هجمه به تقدسات، ساز همیشگی تجدیدنظرطلبان
«حمله به هر آنچه برای مردم دارای ارزش و تقدس است» را باید یکی از مشخصات شناخت گفتمان تجدیدنظرطلبی به شمار آورد.
به گزارش افکارخبر، رهبران و تئوریپردازان این طیف پس از تثبیت انقلاب اسلامی نه تنها آرام آرام از ایدهها و رویکردهای انقلابی فاصله گرفتند بلکه به موازات آن به تخریب و تخطئه اصولی روی آوردند که خود روزی مدافع سرسخت و متعصب آن بودند، همسو با چنین رویکردی جماعت تجدیدنظرطلب تخطئه نهادهای منسوب به رهبری را هم مورد توجه قرار دادند. منسوبان به این جریان همچنین نسبت به موضوعات مورد احترام جامعه که جنبهای از ارزش و تقدس دارد بیتفاوت نمانده و به فراخور زمان نسبت به آن رویکردی تهاجمی اتخاذ کردند که آخرین آن را باید تیتر یک روزنامه رویش ملت یکی
از روزنامههای زنجیرهای در روز گذشته دانست.
در حالی روز جمعه سردار حسین همدانی، فرمانده مستشاری ایران در سوریه به شهادت رسید و همه روزنامهها از عبارت شهید برای فقدان این فرمانده بزرگ استفاده کردند که روزنامه رویش ملت در اقدامی توهینآمیز در عنوان اول خود نوشت: «سرتیپ حسین همدانی در سوریه کشته شد»! تیتری که این شائبه را مطرح میکند که این رسانه زیر نظر گروههای تروریستی بوده یا توسط آنها منتشر میشود. این روزنامه همچنین با ادبیاتی جهتدار در این گزارش مینویسد: «گفته میشود که او نقشی مهم در برخورد با معترضان در جریان تظاهرات در روز عاشورا و پس از آن در تهران ایفا کرد... و در جریان اعتراضهای خیابانی
پس از انتخابات به مقابله با معترضان در تهران پرداخت و شبهنظامیان بسیجی که در کنار مأموران نیروی انتظامی در مقابله با معترضان در تظاهرات تهران شرکت داشتند تحت فرماندهی این یگان بودند.»
در این بند از گزارش تلاش میشود بدون استفاده از به کارگیری واژهای نظیر «فتنه» و جایگزین کردن «اعتراضات خیابانی» به جای آن اینگونه القا شود که انگار سردار شهید و نیروهای بسیجی در روز عاشورا با عزاداران سیدالشهدا برخورد فیزیکی کردهاند، در حالی که سردار شهید در کنار سایر دلسوزان و وفاداران به انقلاب در آن سال به دفاع از تندروها و ساختارشکنانی پرداختند که تنها هدفشان براندازی نظام بود و امروز همان افراد در رسانههایشان به تخریب مسائلی میپردازند که به نام مبانی و اصول دینی شناخته شدهاند.
هر چند مدیر مسئول روزنامه رویش ملت در گفتوگو ادعا میکند: «این تیتر یک خطای رسانهای بوده و این موضوع را در شماره فردای روزنامه جبران خواهیم کرد» اما باید از وی و سایر همفکران وی پرسید چگونه آنها بین شهادت و کشته شدن تفاوتی قائل نیستند و چگونه اجازه دادهاند چنین اتفاق مشکوکی ایجاد شود که حال نیاز به جبران آن باشد؟ آیا این اشتباهات با بهرهگیری از تاکتیک دوقدم به جلو یک گام به عقب صورت نمیگیرد که در آن تلاش میشود ابتدا موضوعاتی با هدف به سخره گرفتن مسائل مورد احترام مردم مطرح شود و بعد از اینکه اثر خود را گذاشت به انجام یک مصاحبه خنثی از موضع غیر اخلاقی و
ضد دینی خود ابراز پشیمانی کنند. اما با نیمنگاهی به سوابق رفتاری شخصیتها و رسانههای وابسته به این جریان میتوان به موارد پرشماری اشاره داشت که در آن تلاش شده ضمن حمله به مبانی اعتقادی به گفتمان و شاخصهای مورد احترام جامعه هم توهین و تخریب صورت بگیرد.
فاز جدید توهین به مقدسات
همانطور که بارها ابراز شده است با تحقق شرایط جدید، موج «توهین به مقدسات اسلامی و باورهای انقلابی» آغاز شده و طی ۲۵ ماه گذشته روندی صعودی را تجربه کرده و پیشبینی میشود در طول ماههای آتی گستره بیشتری بهخود بگیرد. موتور محرکه این شرایط، جریانی سیاسی با پیشینهای روشن و عملکردی شفاف در حوزه دین، فرهنگ، سیاست و اجتماع بوده که توانسته برخی از سطوح مدیریتی وزارت فرهنگ و ارشاد را در دست گرفته و با انبوه رسانههای خود به آسانسازی اهداف در این مقوله بپردازد؛ جریانی که خود را «مدعی آزادی بیان»، «مدافع دموکراسی»، «حامی توسعه سیاسی» و «هواخواه لیبرالیسم»
معرفی کرده و توانسته مانند هشت سال حاکمیتشان بر قوه مجریه، باورها و اعتقادات خاص خود را بر صفحات رسانههای مکتوب درج و به افکار عمومی تحمیل کند.
رونمایی از اندیشههای اعتقادی جرگه دوم خرداد در حالی شکل رسانهای به خود گرفته که مرور کارنامه اصلاحات - طی سالهای ۷۶ تا ۸۴ – تصویری بدون روتوش از نوع باورهای اعتقادی، معرفتی و سیاسی از منسوبان این جریان را به نمایش گذاشته؛ تصویری که امروز به همان شکل و البته با کیفیت بهترقابل رؤیت است. این جبهه با هدف «تغییر باورهای مردم» و «عادیسازی توهین به مقدسات اسلامی و انقلابی» تکلیف خود میداند تا هر از چند گاهی به صورت نوبتی و دورهای بخشی از احکام شرعی و اسلامی یا باورهای عمومی را زیر سؤال برده و از یک سو اذهان عمومی را با ایجاد شبهات جدید از مفاهیم اسلامی
رویگردان کرده و از سوی دیگر مقابله با باورهای دینی جامعه را عادیسازی و به عنوان اصلی روزانه در رسانههای داخلی جاسازی کند.
«بهار» و توهین به امام علی(ع)
شروع دور تازه حمله به مبانی اعتقادی شیعی – بعد از حاکمیت اصلاحات - را باید مقاله روزنامه بهار دانست که مقالهای را با عنوان «امام؛ پیشوای سیاسی یا الگوی ایمانی؟» منتشر کرد و در آن ولایت امام اول شیعیان را نه بر حسب نظر شخصی بلکه با برداشت نادرست از سخنان خود امام علی(ع) زیر سؤال برد؛ ماجرایی که با توقیف این روزنامه به ظاهر خاتمه یافت اما نوید آن را میداد که سیر حمله به مقدسات شیعی روی ریل قرار گرفته و تا ماههای پس از آن گستردهتر هم خواهد شد.
همین اتفاق هم افتاد و برخورد قانونی با این روزنامه نتوانست منجر به آن شود که جریان هواخواه لیبرالیسم در داخل روند حملات خود را بر اعتقادات متوقف سازد و آنگونه که اشاره خواهد شد در ماههای آتی شکل گویاتری به خود گرفت.
قدم بعدی با «آسمان»
اقدام مشابه دیگری را روزنامه آسمان تکرار میکند و در مقالهای به نقل از هرمیداس باوند، حکم اسلامی قصاص را «غیرانسانی» میخواند. اما نکته جالب در این میان توجیهی است که مسئولان دو روزنامه آسمان و بهار با هدف فرار از پاسخگویی و همچنین جلوگیری از توقیف رسانههای تحت مدیریت خود به آن استناد میکنند. آنها توهین به مبانی اعتقادی را تنها اشتباه فنی میخوانند اما برخلاف آنچه مدیران مسئول دو روزنامه عنوان میکنند، اسناد و شواهد مختلف و همچنین تکرار این دست حملات در ماههای پس از آن، سهوی بودن اینگونه اقدامات را رد میکند و در مرتبهای بالاتر حکایت از وجود یک
برنامه هدفمند برای حمله به مقدسات دینی توسط رسانههای زنجیرهای را به یقین تبدیل میکند؛ رسانههایی که در سایه دولت تدبیر و امید راه را برای خود بازتر میبینند تا بیپروا از تیغ توقیف، اقدام هنجارشکنانه خود را به مرحله اجرا بگذارند و در صورت تعطیلی مسیر رسانهای دیگر را پیش بگیرند. این واقعیتی است که با مرور تاریخچه رسانههای زنجیرهای به خوبی میتوان آن را درک کرد.
نوبت «قانون» است
بر اساس طرح جامع اتاق فکر جریان تجدیدنظرطلب این بار قرعه فال به نام رسانه دیگر آنها یعنی «قانون» میافتد و این روزنامه در گفتوگویی با یک زن که مدعی حقوقدانی وی شده بود، قوانین اسلامی را به تبعیض میان زنان و مردان متهم میکند و میگوید: «با دقت در ماده ۱۹۹ قانون مجازات اسلامی جدید تبعیض آشکار جنسیتی میان مردان و زنان در بحثارزش شهادت و گواهی آنان مجدداً آشکار و هویدا میشود.» البته انتشار این گفتوگو از سوی روزنامه قانون در حالی بود که هیئت نظارت بر مطبوعات با دیدگاه اغماض نسبت به این رسانه، مانع از تعطیلی آن شد. سیر توهینها همان طور که انتظار میرود
ادامه دارد تا این بار یکی از اعضای حزب منحله مشارکت مجالس عزاداری برای امام حسین(ع) را هدف قرار میدهد. نجفقلی حبیبی، معاون اسبق مؤسسه حفظ و نشر آثار امام و رئیس اسبق دانشگاه علامه طباطبایی در آنتن زنده برنامه تلویزیونی با تخطئه جایگاه عاشورا و عزاداریها برای سالار شهیدان بیان میکند: «سالانه در ایام عاشورا چه پولها که در مملکت خرج میشود، اما بازده اینها چقدر است؟ دو نفر گریه میکنند و تمام میشود!»
ادامه زنجیره با حمله به حجاب
آخرین اقدام صورت گرفته جریان مورد اشاره در هجمه به اصول اعتقادی و مذهبی مردم را زمستان سال گذشته روزنامه اعتماد صورت داد که در راستای تخریبهای یک ساله جریان متبوع خود به احکام اسلامی نظیر قصاص، درصدد قبحزدایی از کشف حجاب برآمد و نوشت: حجاب صرفاً مسئلهای عقیدتی است و رعایت نکردن آن، امنیت اجتماعی را به هم نمیزند. این رسانه ادامه میدهد: اگر کسی نماز نخواند، قطعاً برخورد امنیتی و قضایی با او راهحل نیست، زیرا نخواندن نماز، امنیت و نظم را نقض نمیکند، در حالی که از نظر مسلمانان این عبادت خیلی مهم است. در مقابل توقف خودرو در محل ممنوع، با عکسالعمل و جریمه
پلیس مواجه میشود که به معنای برخورد حقوقی و امنیتی است. حال پرسش این است که طرحکنندگان مسئله حجاب از کدام منظر به موضوع نگاه میکنند؟ آیا فقدان حجاب نظم و امنیت را به هم میزند یا یک گزاره دینی در خطر قرار میگیرد؟ اگر دومی است، در این صورت باید گفت عدم رعایت حجاب اهمیت بسیار کمتری از ترک نماز یا روزه یا سایر احکام دینی دارد، پس چرا به این احکام پرداخته نمیشود؟ … در این صورت آیا میتوان گفت عدم رعایت حجاب شرعی در هر حدی که باشد، نظم اجتماعی را تهدید میکند، قطعاً پاسخ مثبت نیست، همان طور که نخواندن نماز هم ربطی به نظم اجتماعی ندارد.
حاکمیت اخلاق و دین را برنمیتابند
همانطور که اشاره شد رفتار و سوابق وابستگان این طیف بهخوبی نشان میدهد آنها نه تنها علاقهای به دین و مبانی برآمده از آن ندارند بلکه در هر شرایطی تلاش میکنند حاکمیت اخلاق و دین از جامعه رخت بربسته و به جای آن لیبرالیسم و بیبند وباری نهادینه شود، بر همین اساس میتوان اهداف مهم این جریان را از چنین رفتارهایی اینگونه بیان کرد:
۱ - «لیبرالیزه کردن جامعه» و «تغییر فضای ارزشی جامعه» به وسیله تضعیف ارزشهای اسلامی و انقلابی را باید نخستین هدف دانست.
۲ - «تضعیف غیرت و تعصب دینی» در جامعه با حرمتشکنی و قداستزدایی از مقدسات دینی را هم باید مورد توجه قرار داد، با توجه به آنکه بارها تئوریسینهای این جناح از غیرت دینی به عنوان یکی از رذایل اخلاقی یاد کردهاند.
۳ -دوقطبيسازي جامعه هدف مياني ديگري است كه با به صحنه كشاندن افراطيون و جسارت بخشيدن به آنان براي تداوم روند قداستشكني امكانپذير است.