وزیر نیرو: غافلگیر شدم؛ چه باید میکردم؟!
افکار: نامجو ۴۸ ساله این روزها بیشتر از هرچیز به عنوان یکی از وزیران کابینه شناخته میشود که در معرض استیضاح نمایندگان قرار دارد و مواردی مثل " تعامل نامناسب با نمایندگان مجلس "، " طولانی شدن پروژههای مختلف صنعت آب و برق "، " مشکلات تامین آب روستایی "، " عدم توازن در تخصیص اعتبارات به پروژه های استانی " و البته " عدم پذیرش دستورات وزیر در بین معاونان و مدیران زیرمجموعه وزارت نیرو " از مهم ترین مواردی است که طراحان استیضاح نامجو به عنوان ایرادات کار او مطرح کردهاند و قصد دارند بار دیگر از آبانماه با استناد به این دلایل استیضاح نامجو را پیگیری کنند.
گفتگوی ایسنا با وزیر نیرو:
متن کامل این گفتوگو در ادامه آمده است.
* * استیضاح هم بخشی از برنامه وزیر است
اکثر کسانی که مجموعه وزارت نیرو را می شناسند معتقدند که این وزارتخانه یک مجموعه فنی است و باتوجه به حجم بالای فعالیت های عمرانی که بر عهده دارد، وزیر مسوولیت سنگینی برای پیگیری این امور دارد.
نامجو در پاسخ به این سئوال که فکر نمیکنید ماجراهای استیضاح شما در چند هفته اخیر بخش زیادی از وقت و انرژی شما را به خود اختصاص داده و باعثمیشود از مسئولیتهای اصلی خود باز بمانید؟ میگوید: " به هر صورت ساختار کشورما به سه قوه تقسیم شده که هرکدام نقشی را برای حرکت کشور به سوی چشم انداز ایفا میکنند. به نظر من باید بپذیریم که یکی از وظایف مجلس نظارت بر عملکرد قوه مجریه است و برای این کار هم ابزارهای مختلفی مانند تذکر، سئوال و حتی استیضاح وجود دارد. کسانی که در مجموعه نظام فعالیت می کنند هم باید متوجه باشند که پاسخگویی به سئوالات نمایندگان بخشی از کارشان است،
بهطوریکه حتی پاسخ به سوالات یا استیضاح نیز بخشی از برنامه دولتمردان را شکل می دهد و به گونهای نیست که بگوئیم استیضاح، وزیر را از فعالیت اصلی باز میدارد. استیضاح هم به عنوان بخشی از فرایند کار وزیر تعریف شده که باید برای آن وقت گذاشت و به نمایندگان پاسخگو بود.
اما به نظر من باید از منظر دیگری به این موضوع نگاه کرد که ابزارهای نظارتی چه موضوعی را برای وزارتخانهها پیش می آورند. همه مسئولین تلاش میکنند با قوانین مختلف و دستگاه های گوناگونی که برای نظارت در کشور گذاشته شده مثل دیوان محاسبات، سازمان بازرسی و نظارتهای مجلس روند حرکت کشور روند سالم و کنترل شده ای باشد. "
* * وزیر نیرو نقش پدرانه و راهبری دارد
یکی از مسایلی که در زمان مطرح شدن زمزمههای استیضاح نامجو در مجلس مطرح شد، این بود که وزیر نیرو قربانی اختلاف نظر مجلس و دولت شده، به طوریکه به فاصله زمانی کوتاهی پس از آن که رییس جمهور، قوه مجریه را قوه اول کشور اعلام کرد، بحثاستیضاح وزیر نیرو در مجلس مطرح شد و حتی یکی از نمایندگان صراحتا گفته بود که " به مردم کشورمان اطمینان می دهم که مجلس همچنان در راس امور است و قطعا با استیضاح وزیر نیرو این عمل بیش از پیش به اثبات خواهد رسید ". نامجو تحلیل خود را درباره این فرضیه، با احتیاط مطرح میکند: " من نمیتوانم در این مورد صحبت کنم. این مساله را باید نمایندگان مجلس پاسخ
دهند که این استیضاح را مطرح کرده اند. من از این جنبه به موضوع نگاه میکنم که اگر فرضا این نظر هم درست باشد و بحثاختلاف سیاسی دولت و مجلس هم مطرح باشد تعبیر من این است که نباید به سراغ وزارتخانهای بروند که دچار چالش شده و با مشکلات عدیدهای روبهروست، بلکه باید به سراغ وزارتخانهای بروند که همه چیز در آن به درستی پیش می رود و اگر وزیر آن را هم عوض کنند اتفاق چندانی در آن نیفتد. من وزارت نیرو را این گونه میبینم و به نظر می رسد نمایندگان مجلس هم خوب این موضوع را تشخیص داده اند که وزارت نیرو از ساختار منسجم، خوب و روبه جلو و پروژه محور برخوردار است که هر عضو وظایف
خود را به درستی انجام می دهد و شخص وزیر هم به عنوان سرپرست این مجموعه حالت پدری و راهبری و سیاست گذاری کلان دارد که مجموعه را هماهنگ میکند و پیش میبرد و اگر وزیری انتخاب شود که حداقل مقبولیتی در بین مجموعه داشته باشد، به راحتی میتواند مجموعه را هدایت کند و برنامه ها را پیش ببرد. من پیشتر هم گفته بودم که تنها مشکل این وزارتخانه مسایل مالی است که اگر اعتبارات مناسب به مجموعه تزریق شود همه چیز به خوبی پیش میرود. "
* * داغ ترین تابستان ۷۰ سال اخیر را مدیریت کردیم
وزیر نیرو پاسخ روشنی به این سوال که آیا معتقدید مجید نامجو در این ماجرا به عنوان وزیر نیرو مظلوم واقع شده است؟ نمیدهد: " تعبیر این موضوع به عهده دیگران است، ولی برای من خیلی خوب و قابل افتخار است که وزارت نیرو در مسیری است که به خوبی با هر مدیری برنامههایش پیش میرود و اگر وزیر نیرو هم جابجا شود و فرد دیگری سکان هدایت این مجموعه را در دست گیرد که از مقبولیت خوبی بین بدنه این وزارتخانه برخوردار باشد، اتفاقی در کشور نمیافتد و این وزارتخانه به خوبی این موضوع را ثابت کرده است؛ وزارتخانهای که با مشکلات مالی شدیدی که در سال گذشته داشت و باید ریشهیابی شود که این
مشکلات مالی از کجا نشات میگرفت توانست در تابستان با این که در ۷۰ سال گذشته چنین گرمایی نداشتیم و پیشبینی چنین گرمایی را هم نمیکردیم به خوبی کشور را اداره کند و تامین مناسب آب و برق نشان دهنده این است که وزارتخانه کار خود را به درستی پیش می برد. "
* * نمی دانم چه کردهام که دریک سال با این معضل مواجه شدم
نامجو وزیری بود که با قاطع ترین رای اعتماد از مجلس، سکان هدایت وزارت نیرو را بر عهده گرفت که این موضوع در بین وزرای نیرو بیسابقه بود. او نظرش را درمورد این که چه چیزی باعثشد که وزیری که تا این حد رای اعتماد نمایندگان را پشتوانه خود می دید، در کمتر از یک سال به جایی برسد که از اولین وزیرانی باشد که سایه استیضاح را بالای سر خود احساس کند؟ این گونه بیان میکند: " واقعا میخواهم بگویم که من از بابت طرح موضوع استیضاح غافلگیر شدم و اصلا توقع نداشتم که چنین موضوعی برای وزارت نیرو رقم بخورد. چراکه ما تلاش کردهایم که هدف را خدمت به مردم بگذاریم و به هیچ وجه وارد جریانات
سیاسی هم نشدیم و من در وزارت نیرو با همان کادری که قبلا با مهندس فتاح کار می کردند با یکسری جابجاییهای بسیار جزیی کار میکنم و نمی دانم چه کار کردهام که بنا باشد در طول یک سال با چنین معضلی روبرو شوم. "
* * مدیری در وزارت نیرو نداریم که به پیمانکاران بدهکار نباشد
نامجو این گونه ادامه می دهد: " این درحالی است که در این یک سال اتفاقات خوبی در وزارت نیرو رقم خورده است. ما وزارتخانه ای بوده ایم که توانسته برای نخستین بار در کشور روستاهای بالای ۲۰ خانوار را برقدار کند؛ برای اولین بار در کشور سد کارون ۴ را آبگیری کند که این دستاورد به تنهایی برای هر دوره وزارت کافی است و اگر هر وزیری بتواند در دوره مسوولیت خود چنین سدی را به آبگیری و افتتاح برساند، وظیفه بسیار بزرگی را انجام داده است. از سوی دیگر تابستان را به درستی مدیریت کردیم و تامین آب و برق را بدون مشکل به ثمر رساندیم. پروژههای ما باوجود مشکلات مالی در بالاترین حد حرکت و
پیشرفت است و مدیران ما در این مدت از جان خود مایه گذاشتند و از ظرفیت معنوی شان استفاده کردند؛ ما اکنون مدیری در سطح کشور نداریم که به پیمانکاران بدهکار نباشد. بعضی از دستگاهها هستند که تا پول در اختیارشان نباشد کار انجام نمیدهند، ولی وزارت نیرو وزارتخانه ای بوده که همیشه فراتر از اعتباراتی که به آن دادهاند هزینه کرده و پروژه ها را جلو برده که این امر شایان تشویق است. "
* * برای مواجه نشدن با این انتقادات باید چه میکردم؟!
با این وجود، نامجو در توجیه دلیل این انتقادات مطرح شده معتقد است: " خب وزارت نیرو وزارتخانهای است که با بسیاری از نمایندگان مجلس ارتباط دارد و این ارتباط از جنس کوچک نیست و در رابطه با مسایلی مثل ساخت سدها، ساخت نیروگاه ها و ساخت شبکه های بزرگ در حوزه های انتخابی نمایندگان است. اما این پروژه ها ۱۰ میلیونی و ۱۰۰ میلیونی وکوچک نیست و پروژه های میلیاردی است که اگر بخواهیم این پروژه ها به صحنه عمل برسانیم، هر پروژه سد سازی حداقل سه سال برای مطالعه زمان می برد، حداقل یک سال پروسه تامین مالی آن طول می کشد و حداقل چهارسال هم برای اجرای آن زمان نیاز است که این مسایل در
کشور ما طبیعی است، اما اجرا نشدن برخی توقعات نمایندگان در حوزه های انتخابی مشکلاتی را ایجاد کرد و من نمی دانم که برای مواجه نشدن با این انتقادات باید چهکار میکردم و آیا باید در طول یک سال گذشته همه عقب ماندگی های ۳۰ سال گذشته را جبران میکردم؟ اگر این توقع باشد که من معتقدم توقع غیرممکن و تکلیف ما لایطاقی است و از استیضاح استقبال هم می کنم و اگر فرد دیگری بتواند این کار را انجام دهد، من دست او را هم می بوسم تا این کار را انجام دهد. "
* * اجرای این تعهدات از عهده وزارتخانه خارج است
او ادامه میدهد: " به طور مثال توجه شما را به این موضوع جلب می کنم که ما نزدیک به ۵۶ هزار میلیارد تومان پروژه نیمه تمام در بخش آب داریم و این درحالی است که برای اجرای این پروژه ها سالانه پنج هزار میلیارد تومان اعتبار در دست داریم و اگر از همین امروز هیچ پروژه جدیدی در بخش آب کلنگ نزنیم، فقط ۱۱ سال زمان می برد که این پروژه ها را با قیمت امروز تمام کنیم و این درحالی است که نمایندگان مجلس هم هرکدام باتوجه به دغدغه هایی که نسبت به آبادانی حوزه های انتخابی خود دارند، خواستار اجرای پروژه های عمرانی جدید در مناطق مختلف هستند که اجرای چنین توقعاتی برای وزارت نیرو برای هر
پروژه حدود ۳۰۰ میلیارد تومان به تعهدات قبلی اضافه می کند که اجرای این تعهدات از عهده وزارتخانه خارج است. "
* * باید برای تاخیر تعریف درستی داشته باشیم
بخش قابل توجهی از انتقادات مجلس نشینان هم به تاخیر در اجرای پروژهها بر میگردد. وزیر نیرو در واکنش به این سئوال که چه پاسخی برای این انتقادات دارید؟ میگوید: " باید اول برای تاخیر تعریف درستی داشته باشیم، وگرنه مشکل ادامه خواهد داشت. به ضرس قاطع به شما میگویم در وزارت نیرو وقتی پروژه ها به مسایل مالی وصل میشود، بزرگترین تاثیر را بر زمانبندی پروژه میگذارد. در خیلی از پروژه ها مثل پروژه های نفتی، منابع اعتباری در دست مدیران است، ولی وزارت نیرو به منابع دولتی وصل است. مثلا سالانه برای سدی که ۳۰۰ میلیارد تومان هزینه دارد پولی تخصیص میدهند و هنگامی که
اعتبارات در بودجه میآید نمایندگان محترم در آنجا هم دخالت میکنند و اعتبارات را کم یا زیاد میکنند. "
* * ابزار مالی را از دست وزیر گرفتند
نامجو برای روشن شدن این مشکل یک مثال میزند: " رقمی بالغ بر ۵۰۰ میلیارد تومان به عنوان آبهای مرزی در اختیار وزیر نیرو بود، خود نمایندگان عزیز این بودجه را در اختیار وزیر گذاشته بودند و من بنابر تشخیص این پول را بین پروژههای مرزی جابجا می کردم و در این بخش به خوبی اوضاع را مدیریت میکردیم، ولی سال گذشته همین ۵۰۰ میلیارد تومان را هم بین پروژههای دیگر توزیع کردند و همین ابزار را هم از دست وزیر گرفتند. اکنون برای پروژه های ما مشخص نیست که اعتباری تخصیص مییابد یا خیر. اگرجواب مثبت است چه مقدارش تخصیص پیدا می کند و در نهایت آیا ۱۰۰ درصد اعتبارات محقق میشود یا خیر
که البته هیچ وقت هم نمیشود و همه این مسایل پروژه را دچار تاخیر میکند. من اعلام می کنم اگر تاثیر آیتم منابع مالی که کنترل آن دست ما نیست را از پروژهها حذف کنیم، نهتنها از پروژهها عقب نیستیم، بلکه از برنامه جلو هم هستیم. حالا شما بگویید من چگونه باید منابع مالی محدود را توزیع کنم که هم پروژهها پیش رود، هم اهداف وزارت نیرو محقق شود، هم نمایندهای نرنجد و مردم ناراحت نشوند و هم پروژهها به علت تورم ناشی از تاخیر بیشتر عقب نیافتند و این کار سخت به سرانجام برسد. "
* * آخرین وضعیت استیضاح
از وزیر نیرو میخواهیم از آخرین وضعیت پیگیری استیضاح از سوی نمایندگان مجلس و مهلت دوماههای که نمایندگان برای پیگیری مطالباتشان به وزیر داده بودند برایمان بگوید. او هم این گونه توضیح میدهد: " ما جسته و گریخته از نمایندگان مجلس میشنیدیم که دو موضوع را مشکل وزارت نیرو می دانند که یکی بحثعدم تعامل وزارت نیرو با نمایندگان بود و دومی این بود که دستوراتی که وزیر میدهد در مجموعه نفوذ پیدا نمیکند یا پیاده نمیشود که همت خود را گذاشتیم که این دو محور را اگر وجود داشته باشد از بین ببریم. "
* * از این تهمت بزرگتر وجود ندارد که بگویند دستور وزیر اجرا نمیشود
سئوال بعدی ما همان سئوالی است که وزیر نیرو را برافروخته میکند؛ یعنی شما چنین ادعایی را قبول دارید که معاونان شما و مدیران زیرمجموعه دستورات شما را اجرا نمی کنند؟ نامجو در پاسخ میگوید: " دقیقا می خواستم با مطرح شدن این موضوع به این نکته برسم که این چه کملطفی بزرگی است که در مورد وزارت نیرو مطرح میکنند. از این تهمت بدتر و بزرگتر وجود ندارد که بگویند وزیر دستور می دهد و اجرا نمیشود. اصلا این طور نیست، بلکه دستوارت ما زمان بر است و به طور مثال بعد از آن که من دستور میدهم مطالعهای انجام شود، برگزاری مناقصه، انتخاب مشاور، تجهیز تیم، مطالعات اولیه و ثانویه
آن زمانبراست و طوری نیست که وقتی گفتم این سد باید ساخته شود، از فردا صبح در محل پروژه ۵۰۰ نیرو با تجهیزات کامل کار کنند. قاطعانه می گویم تمام دستوارت وزیر نیرو با جدیت در مجموعه وزارتخانه پیگیری میشود و جلو می رود. "
* * من منتخب زیرمجموعه وزارت نیرو هستم
نامجوادامه میدهد: " به نظر من کسی که بخواهد بزرگترین ضربه را به وزارت نیرو بزند، این گونه صحبت میکند که این کار شایستهای نیست. از سوی دیگر من وزیری هستم که با نظر مستقیم زیرمجموعه انتخاب شدهام. درحالی که من چهارمین گزینه وزارت پس از آقایان فتاح، علی آبادی و ذبیحی بودم و نمایندگان مجلس هم در ابتدا شناخت چندانی روی من نداشتند. حال چطور ممکن است وزیری که منتخب زیرمجموعه وزارت نیروست، کسی دستوراتش را اجرا نکند؟ وزارت نیرو مدیران بسیار خوب و منسجمی دارد، ممکن است سلایق و رفتارهای مختلفی در مجموعه وجود داشته باشد که در این صورت هم باید این رفتارها را اصلاح کرد،
نهاینکه به این صورت راجع به وزارت نیرو قضاوت شود و چنین تهمتهایی را به وزارت نیرو نسبت داد. "
* * تعاملات ما با نمایندگان چهار برابر بوده است
باز هم از آخرین وضعیت پیگیری استیضاح میپرسیم و این که احتمال طرح استیضاح در صحن علنی مجلس را چقدر میدانید؟ که وزیر پاسخ میدهد: " ما دو محور مورد نظر مجلس را پیگیری کردهایم. ما همیشه سعی داریم تعامل بیشتری با نمایندگان مجلس داشته باشیم و درحالیکه وزیر پیشین نیرو هفتهای یک بعدازظهر را به ملاقات با نمایندگان اختصاص می داد، من از وقتی که به وزارت نیرو آمدم این ملاقاتها را به دو روز در هفته افزایش دادهام. از سوی دیگر تعاملاتی که با نمایندگان در این مدت داشتهام نسبت به مدت مشابه قبلی چهار برابر بوده است. مجموعه دارد با سرعت پیش می رود و آنقدر پروژه برای
افتتاح و کلنگزنی هست که وقت نمیکنم به همه آنها برسم و همواره درحال اولویت بندی کارهایم هستم. معتقدم بیشتر شدن تعامل با نمایندگان که پیشتر به این صورت در دستورکار وزارت نیرو نبود، هم برای ما مفید است و هم برای نمایندگان. حتی در جلساتی که داشتیم چند طرح و لایحه برای حل مشکلات وزارت نیرو مطرح شد و نمایندگان هم ابراز علاقه کردند از پروژههای ما بازدید کنند که با آشنایی با پروژهها تعامل بیشتر شود. "
* * چیز جدیدی از آسمان نیاوردهام
نامجو به عنوان وزیر نیرو در حرکتی جدید کتابچهای تحت عنوان " کتاب اول " منتشر کرد که شامل همه ماموریتهای این مجموعه تا پایان مهلت کار دولت دهم میشود و از رسانه ها هم خواست که روند پیشرفت این کارها را از وزارت نیرو مطالبه کنند. او در پاسخ به این سئوال که فکر میکنید در پایان دولت دهم میتوانیم این مطالبات را از شما بپرسیم یا فرد دیگری در آن زمان سکان هدایت وزارت نیرو را بر عهده خواهد داشت؟ صراحتا می گوید: " در این کتابچه نظرات همه مدیران عالی مجموعه وزارت نیرو را تدوین کرده ایم و درحالی که وزارت نیرو در ریل بزرگی حرکت میکند، اگر حتی من هم نباشم، این قطار به مسیر
خود ادامه خواهد داد و مطمئنم هر وزیر دیگری هم به مجموعه وزارت نیرو بیاید، باید بالای ۹۵ درصد همین برنامه را با کمی اختلاف سلیقه اجرا کند، چون این برنامه جوشیده از درون وزارت نیرو است و من چیز جدیدی از آسمان نیاوردم که قرار باشد ریلی را تغییر دهیم، بلکه در همان مسیر کلان وزارت نیرو یکسری موارد را که دوست داریم با سرعت بیشتری به آن اهمیت بدهیم، سریع تر به مقصد میرسانیم. "
* * این که من وزیر میمانم یا نه اصل نیست
وی میافزاید: " ما علاوه بر کتاب اول، کتاب دوم و سوم را هم آماده کردهایم، به طوریکه کتاب دوم جزییات و نحوه اجرای برنامههای کتاب اول است و کتاب سوم هم گزارش عملکرد ماست، یعنی چیزی که شما رسانه ها به دنبال آن هستید که وقتی این کتاب در آخر دولت دهم چاپ شد در اختیار شما قرار خواهیم داد. "
او در پاسخ به سئوال آخر ما که فکر مي کنيد در پايان کار دولت دهم، کتاب سوم وزارت نيرو را از دست مجيد نامجو تحويل خواهيم گرفت؟ هم مي گويد: " اين که من وزير ميمانم يا نه اصل نيست. چه از دست من بگيريد يا هرکس ديگر مهم اين است که اين برنامهها براي پيش بردن امور صنعت آب و برق کشور اجرايي خواهد شد... "