به گزارش افکارنیوز،

 آیت‌الله سید محمود هاشمی شاهرودی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو فقهای شورای نگهبان ساعاتی قبل در سن 70 سالگی دار فانی را وداع گفت و به دیار باقی شتافت.

افکارنیوز ضمن تسلیت به‌مناسبت درگذشت این عالم ربانی و مجاهد انقلابی، در گزارشی به بررسی زندگی‌نامه مرحوم هاشمی شاهرودی پرداخته است که از منظرتان می‌گذرد:

آیت‌ الله‌ العظمی سید محمود هاشمى شاهرودى (مد ظله) در سال‌ 1327 هجرى شمسى در شهر نجف‌ و در خانواده‌ى مذهبى و از سادات‌ منسوب‌ به‌ امام‌ حسین‌(ع‌) چشم‌ به‌ جهان‌ گشود. پدرش‌ مرحوم‌ آیت‌ الله‌ سید على حسینى شاهرودى، از شاگردان برجسته مرحوم آیة الله العظمی خویی (ره) بود که بحث های اصول و فقه استاد خود را به رشته تحریر درآورد.

دوران‌ تحصیل‌:

آیت‌ الله‌  العظمی سید محمود هاشمى شاهرودى(مد ظله) تحصیلات‌ ابتدایى را در مدرسه‌ علوی نجف‌ به‌ پایان‌ رسانید و سپس‌ به‌ تحصیلات‌ حوزوى روى آورد. او با توجه‌ به‌ موقعیت‌ علمى خانوادگى و نیز با توجه‌ به‌ هوش‌ و استعداد سرشار و کوشش‌ فراوان‌ خود، در مدتى اندک توانست‌ دروس‌ دوره‌ سطح‌ را به‌ پایان‌ رساند.

پس‌ از آن‌ به‌ حلقه‌ درس‌ آیت‌ الله‌ العظمى شهید سید محمد باقر صدر(اعلی الله مقامه الشریف) پیوست‌ و سالها در خدمت‌ استاد خود، مبانى اجتهاد در اصول‌ و فقه‌ را به‌ خوبى آموخت‌ و در درس‌ دیگر مراجع‌ آن‌ روز نجف‌ ـ از جمله‌ امام‌ خمینى‌(ره‌) و آیت الله العظمی خویی (ره) ـ نیز با جدیت‌ شرکت‌ جست‌ و بهره‌هاى فراوان‌ برد.

 

استادان‌‌:

آیت‌الله‌ العظمی سید محمود هاشمى شاهرودى(مد ظله) در سالهاى تحصیل‌ خود از محضر استادان‌ بسیارى بهره‌ برد. مهم‌ترین‌ و اصلیترین‌ استاد او در درس‌ خارج‌ آیت‌ الله‌ العظمى شهید سید محمد باقر صدر بود. آن‌ شهید سعید که‌ از افتخارات‌ شیعه‌ و مرجعیت‌ به‌ شمار می‌آید، شاگردان‌ بسیارى را به‌ عالم‌ اسلام‌، تقدیم‌ داشته‌ است‌. شهید صدر که‌ از حافظه‌ و استعدادى سرشار برخوردار بود، توانست‌ با نوآوریهاى فراوان‌ در فقه‌ و اصول‌ و دیگر علوم‌ اسلامى و به‌ روز ساختن‌ مباحث‌ علوم‌ دینی و نیز نگاشتن‌ کتب‌ درسى در زمینه‌هاى یاد شده‌، گام‌ مهمى براى تعالى اسلام‌ و تشیع‌ بردارد و از این‌ رهگذر، شاگردان‌ او، همچون‌ آیت‌الله‌ العظمی سید محمود هاشمى شاهرودى(مد ظله)، این‌ خدمات‌ و اندیشه‌ها را پى گرفتند.

از دیگر استادان‌ آیت‌ الله‌ العظمی هاشمى شاهرودى(مد ظله)، حضرت‌ امام‌ خمینى‌(ره) و حضرت‌ آیت‌ الله‌ العظمى خویى‌(ره‌) را می توان‌ نام‌ برد. معظم‌ له‌ سالها در محضر ایشان‌ به‌ تحکیم‌ مبانى اجتهادى خود مى پرداخت‌.

 

فعالیتهاى علمى و فرهنگى‌:

آیت‌الله‌ العظمی هاشمى شاهرودى(مد ظله) تاکنون‌ فعالیتهاى بسیارى را در زمینه‌هاى علمى و فرهنگى به‌ انجام‌ رسانده‌ است‌. در یکى از دیدارهاى اعضاء مجلس‌ اعلاى عراق‌، امام‌ خمینی‌(ره‌) با توجه‌ به‌ شناخت‌ خود، از ایشان‌ می‌خواهد که‌ تدریس‌ در حوزه‌ علمیه‌ قم‌ را بر هر کارى ترجیح‌ دهد و به‌ تربیت‌ طلاب‌ مستعد در زمینه‌هاى علمى و اخلاقى بپردازد. معظم‌ له‌ نیز با ورود به‌ ایران‌ ـ در فروردین‌ 1358 ـ به‌ تدریس‌ درس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ مى‌پردازد که‌ این‌ تدریس‌ تا هم‌ اکنون‌ نیز ادامه‌ دارد و طلاب‌ بسیارى از محضر ایشان‌ بهره‌مند شده‌اند. ویژگى درس‌ ایشان‌ دقت‌ فراوان‌، تسلط‌ بر مباحث‌ و نوآورى در زمینه های متعدد و مختلف علمی است.

آیت‌ الله‌ العظمی هاشمى شاهرودى(مد ظله) ریاست‌ دو کنگره مهم‌ نقش‌ زمان‌ و مکان‌ در اندیشه‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) و نخستین‌ کنگره‌ دایرة‌ المعارف‌ فقه‌ اسلامى را بر عهده‌ داشت‌ که‌ هر دو کنگره‌ با استقبال‌ بزرگان‌ و فضلاء حوزه‌ و دانشگاه‌ و اندیشمندان‌ خارجى و داخلى مواجه‌ شد.

از خدمات‌ دیگر ایشان‌، ریاست‌ مؤسسه‌ دایرة‌المعارف‌ فقه‌ اسلامى با حکم‌ مقام‌ معظم‌ رهبرى است‌. مقام‌ معظم‌ رهبرى در حکم‌ خود، خطاب‌ به‌ ایشان‌ مى‌فرماید: «جناب‌ عالى را که‌ چهره درخشانى در علم‌ و عمل‌ بوده‌ و بحمدالله‌ از مقام‌ والایى در فقه‌ و علوم‌ مرتبط‌ با آن‌ برخوردارید، براى انجام‌ این‌ اقدام‌ بزرگ‌، شایسته‌ دانسته‌ و مسؤولیت‌ ایجاد و اداره مؤسسه‌ اى براى تهیه‌ این‌ دایرة‌ المعارف‌ را به‌ جناب‌ عالى محول‌ می کنم‌».

از آیت‌الله‌ العظمی هاشمى شاهرودى (مد ظله) مقالات‌ فراوانى در فصلنامه فقه‌ اهل‌ بیت‌(علیهم السلام) به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌. همچنین‌ وى در زمینه‌هاى گوناگون‌ کتابهایى منتشر کرده‌ است‌ که‌ برخى از آنها به‌ شرح‌ زیر است‌:

1 ـ بحوث‌ فى علم‌ الاصول‌ (تقریرات‌ درسهاى اصول‌ شهید صدر در 7 جلد)
2 ـ کتاب‌ الخمس‌ (2 جلد)
3 ـ مقالات‌ فقهیه‌
4 ـ قاعده‌ فراغ‌ و تجاوز
5 ـ حکومت‌ اسلامی‌
6 ـ جهان‌ بینى اسلامی‌
7 ـ تفسیر موضوعى بخشى از نهج‌ البلاغه‌
8 ـ تفسیر آیه‌ «مودت‌ ذى القربی‌»
9 ـ بحوث‌ فى الفقه‌ الزراعی
10 ـ محاضرات‌ فى الثورة‌ الحسینیة‌
11 ـ الصوم‌، تربیة‌ و هدایة‌
12 ـ کتاب‌ الاجارة‌ (2 جلد)
13 ـ کتاب الزکاة (4 جلد)
14- کتاب المضاربة
15- قراءات فقهیه معاصره (2جلد)
16- بحثهایی پیرامون اصول فقه
17- درسنامه اصول فقه
18- رساله توضیح المسائل
19- مناسک حج فارسی وعربی
20 – الصوم مسائل وردود
21- پرسشها وپاسخهایی پیرامون روزه
22- الصراط (اجوبه الاستفتاءات)
23- کتاب الحج
24- اضواء و آراء (3 جلد)
25- منشور قضاء
26- صحیفه عدالت (8 جلد)

و...

 

فعالیتهاى سیاسى‌:

آیت‌الله‌  العظمی هاشمى شاهرودى در سالهاى تحصیل‌ و تدریس‌، فعالیتهاى سیاسى بسیارى را پدید آورده‌ است‌. در پى یورش‌ مزدوران‌ رژیم‌ صدام‌ به‌ علما و اندیشمندان‌ در سال‌ 1974 میلادى، آیت‌الله‌ العظمی هاشمى شاهرودى به‌ زندان‌ افتاد و شکنجه‌هاى فراوان‌ بدنى و روحى را به‌ جان‌ خرید. او در پى تظاهرات‌ مردم‌ عراق‌ پس‌ از پیروزى انقلاب‌ اسلامى ایران‌ به‌ رهبرى امام‌(ره‌)، بویژه‌ در نجف‌، و در گرامیداشت‌ این‌ پیروزى، تحت‌ پیگرد رژیم‌ بعث‌ قرار گرفت‌ و به‌ سفارش‌ شهید صدر(ره‌) به‌ وطن‌ خود بازگشت‌ تا وکالت‌ عام‌ شهید صدر و نمایندگى او را نزد امام‌ خمینى(ره‌) بر عهده‌ گیرد.

او با ورود به‌ ایران‌ به‌ خدمت‌ امام‌ خمینى‌(ره‌) مشرف‌ شد و با موافقت‌ ایشان‌، رابط‌ امام‌(ره‌) و شهید صدر(ره) شد و پیامهاى علمى نجف‌ را به‌ سمع‌ امام‌(ره‌) مى‌رساند. او با دستور آیت‌الله‌ العظمی خامنه‌ اى که‌ در آن‌ زمان‌ با حکم‌ امام‌(ره‌) مسؤولیت‌ نهضت‌هاى اسلامى را بر عهده‌ داشت‌، تشکیلاتِ جامعه روحانیت‌ مبارز و مجلس‌ اعلى عراق‌ را به‌ راه‌ انداخت‌ و آن‌ را مدیریت‌ و سازماندهى کرد.

او که‌ به‌ دستور امام‌(ره‌) تدریس‌ و بررسى مسائل‌ فقهى، بویژه‌ احیاى فقه‌ حکومتى استوار بر ادله استنباط‌ جواهرى را بر عهده‌ داشت‌، در طول‌ سالیان‌ انقلاب‌ از هیچ‌ کوششى در جهت‌ اعتلای  انقلاب‌ اسلامی ایران، دریغ‌ نورزید.

آیت‌ الله‌ العظمی  هاشمى شاهرودى سالها از اعضاى فقهاى شوراى نگهبان‌ بود ودر این‌ نهاد مقدس‌ به‌ خدمت‌ اشتغال‌ داشت‌ تا اینکه‌ با حکم‌ مقام‌ معظم‌ رهبرى به‌ ریاست‌ قوه‌ قضائیه‌ منصوب‌ شد. او در طول‌ مسؤولیت‌ خود در قوه‌ قضائیه‌،  خدمات‌ بسیارى را انجام‌ داد که‌ توسعه قضایى، تسریع‌ در رسیدگى به‌ پرونده‌ها و ایجاد ارتباط‌ مردمى از جمله‌ آنهاست‌. پس از مسئولیت در قوه قضایه حضرت آیة الله العظمی هاشمی شاهرودی با شروع مجدد درسهای فقه و اصول خود  در شهر مقدس قم در کنار فعالیت های مؤثر سیاسی و استمرار خدمات شایان خود به نظام مقدس اسلامی، مسئولیت خطیر مرجعیت دینی را نیز بر عهده گرفت.

اکنون جلسه درس خارج فقه و اصول معظم له، یکی از حلقه های پویای علمی در حوزه مبارکه قم بشمار می رود.

 

 برخی مناصب سیاسی واجتماعی:

  • عضو مجمع جهانی اهل بیت(علیهم السلام)
  • عضو مجمع جهانى تقریب مذاهب اسلامى
  • رییس ومؤسس مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت(علیهم السلام)
  • عضو ونائب رئیس مجلس خبرگان رهبری 
  • عضو ونائب رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
  • عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
  • عضو فقهای شورای نگهبان
  • رئیس هیئت عالی حل اختلاف وتنظیم روابط قوای سه گانه