علت همراهی نکردن خواص باامام حسین(ع)
عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه دیدن حق بیش از تکلیف یکی از عوامل روحی عدم همراهی خواص با امام حسین(ع) بود، افزود: اگر فردی از حق خود گذشت نه تنها مشکلی ایجاد نمیشود، بلکه نوعی ایثار نیز است، اما از تکلیف گذشتن اشکال دارد.
به گزارش ايكنا، برخی از خواص به دليل عوامل روحی جريان ارزشی را همراهی نكردند،آنها حق را به خوبی میشناختند، از نظر تحليل نيز قوی بودند، اما مواضعشان ناشی از عقدهها بود نه اعتقادات؛ مشكل اين افراد جدی است
حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمود علوی، عضو مجلس خبرگان رهبری در نشست «کارکردهای امروزی تقابل عاشورا با انحرافات جامعه» که در ایکنا برگزار شد، با بیان اینکه مسئله محرم و عاشورا به نوعی دچار عوامزدگی شده است، گفت: باید مسئله توسط علما و مجتهدان با روش اجتهادی مورد تحلیل قرار گیرد.
عضو هیئت علمی دانشکده صدا و سیما افزود: ماجرای عاشورا با ماهیت اسلام مرتبط است و به کسانی که پرچم حفظ اسلام را بردوش میکشند درسهای آموزندهای میدهد، انسانها برای زندگی با عزت باید آموزندهترین درسها را در مکتب امام حسین(ع) جستوجو کنند، باید با نگاه پژوهشگرایانه و روش فقیهانه حادثه عاشورا بررسی شود.
علوی با ذکر اینکه بیش از آنکه با جنبه عاطفی به این حادثه نگاه کنیم باید از دیگاه عقلی به سراغ آن برویم، اظهار کرد: امام حسین(ع) فرمودند که در حرکت من برای شما درسهای آموزندهای نهفته است و این اسوه و سرمشقی برای شما است.
وی با بیان اینکه عاشورا خود را در دو کارنامه نشان میدهد، عنوان کرد: در کارنامه دشمن عبرتهای زیادی نهفته است و در کارنامه امام حسین(ع) دو جنبه سختافزاری و نرمافزاری وجود دارد، کارنامه دشمن باید تحلیل شود، هرکس رفتار ددمنشانه دشمن را میشنود، از نظر عاطفی تهییج میشود و در کارنامه مقاومت امام حسین(ع) و یارانش در برابر دشمن جنبه حماسی و احساساتی کربلا است. انسان وقتی در برابر دشمن انبوه پس از خود، زنان و کودکانی را ببیند که سرنوشت آنها مشخص نیست، معمولا به فکر سازش با دشمن میافتد، اما در وجود امام حسین(ع) و یارانش لحظهای سازش پدیدار نشد و با قاطعیت تمام
مقاومت کردند.
علوی با اشاره به جنبه نرمافزاری قیام امام حسین(ع) گفت: ایشان از لحظهای که در مدینه با پیشنهاد بیعت مواجه شدند تا پایان ماجرای عاشورا سخنانی دارند که راهبردها و حتی تاکتیکهای امام حسین(ع) در آنها نهفته است و سرمشق بودن ایشان در این بخش است، ایشان به ولید فرمودند که یزید فردی شرابخوار است و آشکارا مرتکب فسق میشود و کسی مثل من نمیتواند با یزید بیعت کند.
عضو مجلس خبرگان رهبری عنوان کرد: فرهیختگان و اساتید باید این جنبه را واکاوی کنند، این مسائل به ما در زندگی راهبرد میدهد، فکر عاشورایی برای روز عاشورا و روزهای دیگر اثربخش است، اگر فکر انسان عاشورایی شد همه روزها عاشورا خواهد بود و همه سرزمینها کربلا است، باید به گونهای با ماجرای کربلا برخورد کنیم که در جامعه این فرهنگ ایجاد شود که هر روز در جامعه عاشورا باشد.
وی با تأکید بر اینکه در انقلابها خروج از چهارچوب طبیعی و تبدیل شدن ارزش به ضد ارزش یک امر دفعی نیست، عنوان کرد: لذا این امر برای تودهها و مردم در آن زمان قابل درک نیست؛ تودهها در تاریخ به این تشخیص میرسند که در یک زمان مشخص این انحراف به وجود آمده است، ولی خواص همزمان بابروز انحراف آن را تشخیص میدهند، تودههای مردم اگر در زمان انحراف آن را تشخیص دهند قطعا حرکتهای اصلاحی را یاری خواهند کرد ولی خواص همیشه این چنین نیستند.
عضو هیئت علمی دانشکده صدا و سیما با ذکر اینکه مسئولیت نخبگان در برابر انحراف سنگینتر است، افزود: اسلام انحراف از ارزشهای انقلاب را با نام بدعت یاد میکند، پیامبر(ص) فرمودند که اگر ارزشهای غیر الهی در جامعه به عنوان یک روش خود را نشان دهد بر عالم فرض است که علم خود را ابراز کند، در غیر این صورت مورد لعنت خداوند قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه بزرگترین تغییر ارزشی بعد از پیامبر تبدیل کردن ارزش امامت به خلافت بود، گفت: امامت از دیدگاه قرآن کریم حساس است، خداوند با آزمایشهای متعدد حضرت ابراهیم(ع) را در جایگاه امامت قرار میدهند، اساسیترین نقطه انحراف تبدیل کردن ارزش امامت به جایگاه خلافت بود، در نگاه اسلام امامت تلفیقی از مدیریت سیاسی و فرهنگی است، نگرش خلافت به مرور مدیریت سیاسی را از مدیریت فرهنگی جدا کرد و خلفا و حکام ساختار سیاسی حاکمیت را شکل دادند و عدهای به نام فقها مدیریت فرهنگی را بر عهده گرفتند و فقهایی که قدرت نداشتند، مقهور خلفا میشدند.
عضو مجلس خبرگان رهبری عنوان کرد: اندیشه اسلامی برای اینکه چنین وضعیتی پیش نیاید و سیاست ابزاری برای مدیریت فرهنگی باشد که همان اصل هدف بعثت انبیا است، رهبری سیاسی جامعه را با مدیریت فرهنگی جامعه گره میزند و اعلام میکند رهبری باید در اختیار کسی باشد که دارای توان سیاسی برای مدیریت قدرت باشد و از توان فقهی نیز برخوردار باشد که جامعه را مدیریت فرهنگی کند. اگر فردی از نظر مدیریتی عدالت نیز داشته باشد، اسلام او را برای رهبری کافی نمیداند، و باید همراه با علم و فقاهت برای مدیریت فرهنگی باشد، حکومت ابزاری است تا مدیریت فرهنگی اعمال و قوانین الهی اجرا شود.
عضو هیئت علمی دانشکده صدا و سیما با اشاره به انحرافی که در زمان امام حسین(ع) ایجاد شد، گفت: نخبگان جامعه باید در برابر این انحراف اعتراض میکردند البته برخی این اعتراض را داشتند اما به دلیل تعداد کم نتوانستند تغییری را ایجاد کنند، تا جایی که مسئله رهبری نظام اسلامی از افرادی که ظاهرالصلاح بودند به افرادی رسید که در مفاسد فرو رفته بودند و تظاهر به پاکی نیز نمیکردند، نخبگان در برابر این انحراف واکنش نشان ندادند و امام حسین(ع) در خطبهای مشروح در منا سکوت نخبگان را محکوم و علل و عوامل بیتفاوتی و سکوت آنها را تبیین کردند که بسیار ارشمند و آموزنده است.
وی با بیان اینکه عدم همراهی با امام حسین(ع) دو جهت فکری و روحی داشت، گفت: عامل فکری شبهه عدم تشخیص حق از باطل بود، برخی به دلیل ضعف در تحلیل با سوابق افراد حق را جستوجو میکردند، عدهای خلط در مباحثداشتند و در مباحثتحلیل نادرست میکردند، نماد این گروه خوارج بودند، آنها افراد عمیقی نبودند، برخی دیگر به دلیل سطحینگری صلح امام حسن(ع) را حرکت انفعالی تلقی میکردند، برخی دیگر ظاهربینانه قیام امام حسین را ناشی از قدرتطلبی میدانستند، در حالی که تصمیم ائمه(ع) بر اساس مصالح امت اسلامی و تشخیص عمیق آنها بود، این گونه خواص به دلیل عوامل فکری با نهضتهای
اصلاحگرایانه همراهی نمیکنند، البته مشکل این گروه کمتر از افرادی است که به دلیل عوامل روحی همراهی نمیکنند زیرا گروه قبلی قابل بیدار شدن هستند اما این گروه خود را به خواب زدهاند، خوارج گروهی بودند که ضعف در تحلیل داشتند، دنبال حق بودند اما در رسیدن به آن دچار اشتباه شدند، ولی کسانی مانند زیادابنابی و اشعثابن قیس و فرزندانش و امثال آنها مشکل روحی داشتند، حق را تشخیص میدادند، ولی همراهی با آن را با منافع خود ناسازگار میدیدند، لذا مشکل آنها جدی بود.
عضو هیئت علمی دانشکده صدا و سیما با اشاره به وضعیت کنونی جامعه گفت: امروز نیز افرادی به دلیل استضعاف فکری نمیتوانند قضایا را درست تحلیل کنند و بجای تبعیت از رهبری و همراهی با اصل نهضت با جریانهای انحرافی همگام میشوند.
وی با ذکر اینکه برخی از خواص به دلیل عوامل روحی جریان ارزشی را همراهی نکردند، افزود: آنها حق را به خوبی میشناختند، از نظر تحلیل نیز قوی بودند، اما مواضعشان ناشی از عقدهها بود نه اعتقادات؛ مشکل این افراد جدی است، البته این افراد طبق آیات قرآن کریم سرنوشت بدی را خواهند داشت، در انقلاب اسلامی نیز افرادی شعارهای ارزشی سر میدادند اما بعدها از طراحان اندیشههای لائیک و سکولار شدند و علت آن سطحینگری آنها در مرحله شعارها و حرکت ناشی از عقده در مواضع بعدی آنها بود.
عضو مجلس خبرگان رهبری اظهار کرد: اغلب خواصی که در زمان امام حسین(ع) بودند، به دلیل عقدهها ایشان را یاری نکردند، لذا در روز عاشورا با سرو صدا ایجاد کردن خواستند تا مانع انتقال سخنان امام به مردم شوند، این توطئه خواص بود تا مردم بیدار نشوند، امام حسین(ع) نیز به آنها فرمودند که شکمهای شما از لقمههای حرام پر شده است و خداوند بر دلهای شما مهر زده و در مسیر درست قرار نمیگیرید.
وی با اشاره به خطبه امام حسین(ع) در منا گفت: مخاطب این سخنان امام حسین(ع) خواص بودند، در این بیانات عوامل انحراف یک عده و عوامل سکوت خواص در برابر انحرافات را امام حسین(ع) برشمردند که سرشار از نکات آموزنده است و ارزش آن را دارد که با نگرش ژرفبینانه به آن پرداخته شود و آموزههای آموزنده آن استخراج و از آن در روزگارخود بهره ببریم.
علوی با ذکر اینکه دیدن حق بیش از تکلیف یکی از عوامل روحی عدم همراهی خواص با امام حسین(ع) بود، افزود: هر انسانی دارای حق و تکلیف است، اگر فردی از حق خود گذشت نه تنها مشکلی ایجاد نمیشود، بلکه نوعی ایثار نیز است، اما از تکلیف گذشتن اشکال دارد. عدهای از خواص به جای آنکه مسئولیت خود را احساس کنند، تنها حق را میدیدند و به دلیل حضور خود در برههای از تاریخ اسلام خواستار حق و سهم در قالب مناصب و ثروت بودند در حالی که انسان باید از حق خود در جهت منافع عمومی کوتاه بیاید.
عضو هیئت علمی دانشکده صدا و سیما از عافیتطلبی به عنوان یکی دیگر از علل عدم همراهی خواص با امام حسین یاد کرد و گفت: امام حسین به خواص فرمودند که زمام کارها باید به دست شما باشد، چرا دیگران بر شما مسلط شدهاند، ترس شما از مرگ و چسبندگی شما به دنیایی که از آن جدا میشوید موجب شد تا به جای شورش بر دشمنان با انها همراه شوید.
علوی در پايان گفت: خواص با آگاهی و معاملهگرايانه عمل میكردند، زمانی كه مسند خلافت بعد از خليفه سوم خالی شد، خواص با اين پيشبينی كه مردم به سمت حضرت علی(ع) روی خواهند آورد، جلوتر از مردم برای بيعت نزد علی(ع) رفتند و اين مطلب را میخواستند القا كنند كه مردم به اعتبار ما به سوی شما آمدهاند، حضرت علی(ع) نير در جواب فرمودند با كس ديگری بيعت كنيد، زيرا من اگر حاكم شوم حق را به حقدار خواهم رسانيد.