افکار نیوز گروه فرهنگ و هنر:

نخستین سال های پس از انقلاب زمان تولید بسیاری از سریال های تاریخی در کشور بود که بعدها ماندگار و از آنان به عنوان آثار شاخص تاریخی در صداوسیما یاد شدند. سربداران نخستین سریال تاریخی پس از انقلاب بود که در سال ۶۳ از شبکه یک پخش می شد. بعد از آن سریال های «امیرکبیر» و «بوعلی سینا» رقبای سرسخت این سریال در سال ۶۴ شدند و «سربداران» را از یکه تازی در اذهان مردم خارج کردند. «هزاردستان» علی حاتمی در سال ۶۶ نیز پایان زیبایی بر سریال های تاریخ دهه ۶۰ شد.

محمدعلی نجفی قبل از ساختن سربداران تنها یک فیلم داشت، یک فیلم غیرمعروف با اسم «جنگ اطهر». او معمار بود و همین خصوصیت در ساخت سربداران به کارش آمد. شهرک شش هزارمتری که برای این پروژه در اطراف کرج ساخته شد اولین تجربه در ساخت لوکیشن های تاریخی در کشور بود. سربداران در همین شهرک فیلمبرداری شد و فضای شهری قرن هفتم را بازسازی کرده بود.

اما اطلاعات ساخت این سریال با توجه به زمان تولید آن در نوع خود جالب است. هزینه ساخت سربداران را نجفی در مصاحبه ای در همان سال ۶۳،۲۰ میلیون تومان و کل هزینه آن را ۴۸ میلیون تومان اعلام کرده بود. این درحالی است که یک دهه بعد میرباقری «امام علی(ع)» را با یک میلیارد تومان ساخت و «مختارنامه» را نیز با ۳۰ میلیارد تومان به پایان برد.

«سربداران» در زمان ریاست کمال خرازی بر شبکه اول ساخته شد و در واقع این پروژه به واسطه آشنایی نجفی و کمالی به نجفی واگذار شد؛ حتی وقتی که تهیه کننده کار به خاطر اختلاف نظر با نجفی کنار کشید، خود نجفی تهیه کننده شد. همین باعثشد که برخی بازیگرها مثل هما روستا با او کار نکنند و در سوی مقابل چهره های جدیدی مثل اکبر عالمی به کار اضافه شوند. ماحصل اضافه شدن عالمی تیتراژ سریال و ایده تبدیل چهره ها به سنگ تراشی ها بود که در سریال سازی های دهه ۶۰ ابداع به حساب می آمد.

ساخت سریال به مدت سه سال از شهریور ۶۰ تا فروردین ۶۳ طول کشید و یک ماه بعد پخش آن از اردیبهشت ماه آغاز شد، هرهفته دوشنبه شب ها از کانال یک. گریم برخی بازیگران این سریال نیز با توجه به فضای فرهنگی آن سال های کشور نوعی سنت شکنی محسوب می شد و حتی کار را به مجلس نیز کشاند. افسانه بایگان بازیگر زن جوان این سریال بود که از قضا شروع کار بازیگریش نیز با آن مصادف شده بود. حاشیه های حضور بایگان ۲۳ ساله در این سریال در نهایت با فتوای امام خمینی(ره) ختم به خیر شد. پس از خرازی، محمد هاشمی نیز در جایگاه ریاست صداوسیما با همین خرده گیری های دهه ۶۰ مواجه شد که هربار با وسعت نظر امام خمینی(ره) این مشکلات پایان یافتند.

به جز او به نقش سوسن تسلیمی در سریال هم ایراد گرفته می شد که این همه جنب و جوش و قاطعیت از یک زن در تاریخ مردسالار ما بعید بوده که درنهایت نجفی در رادیو جوابی داد که همه منتقدان را ساکت کرد. او گفت: مگر ما الگوهایی مثل حضرت زینب نداریم؟