدعت برنامه دارد، گفتند: ایشان این کار را انجام داده اند و با اشاره به دو حدیث" إرشاد القلوب إلى الصواب، ج۱، ص: ۶۷(که قبلا گذشت) " الإحتجاج على أهل اللجاج، ج۱، ص:(۲۶۴که قبلا گذشت) "، ابرازداشتند: نبی اکرم(ص) به صورت عملی نیز به مقابله با بدعت پرداخت که اولین قدم ایشان درباره داستان «یوم الخمیس» بود.
حضرت آیت الله سبحانی با بیان این که رسول الله(ص) آینده را دارای تاریکی هایی عنوان نموده و با بیان این مطلب که تمام نامه های پیامبر اکرم(ص) املایی است، یادآورشدند: پیامبر اکرم(ص) قادر به خواندن و نوشتن نبودند تا دشمنان او را متهم نکنند که دینش را از تورات و انجیل گرفته، بلکه خداوند علمی بالاتر به ایشان عطا نمود که بدون خواندن و نوشتن از مفاد یک چیز آگاه باشند.
این مرجع تقلید، به دو دسته شدن افرادی که نزد رسول خدا(ص) در هنگام ارتحال ایشان حضور داشتند اشاره و خاطرنشان کردند: ایشان می خواست با نوشتن، مرجع، رهبرو امام را معرفی نمایند تا فتنه ها و گروههای جدید بوجود نیایند.
معظم له ادامه دادند: هرچند نگذاشتند پیامبر اکرم(ص) نامه را املا کنند، اما ایشان تا حدی جبران نمود و در مسجد فرمود " یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی فَتَمَسَّکُوا بِهِمَا لَا تَضِلُّوا فَإِنَّ اللَّطِیفَ الْخَبِیرَ أَخْبَرَنِی وَ عَهِدَ إِلَیَّ أَنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّى یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَ هُوَ شِبْهُ الْمُغْضَبِ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ… "(الإحتجاج على أهل اللجاج، ج۱، ص: ۱۴۹) و آشکارا آنچه را می خواست املا نماید، بیان داشت.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به حدیث" إِنَّ مَثَلَ أَهْلِ بَیْتِی فِی أُمَّتِی کَمَثَلِ سَفِینَةِ نُوحٍ فِی قَوْمِهِ مَنْ رَکِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَرَکَهَا غَرِقَ وَ مَثَلُ بَابِ حِطَّةٍ فِی بَنِی إِسْرَائِیل… "(الإحتجاج على أهل اللجاج، ج۱، ص: ۱۵۷)، گفتند: البته این سخنان اثر نوشتن و املا نمودن را نداشت و احترام ایشان با بیان بیماری جنون، شکسته شد.
ايشان با بيان اين كه به نظر مي رسد، پيامبر گرامي اسلام اگر مقصود خود را املا مي نمود، همان كسي كه ايشان را متهم به بيماري كرد، آن نامه را هم رد و متهم ميكرد، افزودند: اثر اين عمل اين بود كه بقيه آثار و املاءهاي پيامبر(ص) نيز زير سؤال و از بين مي رفت.