هر آنچه که از مختارنامه نمیدانید
افکارنیوز: هنگام ساخت یک فیلم سینمایی یا سریال تلویزیونی اتفاقات جالب زیادی رخ میدهد که از دید دوربین سریال پنهان میماند اما بازگویی آنها گاهی لذت دیدن فیلم یا سریال را دو چندان میکند. سریال «مختارنامه» به کارگردانی داوود میرباقری هم یکی از سریالهایی است که با توجه به ۱۰ سالی که صرف ساخت آن شده، نکات حاشیهای و جذابی دارد. با تشکر از همکاری «رضا استادی» مدیر روابط عمومی این سریال تلویزیونی، نکات خواندنی از این سریال به حضور شما تقدیم میشود.
امين زندگاني
جان یک بچه را نجات داد
به گزارش افکار به نقل از مجله خانواده سبز، امین زندگانی بازیگر نقش مسلم یکبار جان یک نفر را در سریال مختارنامه نجات داد. ماجرا از این قرار است که او روزی در سر صحنه سریال با بچهای مواجه میشود که داخل حوض آب افتاده و یخ زده است. این بچه قرار بود در سریال در نقش فرزند کیان ایفای نقش کند. زندگانی با تنفس مصنوعی و کارهایی که بلد بود در نهایت جان این کودک را نجات میدهد. این خاطره تا مدتها در ذهن همه دستاندرکاران مختارنامه باقی میماند.
تصویربرداری در مناطق مختلف ایران
سریال مختارنامه در فضاهای مختلفی به تصویر کشیده شده و هر بخشی از آن در یک گوشه ایران فیلمبرداری شده است. مثلا بخشهایی که در آن نخلستان وجود دارد، در جنوب کشور و در حاشیه رودخانه اروند آبادان فیلمبرداری شده است. قسمتهایی که در آن کویر میبینید، در آران بیدگل کاشان مقابل دوربین رفته است. صحنههایی که در آن مختار و کیان در خارج از شهر با هم دیدار میکنند در حوالی شاهرود فیلمبرداری شده است. صحنههای مربوط به کاخ دارالعماره کوفه و مدائن نیز در جنوب غربی بزرگراه آزادگان تهران در احمد آباد مستوفی مقابل دوربین رفته است. البته در قسمتهای بعدی شاهد صحنههای
دیگری نیز خواهید بود که هر یک در شهری دیگر فیلمبرداری شده است.
قرارداد سفید مهدی فخیمزاده
قرار بود نقش «عمر سعد» نیز توسط شهاب عسگری ایفاء شود اما در نهایت با منتفی شدن این موضوع، این پیشنهاد به بازیگران مختلفی همچون حسین یاری داده شد که در نهایت ایفای این نقش به بازیگر و کارگردان کار بلد سینمای ایران مهدی فخیمزاده سپرده شد. جالب است بدانید فخیمزاده که یکی از حرفهایها و استخوان خردکردههای سینمای ایران است برای ایفای این نقش درخصوص مبلغ و قیمت هیچ چک و چانهای نزد و قراردادش را اصطلاحا «سفید» امضاء کرد.
نقش مختار
حکایت انتخاب بازیگر برای برخی از نقشهای سریال مختارنامه حکایت عجیب و غریبی است. مثلا نقش «مختار ثقفی» که به فریبرز عربنیا رسید، در ابتدا به بازیگران دیگری همچون: جمشید هاشمپور و علیرضا شجاع نوری پیشنهاد شد که در نهایت گروه سازنده با عربنیا به توافق رسیدند. جمشید هاشمپور را که حتما میشناسید، اما درباره علیرضا شجاعنوری هم باید گفت او همان بازیگری است که در فیلم سینمایی روز واقعه در نقش اول ظاهر شده بود.
عذرخواهی فرخنژاد
فرهاد اصلانی این روزها در نقش عبیدا… بنزیاد درخشش فوقالعادهای داشته است. بد نیست بدانید پیش از او «حمید فرخنژاد» کاندیدای این نقش بود اما فرخنژاد به دلیل اینکه دوست نداشت در فیلم یا سریالی نقشی تا این اندازه منفی ایفاء کند، از حضور در این سریال عذرخواهی کرد.
قرار بود هدیه تهرانی هم بازی کند
برای نقش «جاریه» خواهر مختار که توسط «ماهچهره خلیلی» ایفاء میشود، ابتدا هدیه تهرانی کاندیدا بود! جالب است بدانید علت عدم حضور تهرانی در سریال مختارنامه دستمزد بالایی بود که این بازیگر خواسته بود و دستاندرکاران سریال قادر به پرداخت آن نبودند.
به خیر گذشت
شدت فشار کار در سریال مختارنامه به حدی بود که برخی از عوامل در طول کار راهی بیمارستان میشدند. داوود میرباقری کارگردان سریال در سال ۸۴ به دلیل فشار کاری چند روزی در بیمارستان بستری شد. عظیم جوانروح نیز در سال ۸۸ و هنگام فیلمبرداری صحنههای کربلا کارش به بیمارستان کشید. محمود فلاح تهیهکننده سریال نیز در مقطعی از تولید سریال دچار حمله قلبی شد و از این واقعه آسیب دید اما شکر خدا همه عوامل سریال تا این لحظه سالم و شاهد پخش حاصل کار خود هستند.
آسیبدیدگی مختار و کیان
با وجود صحنههای جنگی متعدد در سریال مختارنامه، این سریال اثر کم حادثهای بوده و جز چند مورد که آن هم به خیر گذشت، اتفاق دیگری در سریال مختارنامه رخ نداد. بار اول در روزهای آغاز فیلمبرداری سریال مختارنامه در فروردین سال ۸۳ بود. عربنیا هنگامی که سوار بر اسب مختار در کاشان بود، اسب سرش را به طور ناگهانی بالا میآورد و به گوشه سمت راست چشم او ضربه میزند که از سوی تهیهکننده بلافاصله برای مداوا عازم تهران میشود. نکته جالب توجه این بود که در داستان مختارنامه نیز عبیدا… بنزیاد با شمشیر خود از همین ناحیه ضربهای به چشم مختار میزند که باعثجراحت چشم او
میشود. همچنین در حادثهای دیگر رضا رویگری در سر صحنه دچار آسیبدیدگی میشود. این اتفاق مربوط به مقطع حضور دستاندرکاران سریال در شهرستان شاهرود و فیلمبرداری صحنههای جنگی بود. چند تن از هنروران نیز در سریال مختارنامه دچار چنین آسیبهایی هنگام فیلمبرداری میشوند.
امکان همکاری نبود
علی نصیریان، عزتا… انتظامی، مرحوم اسماعیل داور فر، چنگیز وثوقی، حسین سحرخیز، پرویز فلاحیپور، محمود پاکنیت، فرهاد آئیش، احمد آقالو، جمشید گرگین، رضا بابک، اکرم محمدی، زهرا سعیدی، سیاوش طهمورثو… بازیگرانی بودند که برای برخی از نقشهای مختارنامه کاندیدا شده بودند اما در نهایت بنا به دلایلی امکان همراهی با سریال مختارنامه را پیدا نکردند.
پخش مختارنامه به ۶ زبان
مدیر شبکه جهانی سحر از ترجمه و دوبله سریال تلویزیونی مختارنامه به شش زبان و پخش آن از این شبکه خبر داد. گفتنی است برای ساخت ۰۴ قسمت مختارنامه ۰۲ میلیارد تومان برآورد هزینه شد.
کاندیدای اول
داوود میرباقری موفق شد تا برای بخش عمدهای از نقشهای سریال مختارنامه از بازیگرانی استفاده کند که کاندیدای اول او بودند. رضا رویگری در نقش کیان فریبا کوثری در نقش عمره، نسرین مقانلو در نقش ناریه، عنایت شفیعی در نقش بن کامل، امین زندگانی در نقش مسلم بن عقیل و… برخی از این بازیگران هستند.
یادشان گرامی و روحشان شاد
یکی از نگرانیهای جدی گروه سازنده سریال مختارنامه از طولانی شدن کار، «فوت ناگهانی برخی بازیگران» بود. اگر چنین اتفاقی در حین فیلمبرداری میافتاد، بخش عمدهای از کار آن بازیگر که فیلمبرداری نشده بود دچار لطمه میشد اما با وجود شش سال فیلمبرداری این سریال، چنین اتفاقی در حین کار نیفتاد و البته بعدها مرحوم رضا خندان بازیگر نقش «سنان بن انس» یکی از اشقیاء، مرحوم رضا آقا ربی بازیگر نقش «عبدا… بنوالتمیمی»، محمود بنفشه خواه بازیگر نقش «طبیب» و چند تن از گروه پشت صحنه دارفانی را وداع گفتند. روحشان شاد
از جنوب کشور بازیگر آوردند
سریال مختارنامه برای صحنههایی که در کاخ میگذشت، نیاز به حضور تعداد زیادی هنرور داشت که پوست چهرهشان سیاه باشد. در فیلمها و سریالهای معمول تلویزیون چهره هنروران واقعی با «واکس» سیاه میشود اما دستاندرکاران مختارنامه برای طبیعی شدن سریال، گروهی از اهالی سیاه چهره را از جنوب کشور آورده و در محل ساخت این سریال اسکان دادند تا هر وقت نیاز است از آنها بهره ببرند. این هنروران را در قسمتهای بعد بیشتر خواهید دید.
کنترل اسبها
وقتی نیت عوامل سازنده اثری تلویزیونی یا سینمایی خیر باشد، ابر و باد و مه و خورشید و فلک به کار میافتند تا مشکلات نیز برطرف شود و هیچ مانعی بر سر راه گروه سازنده نباشد. یکی از مهمترین مشکلات سریال مختارنامه «کنترل اسبها» بود. اسب به هیچ وجه موجود قابل کنترلی نیست و به همین دلیل نمیتوان به کمک او برای فیلمبرداری فکر کرد! در قسمت نهم سریال و جایی که مختار از کوفه فرار میکند، صحنهای هست که در آن اسب مختار بدون سوار در مسیری مستقیم میتازد. اینکه اسبی بتواند مسیری خالی را اینگونه طی کند، اتفاقی محال و غیرممکن است. «احمد نمازی» مسئول بخش سوارکاری مختارنامه
که در همین بخش نقش یکی از شرطههای کوفه را هم ایفاء کرد، حدود دو هفته با اسب کار کرد و در نهایت اسب به گونهای تربیت شد که دوربین را شناخته بود و با صدای بوقی که دوربین پیش و پس از فیلمبرداری میزند، یاد گرفته بود که باید کی حرکت کند و کی بایستد!
میرباقری استعداد عجیبی برای شناسایی توان بازیگری افراد دارد و به همین دلیل در سریال مختارنامه گاه به برخی از عوامل پشت صحنه پیشنهاد بازیگری داده و آنها را برای ایفای نقشی خاص انتخاب کرده که نتیجه خوبی هم حاصل شده است. برخی از افراد پشت صحنه که در سریال ایفای نقش کردهاند به شرح زیر هستند:
حامد میرباقری، پسر داوود میرباقری / دستیار کارگردان: در نقش ثابت فرزند مختار و وهب نصرانی یکی از جوانان حاضر در کربلا
حسن میرباقری، براد ر میرباقری / یکی از نویسندگان اولیه: در نقش ابراهیم مالک اشتر فرزند مالک اشتر
اکبر سلطانعلی / سرپرست بخشی از هنروران: در نقش رستم. سلطانعلی، خواننده عنوان بندی سریال نیز هست.
مجید علیالاسلام / مدیر صحنه: در نقش منذر بن زبیر یکی از برادران آل زبیر که در قسمتهای مکه خواهید دید.
جمشید خندان / منشی صحنه: در نقش ابن ربیع
محمود اردلان / طراح حرکات رزمی سریال: در نقش زائده بن قدامه پسر عموی مختار و نیز زهیر بن قین
البته در برخی صحنههای سریال برخی عوامل پشت صحنه همچون: همکاران بخش حمل و نقل نیز گریم شده و با لباس تاریخی وارد صحنه میشدند تا در کنار بازیگران مکمل صحنه باشند.
فیلمبرداری بخشهای مربوط به صحنههای مکه به شکل ناخودآگاه با موسم برگزاری حج همزمان شده بود که این نکته برای بسیاری از افراد حاضر در پروژه مختارنامه جالب بود.
در یکی از صحنههای سریال که «بهنوش طباطبایی» حضور داشت، قرار بود او در سوگ همسر خود گریه کند و اطرافیانش نیز گریه کنند. برای این صحنه گروهی از هنرمندان جوان زن حضور داشتند تا در نقش «گریه کن» او را همراهی کنند.
«رضا استادی» مدیر روابط عمومی سریال مختارنامه در حال نگارش کتابی درخصوص چگونگی شکلگیری این سریال است که به زودی عرضه خواهد شد.
از لوکیشن کاخ دارالعماره سه بار استفاده شد. یکبار به عنوان دارالمعاره کوفه، یکبار به عنوان دارالعماره مکه و یکبار به عنوان دارالعماره مدائن.
* در این سریال تاریخی که پیش تولید آن از سال ۸۲ آغاز شد ۲۰۰۰ نفر در نقش سیاهی لشگر حاضر شدند.
بیماری عوامل مجموعه
در زندان کوفه
رضا استادی مدیر روابط عمومی سریال میگوید: یکبار از میرباقری پرسیدم: «چرا زندان کوفه اینگونه است؟» او پاسخ داد در گذشته برخلاف امروز که زندان فضایی برای دور نگهداشتن مجرمان از جامعه و فراهم آوردن فضایی برای تعلیم و تربیت آنهاست، مکانی برای «مرگ تدریجی» بوده و وقتی میخواستند کسی ذّره ذّره بمیرد، او را به زندان میانداختند. به همین دلیل زندان کوفه شرایط بسیار وحشتناکی داشت و ساخته شدن آن در عمق زمین، ترسناک شدن و رعبآور بودن آن را تشدید میکرد.
استادی میگوید: فضای بسته و تنگ و تاریک عوارض خود را روی دستاندرکاران «مختارنامه» گذاشت و باعثشد تعدادی از آنها دچار ناراحتیهای تنفسی شوند و گاهی کارشان به بیمارستان کشیده شود.
در مدت زمان نسبتا طولانی ساخت سریال «مختارنامه» هیچ کاری اصطلاحا «ا…بختکی» صورت نگرفت و حتی پشت ریزترین و جزییترین اموری که این روزها در سریال مختار مشاهده میکنید، فکر و برنامهریزی وجود داشت.
زندان کوفه بنایی در عمق ۵/۵ متری زمین و پشت دارالعماره کوفه ساخته شد. البته با در نظر گرفتن عمق ۵/۳ متری سیاهچالهای که در وسط زندان ملاحظه میکنید، عمق این بنا گاهی به ۹ متر هم میرسید. نکته مهم و قابل توجه این بود که برای طبیعیتر شدن فضا نباید زندان هیچ پنجره یا حتی شکافی برای ورود نور میداشت.
از طرفی برای تامین روشنایی زندان از پارافین استفاده میشد. البته میشد از شلنگها و لولههای گاز استفاده کرد، اما نور حاصل از روشنایی گاز، آن جلوه واقعی و طبیعی مورد نظر کارگردان را نداشت. به مرور کار کردن در این فضای بسته و تنگ و تاریک عوارض خود را روی دستاندرکاران «مختارنامه» گذاشت و باعثشد افرادی مانند عظیم جوانروح مدیر فیلمبرداری، رضا غفاری فیلمبردار، رضا اصغری دستیار اول کارگردان و… در اثر همجواری با رطوبت و نَم هوای داخل زندان دچار ناراحتیهای تنفسی شوند و گاهی کارشان به بیمارستان کشیده شود. همه اینها برای این بود که فضای سریال به شدت واقعی شود تا
مخاطب، مخوف بودن زندان را با گوشت و پوست خود احساس کند.
۴۰ میلیون ایرانی سریال مختارنامه را تعقیب میکنند
رئیس رسانه ملی میگوید: سریال مختارنامه یکی از پربینندهترین سریالها است و ۶۰ درصد جمعیت ایران این سریال را تعقیب میکنند.
سیدعزتا… ضرغامی اظهار داشت: امسال با پخش سریال مختارنامه از صدا و سیما ظرفیت جدیدی در کشورمان ایجاد کرد.
رئیس رسانه ملی افزود: در حال حاضر ۴۰ میلیون نفر از جمعیت ایران بیننده این سریال هستند و حوادثاین مجموعه را تعقیب میکنند.
وی خاطرنشان کرد: تلاش میکنیم که امسال بر اساس شاخصهایی که رهبر معظم انقلاب برای دوره دوم فعالیت صدا و سیما انتخاب کردند، را دنبال و پیگیری کنیم.
از این سریال بیشتر بدانید
در سریال مختارنامه هیچ بازیگری در نقش امام حسین(ع) بازی نکرده است و چهرهای از ایشان نمایش داده نمیشود.
خیلیها خرده گرفتند که چرا صدای زن در تیتراژ پایانی سریال به گوش میرسد، در این مورد باید اشاره داشت که تا اینجای کار تاثیر این صدا برای دستاندرکاران مختارنامه چیزی جز متاثر شدن و گاه گریه کردن نبوده است. شنیدن صدای خانم بحرانی باعثشده احساس و عاطفه رقیق شود. طبیعتا این تاثیر با تاثیر صدای یک خواننده ترانه تفاوت دارد. ضمن اینکه بیننده تنها صدای لالایی یک زن آن هم به شکل نوحهخوانی «علی اصغری» را میشنود.
طراحی اولیه مختارنامه حدود یک سال طول کشید و طی مدتی حدود شش ماه جزییات نوشته شد.
در عنوانبندی خلاقانه سریال، شخصیت تمثیلی امام حسین(ع) را میبینید و خونی که به هوا پرتاب میشود خون حضرت علیاصغر(ع) است که امام این خون را در کف دست خود جمع و سپس، آن را به عنوان خون مظلومترین عضو سپاهش به خداوند تقدیم میکنند.
متن شعر مجموعه سروده مشترک داود میرباقری و شبنم مرزی جرانی و خواننده آن اکبر سلطانعلی است.
خواننده زن پایان سریال، از اهالی بوشهر است و نامش «صدیقه بحرانی» میباشد.
«مختارنامه» به سوالهای مخاطبان پاسخ میدهد
سریال تلویزیونی مختارنامه در سایت اینترنتی خود به کلیه سوالهای ارسالی از سوی مخاطبان سریال پاسخ میدهد. «رضا استادی» مدیر روابط عمومی این سریال با اعلام این خبر گفت: برای دریافت نظرها، انتقادها و پیشنهادهای مخاطبان در خصوص سریال مختارنامه، از ابتدای آغاز پخش این سریال سایتی اینترنتی به نشانیwww. Mokhtarnameh. com برای این سریال راهاندازی شد. با توجه به محتوای خاص سریال مختارنامه، در هفتههای گذشته ایمیلها و نظرهای مختلفی درخصوص این سریال از سوی مخاطبان مختلف ارسال شده که تمامی آنها پس از دستهبندی، برای بهرهبرداری در اختیار کارگردان، تهیهکننده و سایر
دستاندرکاران سریال مختارنامه قرار گرفته است. بخش قابل توجهی از این نظرها نیز سوالهای مخاطبان بوده که پاسخ آنها داده شده و به تدریج بر روی سایت قرار خواهد گرفت.
علاقهمندان میتوانند سوالهای خود را به نشانی:
info @ mokhtarnameh. comThis email address is being protected from spam bots, you need Javascript enabled to view it ارسال و پاسخ آن را در بخش «پاسخ به سوالهای شما» در سایت سریال مختارنامه به نشانی
www.Mokhtarnameh.com مشاهده كنند.