تبلیغات
کد خبر: ۱۸۰۷۰۷

مناظره‌ای داغ پیرامون مشکلات سینما؛

اجازه داریم درباره دزدی ۳ هزار میلیاردی یا گران شدن دلار فیلم بسازیم؟

در تلویزیون ما نوع پوشش آدم های فاسد با آدم های نماز خوان یکی است و هر دو چادری هستند. خوب این غلط است. من یک دفعه به آقای ضرغامی گفتم که خواهشا این زن‌های فاسد را مثل خانواده ما نکنید!

اجازه داریم درباره دزدی ۳ هزار میلیاردی یا گران شدن دلار فیلم بسازیم؟
افکارنیوز _ گروه فرهنگ و هنر / یاسر انصاری:

وضعیت سینمای ما هم مانند اقتصادمان آنقدر پیچیده شده است که به نظر لاینحل می‌نماید! اما واقعا اینطور نیست، واقعا مشکلات ما در حوزه ورزش، اقتصاد، سیاست و سینما(حوزه دیگری نماند!) اینگونه نیست که قابل حل نباشد و بعد از ساعت‌های بحثو نظر به نتیجه نرسد. پس مشکل کجاست؟

این سوالی است که دو تن از سینماگران کشورمان رودروی هم نشستند تا درباره‌اش حرف بزنند. سید ضیا هاشمی رئیس شورای صنفی نمایش و اکبر صفرزاده کارگردان سینما و منتقد در این گفت‌وگو حرف‌های ناگفته زیادی داشتند که از انتشار همه آن‌ها معذوریم اما بخش‌های مهم و خواندنی آن در ادامه می‌آید:

صفرزاده:متاسفانه دوستان اعتباری برای پروانه نمایش قائل نیستند و به محض دیدن فیلمی که مطابق با سلیقه‌هایشان نیست فریاد اعتراض بر می‌آورند و از مسئولین می‌خواهند که جلوی اکران فیلم را بگیرند. فیلم های دولتی که عمدتا با صفت فاخر ساخته می شوند بخش خصوصی سینما را به ورطه نابودی کشانده اند.

هاشمی:در تلویزیون ما نوع پوشش آدم های فاسد با آدم های نماز خوان یکی است و هر دو چادری هستند. این غلط است. مسائل حوزه هنری در حال حاضر کاملا سیاسی است. قبل از اینکه ما به مراحل تولید برسیم خود افراد یک خود ممیزی هایی را بوجود آورده اند، آنها بالاخره در کشوری زندگی می کنند که در آن خط و خطوط قرمز وجود دارد و موظف هستند در خیلی از مباحثوارد نشوند. ما خواسته یا ناخواسته اخلاقی ترین سینمای جهان هستیم، افرادی که در این حوزه هستند نمیتوانند به این راحتی ها اخلاقیات را زیر پا بگذارند و هر چیزی را به خورد مخاطب بدهند. این اخلاق گرایی ریشه در خود ما دارد و از خود ما به حاکمیت سرایت پیدا کرده است. علاوه بر خود سانسوری یک سری ممیزی هایی داریم که نظام برای ما مشخص می کند، خیلی قوانین نوشته ای هم نیست، یک نوع قوانین نانوشته است که در گوش عوامل هنری خوانده می شود. در پس این ماجرا ظرافت هایی هم شکل گرفته و بداهه های خوبی هم بوجود آمده است که سینمای ایران را مقداری در این حوزه مطرح تر از سینمای جهان کرده است. ما بدون اینکه سکس را نشان بدهیم منظورمان را به بهترین شکل ممکن بیان می کنیم. مثلا ما پلانی داشتیم در فیلم شوکران که زن و مرد با لباس کامل به اتاق می روند و در بسته می شود. ما با این پلان هم حد و حدود قوانین را رعایت کردیم و هم منظورمان را رساندیم.



صفرزاده:در سینما یک طرف ماجرا سرمایه اقتصادی یک یا چند نفر است که برای تولید یک فیلم هزینه می شود و یک طرف ماجرا هم حفظ و حراست از سرمایه های اجتماعی یک ملت است. تمام دعواهایی که به راه می افتد به این خاطر است که دوستان معترض فکر می کنند که سرمایه دارها می خواهند برای کسب منافع مادی و جلب تماشاگر بیشتر سرمایه های اجتماعی را به باد دهند. این تصور ممکن است برای سینمای قبل از انقلاب تا حدی درست باشد اما در سینمای بعد از انقلاب داشتن این تصور کاملا غلط است چرا که در سینمای بعد از انقلاب ما نهادی داریم به نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که فیلم را می بییند و پروانه نمایش صادر می کند و تا آنجایی که من اطلاع دارم هم در شورای پروانه ساخت و هم در شورای پروانه نمایش آدم های مختلف از نهادهای مختلف حضور دارند و مراقب هستند که آسیبی به سرمایه های اجتماعی وارد نشود یعنی اینطوری نیست که آقای سرمایه دار هر کاری دلش خواست بکند و هر چه دلش خواست بسازد اما متاسفانه دوستان معترض اعتباری برای پروانه نمایش قائل نیستند و به محض دیدن فیلمی که مطابق با سلیقه هایشان نیست فریاد اعتراض برمی آورند و از مسئولین می خواهند که جلوی اکران فیلم را بگیرند اگر اعتراض تا آنجا باشد که اعتراض باشد و بگویند که نسبت به چنین فیلمی اعتراض داریم و از مسئولین بخواهند که رسیدگی شود باز خوب است و نشان دهنده پویایی این دوستان است اما قصه از آنجا تلخ می شود که این دوستان بدون توجه به سرمایه ای که برای این فیلم صرف شده، بدون توجه به سینمایی که دارد این فیلم را نشان می دهد و بدون توجه به پروانه ساخت و پروانه نمایش فیلم درخواست می کنند که جلوی اکران فیلم گرفته شود. در اینترنت عکسی را انداخته بودند از یک مغازه مشروب فروشی که قبل از انقلاب جنب مهدیه تهران بوده و آقای کافی برای اینکه آنجا مشروب فروشی نباشد آن مغازه را خریده و آنجا را تبدیل به کتاب فروشی کرده بود. یعنی نرفته آنجا چاقو بکشد و یا قمه بکشد و با تهدید و زور در مغازه مردم را ببندد، پول داده و آنجا را خریده است!

هاشمی:من نقد گروه های مخالف می کنم چون خودم یک دوره ای جزو گروه های مخالف بوده‌ام. اوایل انقلاب بود و ما خوشحال که سینمای فساد جمع شده اما یکدفعه دیدیم یک فیلم آمده روی پرده به نام برزخی ها با هنرپیشه های طاغوتی خیلی سریع در نماز جمعه طومار درست کردیم که این فیلم باید برداشته شود! ما هم از این کارها کردیم منتها کی؟ سال ۵۸ و ۵۹! آن دوره ای که ما رفته بودیم و اعتراض کردیم جمهوری اسلامی به این صورت شکل نگرفته بود و هنوز وزارت ارشادی در کار نبود، همه چیز به ریخته بود و در این به هم ریختگی چند تا از بازیگران قبل از انقلاب که در آن سینما همه جور کثافت کاری کرده بودند وارد سینمای بعد از انقلاب شده بودند و می‌خواستند فیلم اسلامی بازی کنند! این شد که ما مخالفت کردیم. صدور پروانه نمایش هم روی هوا بود و جلسات آن خیلی سرسری برگزار می شد، یک نفر از شهربانی می آمد و یک نفر از وزارت کشور و همین جوری یک پروانه نمایش درست می‌کردند می دادند دست طرف ….



صفرزاده:وقتی با دوستان معترض صحبت می کنیم می گویند که برای پروانه نمایشی که صادر شده است ارزش و اعتباری قائل نیستند، می گویند که اشتباهی در صدور این پروانه نمایش(من مادر هستم) صورت گرفته است درحالی که هیچ اشتباهی صورت نگرفته است و این مجوز با آگاهی و اشراف کامل صادر شده است. با کمی دقت در رفتار و کردار و گفتار این دوستان معترض می توان متوجه شد که این دوستان ارزش و اعتباری برای پروانه نمایش صادره از اداره نظارت و ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قائل نیستند.

هاشمی:فیلم ساز ما نمی خواهد الگو سازی کند، نمی خواهد بی بند و باری را رواج دهد، نمی خواهد به فساد در جامعه دامن بزند، اگر بخواهد الگو سازی کند ما پدر او را در می‌آوریم. اما یک مساله وجود دارد که فیلمساز ما برای پردازش شخصیت منفی مجبور است که بعضی چیزها را نشان دهد، این اشاعه فحشا نیست این پایبندی به علم سینما است، پایبندی به اصول سینما و جامعه شناسی و روانشناسی است، این کاری که در تلویزیون ما تحت عنوان شخصیت پردازی انجام می شود واقعا مسخره است! در تلویزیون ما نوع پوشش آدم های فاسد با آدم های نماز خوان یکی است و هر دو چادری هستند. خوب این غلط است. من یک دفعه به آقای ضرغامی گفتم که خواهشا این زن‌های فاسد را مثل خانواده ما نکنید! ما در شخصیت پردازی و نوع پوشش و رفتار باید تفاوت قائل شویم بین خانمی که در اثر بی بند و باری خانوادگی به آن تجاوز می شود و مجبور می شود که آدم بکشد(من مادر هستم) و یک زن مذهبی و مومن! هر دو را که نمی توان چادری نشان داد! اگر شخصیت این دختر در " من مادر هستم " را چادری نشان می دادیم هم فایده نداشت و اوضاع را بدتر می کرد و آن وقت هم یک عده جمع می شدند و می گفتند به چادر توهین شده است من اصلا از فیلم های جیرانی خوشم نمی آید ولی فیلم من مادر هستم واقعا یک فیلم انسانی و تاثیرگذار است. من شنیده ام که سه تا از علماء این فیلم را دیده و تایید کرده اند اما گفته اند اسم آنها جایی آورده نشود و من از آنها اسم نمی برم.



صفرزاده:متاسفانه اکثر برخوردهایی که در حوزه سینما صورت می پذیرد سلیقه ای است و نه مبنای قانونی دارد و نه مبنای فقهی. به عنوان مثال فیلم آدم برفی که اتفاقا محصول حوزه هنری هم بود درآن زمان معاونت سینمایی آقای ضرغامی بود و جلوی این فیلم را گرفت و فیلم سه سال توقیف شد، سال ۷۶ دولت اصلاحات آمد و به آدم برفی اجازه اکران داد بعد مسئول معاونت سینمایی که آقای ضرغامی بود شد رئیس صدا و سیما و این فیلم را نمایش داد و در حال حاضر هم سالی یکبار آن را پخش می کند. همین حوزه هنری در گذشته ای نه چندان دور فقط فیلم توقیفی تولید می کرد، همین حالا هم یک فیلم توقیفی دارد به نام زادبوم که هنوز نتوانسته آن را اکران کند.

تبلیغات در صنعت سینما یکی از ارکان بسیار اساسی است و پشتوانه سرمایه فیلم است، هر چقدر تبلیغات فیلم بیشتر باشد پشتوانه آن فیلم بیشتر است و امید به بازگشت سرمایه در آن فیلم بیشتر. به عنوان مثال شما وارد کوچه ای می شوید و می بینید که همه جای کوچه آب و جارو شده و سرتاسر کوچه را چراغانی کرده اند این تصویر به شما می گوید که قرار است در این کوچه اتفاق مهمی بیافتد!

تبلیغات برای فیلم حکم همان آب و جارو و چراغانی را دارد. تبلیغات به تماشاگر می گوید که منتظر باش قرار است یک اتفاق مهم بیافتد. سینمای هالیوود این امتیاز را دارد که تمام کانال های موجود در آمریکا و اروپا را با ارزان ترین قیمت در اختیار بگیرد و تا جایی که لازم است برای فیلمش تبلیغ کند.

هاشمی:با این همه محدویت و فشار چیزی برای سینما نمانده که نویسنده و کارگردان و تهیه کننده بخواهد به آن بپردازد و بتواند با آن مخاطب جذب کند، مسایل اروتیک در سینمای دنیا از بزرگترین عوامل جذب مشتری است که ما علاقه ای به استفاده از آن نداریم و فرهنگمان نیز اجازه چنین چیزی را به ما نمی دهد. می ماند قصه های اجتماعی منطبق بر نیازهای مردم. آیا ما اجازه داریم در مورد گران شدن دلار فیلم بسازیم؟! اجازه داریم در مورد دزدی سه هزار میلیاردی فیلم بسازیم؟! اجازه داریم در مورد فساد در فلان اداره فیلم بسازیم؟! … من سه سال است که کار نکردم چون کار نیست. من هر موضوعی را کار نمی کنم و برای همین است که بیست تا فیلم دارم. کار نکردم چون کار به درد بخور نیست، اغلب فیلمنامه ها مثل هم هستند و قصه یکنواختی را دنبال می کنند، کاری که در آن جرات و جسارت باشد نیست.

صفرزاده: به نظرم حضور دولت در امر فیلم سازی ضربه جبران ناپذیری به بدنه سینما وارد کرده است. فیلم های دولتی که عمدتا با نام فاخر ساخته می شوند بخش خصوصی سینما را به ورطه نابودی کشانده اند. این فیلم ها از یک طرف تماشاگر را از سینما فراری داده اند و از طرف دیگر دستمزدهای عوامل را بی خود و بی جهت بالا برده اند، اصلا فلسفه تولید فیلم توسط دولت از نظر شرعی زیر سوال است، یعنی چه که دولت با پول مردم فیلم می سازد و بعد دوباره همان فیلمی که با پول مردم ساخته است را به مردم می فروشد؟! دولت باید پای خود را از فیلم سازی کنار بکشد. با اما و اگر و شاید و انشاء ا.. هم کار درست نمی شود. مسئولین"باید" دقت کافی به خرج دهند تا این اتفاق بیافتد و دولت فیلمسازی را کنار بگذارد. به نظر من این که سالی سی میلیارد پول بابت فیلمهای فاخر پرداخت می شود تنها یک فایده دارد و آن این است که هم مسئول دولتی را فاسد میکند هم تهیه کننده دولتی را و هم فیلم ساز دولتی را و هم مردم را! در مورد اینکه دولت باید از سینما حمایت کند هیچ شکی نیست اما باید توجه داشت که این پولی که دارد این وسط خرج میشود مال مردم است و بهتر است که به مردم باز گردانده شود. به نظرم بهترین کاری که دولت می تواند بکند این است که این سی میلیارد تومان پول را در قالب کارت سینما به مردم باز گرداند مثل کارت خرید کتاب که هر سال بین علاقمندان توزیع می شود. اگر این اتفاق بیافتد فیلم سازی رونق می گیرد، سینماهای تهران و شهرستان رونق میگیرند و همین طور صنعت سینما سازی. با این کارت خانواده های کم درآمد که نمی توانند به سینما بروند نیز انگیزه پیدا می کنند و به سینما می روند و از این تفریح فرهنگی استفاده میکنند. تزریق سی میلیارد تومان پول به سینما یعنی اینکه هر فیلم خوب و قابل توجهی که اکران شود می تواند دو الی سه میلیارد در سینما فروش داشته باشد بنابراین بین تهیه کنندگان و سرمایه گذاران برای تولید فیلم خوب رقابت به وجود می آید.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات