شناسایی سلولهای نادر سرطانی
دانشمندان آمریکایی دست به ساخت نوعی آشکارساز جدید برای اندازهگیری سلولهای تومور در گردش نادر(CTCs) در نمونههای خون کامل زدند.
به گزارش افکار نیوز به نقل از ايسنا، اين تيم تحقيقاتي از بيمارستان عمومي ماساچوست موفق به ساخت آشكارسازي شدهاند كه از اثر هال استفاده ميكند.
در این اثر اگر جریانی از یک بلور رسانا در جهت عمود بر میدان مغناطیسی یکنواخت اعمالشده عبور کند، رسانا دارای اختلاف پتانسیل میان رخهای عمود بر جهت جریان و میدان مغناطیسی خواهد شد. این پدیده را به افتخار کاشف آن ادوین هال اثر هال میگویند.
اثر هال اغلب اساس حسگرها و قطبنماهای الکترونیکی مانند موارد استفاده شده در سیستم جیپیاس است.
سلولها در نمونههای درمان نشده از طریق شبکههای روی تراشه «ریز آشکارساز هال» تغذیه شده که در آن با نانوذرات مغناطیسی نشانه گذاری میشوند.
نمونه پیشساز نشان داده که قادر به پردازش ۱۰۷ سلول در دقیقه است.
این تراشه یک ترکیب میکروفلویدی / نیمهرسانا با هشت حسگر ریز هال است. هنگامی که سلولهای نشانه دار از تراشه عبور میکنند، در معرض یک میدان مغناطیسی قرار میگیرند و گشتاور مغناطیسی، هر کدام با حداقل دو حسگر ریز هال احساس میشود. این چیدمان حسگرهای همپوشان به معنی امکان گستردهتر بودن شبکهها و نرخهای جریان بالاتر از زمانی است که هر سلول تنها با یک حسگر مواجه است.
قابلیت دستگاه برای نشانهگذاری و شناسایی چندین نشانه زیستی متفاوت در سلولهای سرطانی در گردش نادر ابتدا به نمایش درآمده و سپس این سیستم بر روی نمونههای خون کامل حجم یک میکرو لیتر با سلولهای سرطانی افزوده شده به آزمایش گذاشته شد. نتایج نشان دادند که این سیستم قادر به شناسایی دقیق سلولهای سرطانی در طیف گستردهای از تمرکزها حتی در تراکمهای سلولی بسیار پائین است.
یکی از آزمایشاتی که این تیم انجام دادند، از سه نانوذره مغناطیسی برای شناسایی سلولهای سرطان پستان کشت شده در خون کامل استفاده کرده و نشان دادند که سیستم قادر به شناسایی چندین نشانه زیستی و تعیین دقیق سطح ابراز آنها در هر سلول است.
دانشمندان در یک آزمایش دیگر از این سیستم برای شناسایی سلولهای تومور در گردش در نمونههای گرفته شده از ۲۰ بیمار با سرطان تخمدان پیشرفته استفاده کرده و نتایج آن را با نتایج بدست آمده از آزمایش CellSearch که از دقت بیشتری نسبت به شیوه فلوسیتومتری برخوردار بوده، مقایسه کردند. CellSearch تنها ۱۸ درصد از سرطانهای موجود در نمونههای بیماران سطح چهارم شناسایی کرده در حالیکه در ریزآشکارساز هال این میزان دقت به ۱۰۰ درصد میرسید.
در حال کلی CellSearch موفق به شناسایی سلولهای تومور در گردش در ۲۰۵ درصد از نمونههای سرطان تخمدان شده که در مقایسه با آن در ریزآشکارساز هال این میزان به ۱۰۰ درصد میرسید.
پیشساخت این سیستم از دقت بیشتری نسبت به شیوه فلوسیتومتری برای شناسایی سلولهای سرطانی در خون کامل بخصوص در میزان کم سلولهای تومور برخوردار است.
ریزآشکارساز هال نیازی به خالصکردن نمونه ندارد.
از این آشکارساز همچنین برای شناسایی سلولهای تومور انسان از موش زنوگرافت قبل و بعد از درمان ضد سرطان استفاده شده و نشان داد که تعداد سلوبهای سرطانی پس از درمان کاهش یافتند.
از این دستگاه کمهزینه میتوان در کلینیکها برای شناسایی سلولهای سرطانی استفاده کرد. همچنین میتوان این آشکارساز را برای شناسایی عوامل بیماریزا در کنار سلولهای تومور در گردش استفاده کرد.
اين پژوهش در مجله Science Translational Medicine منتشر شده است.