پیام مثبت و مشروط لاریجانی به آمریکا
شعارسال همزبانی و همدلی در سیاست خارجی نیز تاثیرگذاشته و ما شاهد آن هستیم که مقامات کشورمان در بحثرابطه با کشورهایی که سالها با آنها مشکل داشتیم به یک وحدت رویه ای رسیدند و امروزنیز همزبانی آنها را در مورد روابط دیپلماتیک با انگلیسو آمریکا شاهد هستیم.
به گزارش افکارخبر، روزنامه قانون به ارزیابی سخنان رئیس مجلس در گفتوگو با نقوی حسینی، فلاحت پیشه، بهشتی پور، ترقی و قنبری پرداخت.
بعد از دیدار حسن روحانی با فیلیپ هاموند و اظهارات رئیسجمهور ایران مبنی بر اینکه معتقدیم نباید درگذشتههای تاریخی باقی ماند، حالا نوبت به علی لاریجانی رئیس اصولگرای مجلس رسیده تا این روزها با حضور در نیویورک آمریکا اظهاراتی متفاوت را از وی بشنویم. علیلاریجانی در گفتو گویی که با رادیوملی آمریکا داشته است به بحثروابط میان دوکشور اشاره کرده و او نیز مانند روحانی اعلام کرده که نباید در گذشته ماند و تغییر رویکردها امکان پذیر است.
پالش مثبت و مشروط
رئیس مجلس شورای اسلامی در نیویورک با انتقاد به رویکرد سابق آمریکا در قبال ایران میگوید: «مردم ایران نگرانیهایی دارند اما من نمیگویم که باید در گذشته ماند ولی در عین حال نباید به دنبال راهحلهای رمانتیک باشیم و اگر آمریکاییها رفتارشان را اصلاح کنند میشود در ایران صحبت کرد.» این بخش از سخنان لاریجانی شاید تازگی نداشته باشد ولی لحن سخنان وی به طور حتم متفاوت با گذشته است. پالسهای مثبت لاریجانی برای تغییر در روابط ایران وآمریکا آنجایی بیشتر به چشم میآید که وی بااشاره به توافقهستهایمیگوید من روی هم رفته موافق سند هستهای هستم و معتقدم از این
سند میتوان برای گامهای بعدی استفاده کرد.»
رویکرد مثبت و روشن لاریجانی به همین جا منتهی نمیشود و او در پاسخ به خبرنگار انپیآر کهبه بازداشت «جیسون رضائیان» خبرنگار روزنامه واشنگتنپست در ایران اشاره کرده و از پرسیده آیا «راه حلی سیاسی» برای پرونده وی وجود دارد، پاسخ میدهد: البته که راههای عملی وجود دارد. مثلا تعدادی ایرانی در زندانهای اینجا محبوساند، قطعاً برای مسائلی از این دست، میتوان به راهکارهایی رسید. فکر میکنم که سیاسیون شما آن راهها را میدانند.» رادیوملی آمریکا که به دنبال پاسخ مطلوب خوداست ادامهمیدهد، آیا احتمال دارد اتفاقی مشابه با تبادل زندانیان میان آمریکا و کوبا
در دسامبر سال گذشته، برای زندانیان ایران و آمریکا هم اتفاق بیفتد.
لاریجانی پاسخ میدهد: «آن هم یک راه است.» این پیشنهاد و قبول آن از جانب رئیس پارلمان ایران در حالی انجام گرفت که کوبا و آمریکا بعد ازتبادل زندانیان خود در دسامبر ۲۰۱۴ اقدام به از سرگیری وعادی سازی روابط دیپلماتیک خود و سرانجام در ماه آگوست ۲۰۱۵ سفارتهای خود را در دو کشور بازگشاییکردند.
نقدتند لاریجانی از مخالفان توافق
لاریجانی در این گفتوگوضمن هشدار جدی به تخریبکنندگان توافق اعلام میکند: «اگر آمریکا به تعهداتش عمل نکند ما هم تصمیم خود را در این مورد خواهیم گرفت؛ با کسانی که بخواهند سند توافق هستهای را تخریب کنند میدانیم چگونه برخورد کنیم.» با این سخنان به نظر میرسد هم دولت و هم مجلس برای دوران پسا ردتوافق نیز برنامههای خود را تنظیم کردهاند چه برسد به دورانی که توافق به نتیجه برسد و قرار باشد اجرای آن صورت بگیرد.
ایران خواهان روابط مسالمتآمیز با همه
در همین راستا به سراغ کارشناسان رفتیم تا از آنها پرس و جوکنیم که با توجه به سخنان رئیسمجلس شورای اسلامی آیا احتمال بهبود روابط ایران و آمریکا در صورت تغییر رویه طرف مقابل وجود دارد یا خیرو آیا حاکمیت و طیف رادیکال کشور زیر بار این روند خواهندرفت؟ در همین زمینه سیدحسین نقوی حسینی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاستخارجی کشورمان در گفتوگو با «قانون» با بیان اینکه سیاستجمهوری اسلامی ایران داشتن روابط با تمام کشورهای دنیاست، تایید کرد: جمهوریاسلامی غیر از رژیم صهیونیستی که نظام ما آن را مشروع نمیداند، خواهان مناسبات مسالمتآمیز با همه کشورهاست.
وی افزود: شرایطی نیز ما داریم و آمریکا باید از روحیه استکباری خود دست بردارد و خواهان ادامه رابطه گرگ و میش نباشد، با این نظر ما مشکلی با آمریکا نداریم. نقوی حسینی ادامه داد: شروط ما این است که این کشور مطالبات و اموال ما را آزاد کند و در امور ما دخالت نکند. وی ادامه داد: آمریکایی ها باید بفهمند که ایران یک کشور مقتدر و صاحب نام در جهان است ونباید به گونهای برخورد کنند که خوی استکبار طلبی آنها ادامه داشته باشد در این صورت ما نمیتوانیم این رویکرد را بپذیریم.
پافشاری بر آدم نشدن آمریکا
از سوی دیگر حمیدرضا ترقی، معاون بینالملل حزب موتلفه و از اعضای شورای مرکزی این حزب اصولگرا نیز در اینباره به خبرنگارقانون میگوید: این حرف تازگی ندارد و زمان امام(س) نیز بیان میشد. وی ادامه داد: حضرت امام(س) میگفتند تا آمریکا آدم نشود ما همین مشکلات را با آنهاداریم ولی آدم شدن آمریکا به دلیل منشی که دارد امیدی واهی است. ترقی افزود: اصل حرف منافاتی با سیاستهای جمهوریاسلامی ندارد ولی با توجه به استراتژیآمریکا به نظر نمیرسد که سیاستهای ایران و آمریکا به گونهای پیش برود که ما بتوانیم با آنها کنار بیاییم.
شکست تابوی رابطه با آمریکا
اما از طرف دیگر یکی از کارشناسان و چهرههای نزدیک به اصولگرایان و از نمایندگان پیشین مجلس نظر کارشناسی و به دور از تعصب میدهد. حشمتا… فلاحت پیشه برخلاف حمیدرضا ترقی که بهبود روابط با آمریکا را به گونهای منتفی می داند، در گفتوگو با «قانون» اعلاممی کند یک شرایط بی سابقه ای در روابط ایران وآمریکا شکل گرفته و طرفین پیامهای متفاوتی به یکدیگر میدهند.
وی ادامه میدهد: ماشاهد آن هستیم که رهبرمعظم انقلاب در دیدار با خبرگان بیانمی کنند که مسئولان ما باید در برابر سخنان سیاستمداران آمریکایی پاسخی مناسب بدهند و از سوی دیگر علیلاریجانی در نیویورک سعی میکند پیام مثبت مشروط را به آمریکایی ها ارائه دهد تا تغییر رفتاری صورت بگیرد و ایران نیز تغییر رفتار را در دستور کار قرار میدهد.
این کارشناس سیاسی ادامه میدهد: در طرف مقابل نیز اینگونه است و افرادی مانند اوباما وجان کری از ایران به گونهای مثبت صحبت میکنند و افرادی نیز از تحریم و جنگمی گویند این روند تا زمانی که تکلیف برجام مشخص شود ادامه دارد ولی بعد از آن فصل تازهای در روابط ایران وآمریکا شکل می گیرد که با نحوه اجرای برجام مرتبط است.
فلاحت پیشه تبیین میکند: اگر برجام خوب اجرا بشود امکان تعدیل روابط بین ایران وآمریکا صورت میگیرد ولی اگر مشکلی پیش بیاید آن زمان می توان گفت که روابط سختتر هم خواهد شد. وی افزود: به نظر من بهبود روابط در پیش است چرا که آمریکایی ها در شرایطی نیستند که بتوانند این روند را ادامه دهند و از سوی دیگر ایرانیان نیزموضع گیری هایی دارند که حساب شده و عقلانی ولی از موضع قدرت است. وی در پاسخ به این سوال که اگر مانند توافقهستهای که کل نظام موافق عملیاتی شدن آن بودند ولی عده ای رادیکال و تندرو مخالفتهایی داشتند، بازهم در بحثبهبود روابط بعد از تغییر موضع آمریکا بازهم
تندروها ایجاد مشکل کردند، تکلیف چیست، تشریح کرد: این گونه رویدادها عادی است و به نظر من همانطور که در آمریکا نو محافظه کاران با توافق و حل مسئله هستهای ایران از طریق مذاکره مخالف بودند در ایران هم هستند افراد و گروههایی که این گونه مخالفت ها را داشته باشند. فلاحتپیشه ادامهداد: عدهای در ایران معتقدند که رابطه با آمریکا تابو است ولی من میگویم تابوی رابطه با این کشور شکسته است. وی در پایان گفت: افراطیون ایران و آمریکا در راستای واقعیت قرار خواهند گرفت تا جایی که آنها به قدرت برسند و فضا را آشفتهتر کنند ولی به نظر میرسد نه وضعیت ایران و نه وضعیت آمریکا
به گونهای نیست که این دو کشور به تقابل برسند وروابط رو به سختی برود.
جبران گذشته برای بهبودروابط
كارشناسان و چهره هاي سياسي مختلف نظرهاي متفاوتي دارند و با همين منظور به سراغ يكي از اساتيد دانشگاه رفتيم تا از وي نيز موضوع را پيگيري كنيم.حسن بهشتي پور از افرادي كه در بحث هستهاي اظهارات فراواني را از وي شنيدهايم در اينباره معتقد بود كه اين روند يك فرمول كلي است كه در سال گذشته بارها مطرح شده كه اگر آمريكا دست از رفتار خود بردارد و اثبات كند كه به دنبال توطئه عليه نظام جمهورياسلامي نيست ميتواند روابط بهبود پيدا كند ولي مواردي كه براي تغيير موضع اعلام ميشود بسيار پيچيدهو دشوار است. اين كارشناس مسائل بينالملل به قانون ميگويد: نگاه حاضرناشي از آن است كه
مناسبات ميان ايران وآمريكا برگزار باشد ولي نبايد اجازه نفوذ داده شود و اگر اين كشور گذشته خود را جبران كند مانعي سر راه روابط ايران و آمريكا نخواهد بود.