چرا نمایندگان تهران به نسبت جمعیت بیشترند
تعداد نمایندگان شهر تهران طبق یک عرف دیرینه، همواره به نسبت جمعیتش در مقایسه با سایر مناطق کشور، بیشتر بوده است.
خبرآنلاین: مذاکرات مجلس شورای ملی حکایت از آن دارد که دلیل این امر، مرکزیت تهران و ملاحظات سیاسی و اقتصادی بوده است.
در اواخر دوره دوم مجلس شورای ملی، در سال ۱۲۸۹ شمسی، قانون انتخابات و تعداد نمایندگان هر یک از مناطق کشور در جلسه علنی مجلس مورد بحثقرار می گیرد.
بخشی از مذاکرات این جلسه را می خوانید:
افتخار الواعظین - بنده سئوال میکنم که سبب چه چیز است که آمده اند ده نفر برای تهران قرار داده اند؟ دیگر آن که علت این چه بوده است که باید به هر صد هزار نفر یک نفر وکیل بدهند و حال آن که انتخابات سابق ثابت کرد وقتی که ۱۲۰ نفر وکیل حق داده بودند حالا که دوره انتخابیه به آخر رسیده است در هم چو موقعی ۸۰ نفر یا هشتاد وچند نفر حاضر شده اند و بنده نمیدانم این که نمایندگان عده شان زیاد بشود چه فایده دارد؟
ذکاء الملک - اولاً در باب میزان صد هزار نفر که پرسیدند که چرا این طور شده است اولاً صد هزار نفر یک عدد تام ومیزان صحیحی است که اذهان زود متوجه او میشود و اکثر جاهای دنیا هم این میزان را معین کردهاند. و وقتی که نظام نامه انتخابات قبلی را نوشتند نظر به همان میزان صد هزار داشتهاند. این که آن راصحیح تقسیم کردهاند یا نکردهاند و صد و بیست نفر درست بوده آن را بنده نمیدانم. عرض میکنم که احصائیه[= آمار] در مملکت ما نبوده است و تعیین جمعیت کل مملکت و هم چنین تعیین جمعیت ایالات و ولایات خیلی مشکل است و بنده نمیتوانم از این جهت هیچ دفاعی بکنم به جهت این که به بنده
معلوم نیست که جمعیت ایران نزدیک به تحقیق چه قدر است. اجمالاً میدانم که بین بیست کرور و سی کرور است[هرکرور معادل۵۰۰هزارنفر است بنابر این طبق این تخمین، جمعیت ایران در آن موقع بین۱۰تا۱۵میلیون نفربوده] اما در خصوص این که چرا تهران را ده نفر داده اند دلیلش این بوده که علاوه بر عده نفوس[= جمعیت] ملاحظه کردهاند که پایتخت یک اهمیتی دارد از حیثاین که مرکز مملکت است و مرکز امور سیاسی و اقتصادی و صنعتی و تجارتی و غیره است. هم چو تصور کردهاند که از روی نفوس نظر نکنیم و میزان را بالاتر ببریم. از این جهت است که عده تهران و حومه را ده نفر معین کردهاند.
حاج سید ابراهیم - بنده آن چه که استفسار و استعلام از عده نفوس و احصائیه و جغرافیای تهران معلوم کردهام و استعلام هم کردهام مسلم است که تهران از چهار صد هزار نفر بیشتر ندارد. در این صورت زیاده از دو برابر ولایات به او نماینده بدهند جا نداردبه خصوص که به اطراف تهران حق انتخاب نماینده دادهایم مثل شمیرانات و حضرت عبدالعظیم و سایر اطراف. پس خود شهر تهران باقی میماند که عده نفوس آن یقیناً از چهار صد هزار نفر علاوه نمیشود و از روی قاعده یک نماینده برای پنجاه هزار نفر هم اگر خواسته باشند به تهران حق بدهند عده نماینده آن باید هشت نفر باشد و به عقیده بنده هشت نفر کافی
است.
سرانجام در باره تعداد نمایندگان تهران رای گیری می شود و عدد ۱۰ به تصویب می رسد.