به گزارش افکارنیوز، البته مشکلات زیادی که این ربات آلمانی از ابتدا در بحثهدایت و کنترل درگیر آن بود باعثشد تا پس از جنگ دوم جهانی این بخش از فناوریهای نظامیآنچنان که باید مورد توجه قرار نگیرد.
بمب کنترل از راه دور Goliath
در دهههای اخیر و با توجه به پیشرفتها و موفقیتهای پلتفورمهای بدون سرنشین خصوصا در بخش هوایی، بحثاستفاده از خودروهای بدون سرنشین نیز مجددا مطرح شده و طراحهای مختلفی در این بخش در نقاط مختلف دنیا در دست اجرا میباشد. اما در همین ابتدا ذکر این نکته بسیار مهم است که این بخش در مقایسه با پرندههای بدون سرنشین، از محدودیتهای بسیار بیشتری برخوردار بوده و کشورهای دارای این فناوری و همچنین کاربران آن بسیار کم تر هستند.
آمریکا به عنوان یکی از کشورهای پیشرو در این بخش، چندین طرح را اجرایی کرده که از آن میان میتوان به ربات رزمیTALON اشاره کرد که میتواند نقشهایی مثل شناسایی، نابودی بمبهای کنار جاده ای و در صورت لزوم درگیری با نیروهای دشمن را به انجام برساند.
ربات رزمیTALON
امروزه یکی از نکات چالش برانگیز در بحثخودروهای بدون سرنشین، بحثهدایت و عبور از موانع گوناگون در روی زمین است. همانگونه که مشخص است، در آسمان این گونه پستی و بلندیها وجود نداشته و حرکت به سهولت قابل انجام است. در زمان حرکت بر روی زمین، خصوصا در شرایط رزمیو سطوح ناهموار، مشکلات بسیاری در بحثکنترل ایجاد شده و در بسیاری از موارد افتادن در یک چاله مساوی است با پایان کار آن خودروی بدون سرنشین.
به همین منظور بحثکنترل این خودروهای بدون سرنشین از فاصله دور یکی از چالشهای بزرگ این حوزه به حساب میآید.
نگاهی به رباتهای نظامیدر ایران
در جمهوری اسلام ایران نیز، طی سالهای اخیر تلاشهای زیادی برای طراحی و ساخت رباتهای مدرن نظامیصورت گرفته و همین چند ماه پیش بود که رباتهای نیروی زمینی سپاه پاسداران در یک رزمایش، مورد تست عملیاتی قرار گرفتند. ربات رزمیسپاه از نظر ساختاری یک نمونه نسبتا کوچک به حساب میآید که بر روی زنجیر چرخ حرکت کرده و برد آن در حدود ۵ کیلومتر است که به دوربینهای ترمال و یک قبضه تیربار PKM نیز مجهز شده است.
در نگاه اول شاید برد این ربات، اندازه آن و یا سلاحی که حمل میکند آنچنان تاثیرگذار نباشد اما محل استفاده از این وسیله کجاست؟
امروزه بسیاری از کارشناسان معتقد هستند که تهدیداتی مثل حملات تروریستی، گروگانگیری و جنگهای شهری شکل جدیدی از نبرد بوده و در آینده نیز روز به روز این مسئله پر رنگ تر خواهد شد. در محیط جنگ شهری و نبردهای فاصله نزدیک، تلههای انفجاری، سنگرهای تیربار، یگانهای ضد زره دشمن و همچنین تک تیراندازها میتوانند تهدیدات گسترده ای را برای نیروهای خودی ایجاد کنند.
یک نمونه زنده از این مسئله بحثنبردهای ارتش عراق و ارتش سوریه با گروههای تروریستی در این دو کشور است.
در بسیاری از موارد در یک سناریوی جنگ شهری، فاصله بین طرفین درگیر شاید کمتر از ۵۰۰ متر باشد و اینجاست که وسایلی مثل ربات رزمیسپاه به کار میآید. این ربات در این فضا دارای برتریهای زیادی است. اندازه آن کوچک است، به دلیل استفاده از موتورهای الکتریکی کم صدا و کم مصرف بوده و به دلیل اندازه کوچک و کم صدایی که به آن اشاره شد، کشف آن بسیار سخت خواهد بود.
ربات مسلح نیروی زمینی سپاه
ربات مذکور به راحتی میتواند از گوشه ای از میدان نبرد، خود را به دشمن نزدیک کرده در عین ارسال اطلاعات و در صورت لزوم با استفاده از گلولههای ۴۵*۷٫۶۲ تیربار PKM نصب شده بر روی آن که با دوربین آن هم خط شده و هدف گیری با آن انجام میشود، آتش موثری را علیه نفرات پیاده دشمن حتی برخی خودروهای غیر زره پوش شده اجرا کند.
اثر روانی حضور همچنین سلاحی را نیز نباید فراموش کرد.
با این اوصاف، دشمن دیگر با انسانها سر و کار نداشته و در مقابلش تعدادی ربات کوچک حضور دارند که ممکن است از هر نقطه ای به سمت آنها شلیک کنند. البته فراموش نکنیم که تیربار PKM وزنی در حدود ۹ کیلو دارد که البته با توجه حذف قنداق برای نصب بر روی ربات، بخشی از این وزن کاهش پیدا میکند.
ربات شناسایی نیروی زمینی سپاه
البته ربات دیگر سپاه که در این رزمایش دیده شد، بزرگتر بوده و از ظاهر آن مشخص بود که به صورت خاص برای عملیات شناسایی طراحی و ساخته شده است. نصب یک سامانه شناسایی اپتیکی بر روی پایه ای که روی این خودرو چرخ دار نصب شده است موید این نکته میباشد.
نزاجا هم با نذیر وارد میشود
پس از آزمایش موفق رباتهای رزمیو شناسایی سپاه در جریان رزمایش پیامبر اعظم(ص) سپاه در سال گذشته، حالا نوبت نزاجا بود تا ربات شناسایی – رزمیخود را به نمایش دربیاورد. “نذیر” نام جدید خودروی بدون سرنشین شناسایی – رزمینزاجاست که توسط جهاد خودکفایی این نیرو طراحی و ساخته شده است.
این ربات شناسایی و رزمیهم در مراسمیدر محل سازمان جهاد خودکفایی نزاجا و هم در جریان رژه روز ارتش در تهران به نمایش درآمد. نکته جالب این است که مدل به نمایش درآمده در رژه برخلاف مدل اول که دارای ۴ چرخ بود از ۶ چرخ برخوردار بود و از نظر ظاهری نیز تفاوتهایی بین این دو مدل وجود دارد که احتمال نشان از وجود دو مدل از “نذیر” است.
با توجه به عکسهای موجود میتوان به راحتی به این تفاوتها پی برد.
ربات ۴ چرخ نذیر
مسلما مدل ۶ چرخه این خودروی بدون سرنشین از تحرک بالاتری برخودار بوده و احتمالا برای حرکت در سطوح با ناهمواریهای بسیار بیشتر طراحی و ساخته شده است.
“نذیر” میتواند یک قبضه تیربار ۷٫۶۲ میلی متری، دو قبضه موشک دوش پرتاب ضد هوایی و یا دو قبضه موشک ضد زره را با خود حمل کند. این خودرو فاقد هر گونه اگزوز میباشد که نشان میدهد از موتور الکتریکی استفاده میکند. نذیر، به دلیل استفاده از موتورهای الکتریکی کم صدا و کم مصرف بوده و کشف آن نیز به همین دلیل سخت تر خواهد بود.
با توجه به تصاویر منتشر شده، مشخص است که سلاحهای مورد نظر، درون این خودرو حمل میشوند و در زمان نیاز به استفاده دریچههای نصب شده بر روی آن باز شده و سلاح مورد نظر از درون “نذیر” خارج میشود.
ربات نذیر مسلح به دو فروند موشک دوش پرتاب
در چهار طرف این خودرو رزمی– شناسایی نارنجک اندازهای دود زا نصب شده است که میتواند در شرایط خطر استتار لازم برای این خودرو در برابر تهدیدات را به وجود آورد. بر اساس اعلام مسئولین “نذیر” بردی در حدود دو کیلومتر دارد و به نظر میرسد که از هدایت رادیویی برای کنترل از راه دور آن بهره گرفته میشود.
در مقابل این خودروی “نذیر” نیز یک سامانه شناسایی اپتیکی نصب شده است که توان شناسایی و هدف گیری در شب و روز و آب و هوای نامساعد را در اختیار آن قرار میدهد. همچنین در مراسم رژه امسال ارتش، یک دستگاه خودروی تاکتیکی سفیر به عنوان خودروی فرماندهی سامانه بدون سرنشین نذیر حضور داشت که نشان میداد میتوان در شرایط اضطراری، از توان سفیر برای یدک کشیدن این ربات استفاده کرد.
ربات نذیر در رژه روز ارتش با ۶ چرخ به همراه خودروی کنترل
اما یکی از قابلیتهای بسیار جالب این خودرو که میتواند در میدان نبرد بسیار موثر و حیاتی باشد، بحثتوان حمل محموله ای به وزن ۶۰۰ کیلوگرم توسط این خودروی بدون سرنشین است. ۶۰۰ کیلوگرم بار در میدان نبرد وزن بسیار زیادی، خصوصا برای نیروهای پیاده محسوب میشود.
مهمات، غذا، کمکهای اولیه پزشکی و یا بار همراه سربازان میتواند بخشی از محموله ای باشد که این خودرو آن را حمل کند. در شرایط جنگی رساندن این حجم از محموله به نیروهای درگیر در خط مقدم و یا کم کردن این حجم از بار از دوش سربازان نقش بسیار موثری در افزایش توان رزمییگانها خواهد داشت.
البته یک نکته درباره رباتهای رزمیارتش وجود دارد که آنها را در بخش عملیات مشترک بسیار توانا میکند. برخلاف رباتهای رزمیسپاه که فعلا در بخش رزمیبه یک تیربار PKM مجهز شده اند، ربات نذیر میتواند هم به تیربار، موشک دوش پرتاب ضد هوایی و موشک ضد زره مسلح شود. وارد کردن هر سه مدل رزمیاز این ربات در میدان نبرد میتواند توان تهاجمیو تدافعی نیروهای مسلح کشور را به طور قابل ملاحظه ای افزایش دهد.
در نبردهای شهری و یا در فضاهای بسته و پوشیده مثل کوهستان و یا جنگل این خودروهای بدون سرنشین توان استتار و منتظر ماندن برای مدت طولانی را دارند. با توجه به توان حمل سلاحهای گوناگون این خودروها میتوانند با طیف مختلفی از تهدیدات مثل بالگردها، تانکها و زره پوشها و همچنین نیروهای پیاده درگیر بشوند. در حقیقت با استفاده از این رباتها میتواند مساحت زیادی از نقاط پرخطر مرزی و یا درصورت به وجود آمدن شرایط جنگی در محل رزم را پوشش داد.
نباید فراموش کرد که در یک سناریوی نبرد تمام عیار نیرویهای متخاصم به تنهایی وارد عمل نشده و معمولا ترکیبی از واحدهای هوایی و زمینی شامل پیاده نظام و زرهی به یک نقطه حمله میکند. امکان نصب سه مدل از تسلیحات مختلف بر روی ربات نذیر انعطاف پذیری نیروهای خودی در هر سناریوی تدافعی و یا تهاجمیشدیدا افزایش خواهد داد.
طبیعی است که این خودروهای بدون سرنشین گرسنه یا تشنه نمیشود، نیاز به خواب و استراحت ندارد، در زمانی که ثابت است هیچگونه صدا و یا ریسک خاص شناسایی ندارد و به دلیل استفاده از سامانههای الکترونیکی میتواند زمان زیادی را به عملیات بپردازد.
همچنین باید به این نکته توجه داشت که تمام این عملیاتها را میتواند توسط یک نفر که در فاصله دوری نشسته انجام داد و بدون به خطر انداختن جان نیروها، از مساحت بسیار زیادی حفاظت کرد.
نکته ای که در پایان باید به آن اشاره کرد افزایش حجم استفاده از سامانههای بدون سرنشین در کشور است که پیش از این در هوا و دریا شاهد آن بودیم و امروز نیز در زمین شاهد تلاشهای سپاه و ارتش در این بخش هستیم. فناوریهای رباتیک و هدایت بدون سرنشین از جمله علوم بسیار پیشرفته در جهان به حساب میآید و میتوان از سریز فناوری و دانش در این بخش استفادههای فراوانی در سایر بخشهای نظامیو غیر نظامیکرد.
فراموش نکنیم که علوم رباتیک و استفاده از وسایل بدون سرنشین نظامی، خصوصا در بخش زمینی، امروزه در اختیار تعداد بسیار محدودی از کشورها بوده و جمهوری اسلامیایران با رونمایی از ربات رزمی– شناسایی نذیر نشان داد که به خوبی به این فناوری پیشرفته مسلط شده است.
از سوی دیگر، ربات رزمیسپاه و ربات نیروی زمینی ارتش، دارای وظایفی مکمل هم هستند که این توجه به ظراحی و ساخت با نگاهی به ساختار و ماموریتهای مختلف هر دو نیرو، نوید این را میدهد که در آینده نزدیک بتوان بخش قابل توجهی از ماموریتهای محوله به دو نیرو در مناطق خاص جغرافیایی کشور را به رباتهای رزمیسپرد.
