خطر جانی برای تماشاگران تئاتر
احسان حاجیپور با نگاهی تخصصی به ساخت سالن روی پشت بام تئاتر شهر، ساخت آن را غیرکارشناسی دانست.
به گزارش افکارنیوز به نقل از فارس، مدتی است که بر روی پشت بام تئاتر شهر سازهای آماده شده است تا اجرایی در آنجا صورت گیرد. این اقدام غیرکارشناسانه حواشی متعددی را ایجاد کرده است، چراکه ساختمان تئاتر شهر قدیمی و به نوعی فرسوده است و ممکن است منجر به بروز مشکلاتی شود.
در همین رابطه احسان حاجیپور سرپرست گروه تئاتر آتیله تئاتر با توجه به اینکه فارغالتحصیل رشته عمران است، در نامهای که به صورت اختصاصی در اختیار فارس قرار داده، نگاهی کارشناسی به ساخت این سازه در پشت بام تئاتر شهر داشته است.
متن کامل این نامه که خطاب به رئیس مجموعه تئاتر شهر نگاشته شده، به شرح ذیل است:
جناب آقای سید صادق موسوی
حتماً در جریان هستید که نقل اکثر محافل تئاتری مملکت این روزها شده است مسئله اجرای نمایش در پشت بام تئاتر شهر!!!
انگار دیگر تمام مسائل و مشکلات تئاتر تمام شده است و مانده این مشکل که آن هم به دست توانا و با کفایت اهالی این هنر به زودی مرتفع میگردد. کم و بیش در جریان این ماجرا از طریق رسانهها و مطبوعات قرار گرفتم و از آنجا که این موضوع به نوعی با رشته تحصیلی من(مهندسی عمران) سنخیت داشت کنجکاویام را بیشتر و بیشتر بر انگیخت تا به آنجا که وظیفه خود دانستم این سطور را بنویسم و با شما که به حسن مدیرت و اخلاق حرفهایتان ایمان و اذعان کامل دارم در میان بگذارم یقینن شما مسائل مطرح شده در این سطور را از من بهتر و بیشتر میدانید و به آن واقفید.
تصور میکنم در این وانفسای کمبود سالن برای اجرای نمایش و درخواستهای متعدد و البته به حق هنرمندان در این خصوص، هر اقدامی در جهت بیشتر شدن فضاها و تعداد سالنهای اجرای تئاتر همانند خونی است که میتواند در رگهای سرد و بیرمقِ هنر انسان ساز نمایش تزریق شود و آن را سرپا و زنده نگاه دارد و صد البته این اقدام از سوی هنرمندی که امروزه بیشتر از آن که نیاز به برگزاری جشنوارههای پرزرق و برق با بودجههای سرسامآور داشته باشد به سالن اجرا نیاز دارد؛ محلی که بتواند تمام هنر و عشقاش را نمایش دهد حتماً مورد وثوق و احترام است. اما رسیدن به این هدف با توجه به کمبودها و
کاستیها و زیر ساختهای ویران شده به چه قیمتی؟ شما حتماً بهتر از من میدانید که مسئله بارگذاری در سازهها و قسمتهای مختلف آنها با توجه به میزان اهمیت و نوع کاربری آنها یکی از مهمترین و حیاتیترین مباحثطراحی و اجرای هر سازهای است و بدون شک مطلع هستید که در کشورمان این مبحثمهم و دامنه کاربرد آن در آئیننامهای به نام مقررات ملی ساختمان مبحثششم: بارهای وارد بر ساختمان نه تنها در دانشگاهها تدریس میشود بلکه تنها مرجع و منبع مهندس آن طراح و محاسب است و اجرای دستورالعملهای آن در هر سازهای لازم و ضروری است و بدون اجرای این مباحثبه یک طراحی ناقص و
معیوب نائل میشویم. دامنه کاربرد مبحثیاد شده حداقل بارهایی که باید به ساختمان وارد شود چه بارهای زنده و چه بارهای مرده را تعیین مینماید.(بارهای زنده: عبارتند از بارهای غیر دائمی که در حین استفاده و بهره برداری از ساختمان به آن وارد میشود.
(۱) بارهای مرده: عبارتنداز وزن اجزای دائمی ساختمانها مانند: تیرها، ستونها، کفها، دیوارها، بامها، راهپلهها و تیغهها. وزن تاسیسات و تجهیزات ثابت نیز در ردیف این بارها محسوب میشوند.(۲)
از آنجا که سازه مورد بحثما یعنی تئاتر شهر با توجه به گروه بندیهای شده جزء ساختمانهای با اهمیت زیاد قرار میگیرد(۳) و از روزی که مهندس امیرعلی سردار افخمی دست به کار شد و این ساختمان را طراحی نمود بالغ برچهل سال میگذرد بنابراین میتوان به راحتی نتیجه گرفت با توجه به تمامی شرایط موجود در کشورمان از لحاظ نگهداری و مرمت ساختمانها و از لحاظ شرایط آب و هوایی، تاثیرات آلودگیهای مختلف و … طول عمر مفید این ساختمان یا تمام شده است و یا اگر بخواهیم خیلی خوشبینانه نگاه کنیم این ساختمان دارد نفسهای آخرش را از لحاظ عمر مفید و مباحثمربوط به آن میکشد حالا اضافه
کنیم به همه این موارد حساسیتهای تاریخی و میراثدار بودن این ساختمان را از لحاظ فرهنگی که قطعاً آن را در زمره سرمایههای ملیمان محسوب میکند. حالا ما میخواهیم چه کار کنیم؟ میخواهیم مجوز بدهیم به خاطر کمبود فضای اجرای تئاتر، بر روی بام همچون سازهای(آن هم بام که کمترین میزان بارگذاری را دارد) با این درجه اهمیت یک سازه(که اگر بشود نامش را سازه نهاد) من در آوردی که هیج یک از قواعد و الزامات طراحی را چه از نظر عمرانی و چه از نظر معماری رعایت نمیکند نصب شود و صرفاً به این دلیل که به اصطلاح طراح آن(چقدر ساده میتوانیم از کنار معنای واژگان بگذریم و چقدر راحت نفی
کنیم تعریف هر کلمه را) احساس کرده است که خلاقیتاش فوران کرده وحالا که شغلهای دیگری را هم به جز رشته تحصیلیاش تجربه کرده این بار هم میتواند با افتخار اعلام کند پس از ساختن چند ماکت حالا این سازه را طراحی کرده و نامی هم برای این مولود ناقص الخلقهاش انتخاب نموده است و اصلا به این هم فکر نکرده است که این سقفی که به نام سازه بروی هم سوار کرده طبق کدام آزمایش و آئیننامه سلامتش تضمین شده است و فردا روز برای کسانی که قرار است در زیرش جمع شوند مشکلی پیش نمیآورد. انگار که تمامی قواعد و اصول را نوشتهاند برای قطور شدن کتابها و نه برای اجرایی کردن و استفاده از
آنها. به راستی اگر این ساختمان کهنه و پر خاطره لایق اجرای درستترین و بهترین قواعد نباشد دیگر باید انتظار داشت رعایت صحیح قواعد را در کجا نظاره کنیم؟
جناب موسوی عزیز، مسئله به اینجا ختم نمیشود و اگر بخواهم بهتر بگویم مشکل اصلی این زائده زشت که این روزها بر بام تئاتر شهر خودنمایی میکند نیست مسئله میزان بارهای زندهای است که قرار است در طول اجرای این نمایش با حضور عوامل، دکور و تماشاگران بر سر این ساختمان بیچاره بیاید. از آنجا که دغدغههای شما را برای تئاتر به خوبی میشناسم و به آن اطلاع دارم مطمئن هستم شما بیش ازهرکس دیگری به سلامت این سازه پرخاطره فکر میکنید. بر اساس جداول موجود و نکات لازم الاجرا مبحثششم مقررات ملی ساختمان، با توجه به نوع کاربری کفها درساختمانها و اماکن عمومی میزان حداقلی بار
گستردهای که باید در هنگام طراحی این نوع سازهها مورد استفاده قرار بگیرد کاملاً ذکر شده است و با یک نگاه اجمالی به این جداول متوجه اختلاف فاحش عددی بین کف اماکن مختلف با کف صحنه سینماها و تئاترها میشویم(اختلاف بیش از ٢٥ دکانیوتن بر متر مربعی)(۴) و همچنین است میزان بارهای زنده متمرکز.(۵) اعدادی که میبایست حتماً در زمان طراحی به منظور همچنین بهرهبرداری منظور گردیده باشند که با توجه به پیشینه موجود از تئاتر شهر بسیار بعید به نظر میرسد که چنین طراحی بابت اجرای نمایش در پشت بام شده باشد. این طراحیها و پیشبینیها به کفها نیز اکتفا نمیکند و در جایی دیگر
حتی راه روهایی که به منظور تردد و تجمع زیاد مورد استفاده باشد را نیز شامل میشود. حضور توامان حداقل صد نفر در زمان اجرای یک نمایش در قسمت خاصی از بام تئاتر شهر اگربرای این منظور طراحی نشده باشد میتواند لطمات جبرانناپذیری را به ساختمان وعناصر تشکیل دهنده آن وارد نماید. مطمئنا این استدلال هم که با توجه به ضعف مدیریتهای گذشته میزان زیادی از مصالح باقی مانده از زمان بازسازی بر بام تئاتر شهر انبار گشتهاند پس میتوان حالا هم میزان دیگری بار به این سازه وارد کرد غیرکارشناسانه و غیردلسوزانه است.
من مطمئن هستم که شما قبل از امضاء مجوز این اجرا، این موارد و مباحثرا مورد بررسی قرار دادهاید و از مشاوره کارشناسان این رشته بهرهمند گردیدهاید و پس از آن این اقدام را در جهت کمک به کمبود سالن و اجرای یک نمایش صورت دادهاید اما به نظرتان بهتر نیست که برای روشن شدن این موضوع و پاسخ به انتقادهایی که غالباً غیرکارشناسانه است طی جلسهای این مسائل را مطرح کنید و همه این پرسشها و انتقادات و جنجالها را به نوعی پاسخ داده و نگرانیهای به حق خانواده تئاتر را تمام کنید؟
پانویس:
(۱): مقررات ملی ساختمان مبحثششم، فصل سوم، صفحه ۹ بند ۶-۳ - ۱
(۲): مقررات ملی ساختمان مبحثششم، فصل دوم، صفحه ۷ بند ۶-۲ - ۱
(۳): مقررات ملی ساختمان مبحثششم، فصل هفتم، صفحه ۴۹ بند ۶-۷ - ۱-۶ - ۱قسمت ب و پ
(۴): مقررات ملی ساختمان مبحثششم، فصل سوم، صفحه ۱۳ جدولشماره ۶-۳ - ۱
(۵): مقررات ملی ساختمان مبحثششم، فصل سوم، صفحه ۱۴ جدول شماره۶-۳ - ۲ش