جاسب بهشتی در دل کوهستان
جاسب منطقهای کوهستانی است که سیمای آن از کوههای خشک صخرهای، درهها، تپه ماهورهای مرتفع و کوههای استپی تا دشتی متغیر است و زیستگاه جاسب یکی از پناهگاههای امن حیات وحش و از سرمایههای ارزشمند زیست محیطی در استان مرکزی است.
به گزارش افکارنیوز، دهستان جاسب یکی از دهستانهای بخش مرکزی شهرستان دلیجان استان مرکزی است. این دهستان در شمال شهر دلیجان و در نزدیکی سد ۱۵ خرداد واقع شده است و شامل ۷ پارچه آبادی است که نام جاسب را برخود دارد.
این منطقه متشکل از روستاهای نه چندان بزرگ(واران، هرازجان، کروگان، وشتکان، زر، وسقونقان و روستای بیژگان) است. این هفت آبادی در درهایی به طول ۵۰ کیلومتر در راستای رود ازنا قرار دارند و بزرگترین روستای منطقه کروگان و دومین روستای بزرگ بیژگان است.
منطقه جاسب منطقهای ییلاقی با کوههای سربفلک کشیده است، باغها و مزارع پر درخت، چشمهها، مراتع سرسبز، درختان عظیم گردو، بادام و چنار با مناظر طبیعی و چشماندازهای روحپرور نظر هر بینندهای را به خود جلب میکند. برای رسیدن به این ییلاق ابتدا باید یک مسیر پر پیچ و خم کوهستانی و درهای را بپیماییم و پس از طی مسافتی به نخستین روستای منطقه یعنی بیجگان میرسیم. این منطقه در فصل تابستان که گرما شدت مییابد مکان بسیار مناسب و دلپذیری برای اسکان و استفاده از طبیعت آن است.
رودخانهی فصلی ازنا از ارتفاعات دهستان جاسب سرچشمه میگیرد و فقط در اسفند و فروردین و تا خردادماه آب دارد. عبور این رودخانه از مسیر روستاهای بیجگان و سقونقان، واران، روگان و هرازجان و نیز به علت کوهستانی بودن مناطق فوق آب و هوای با طراوتی را در فصل تابستان ایجاد میکند.
از آثار باستانی جاسب میتوان به قبرستان قدیمی واران، تپهی قلعه کوه امام علی، تپهی قلعه سرخ، تپهی قلعه وشتگان، تپهی قلعه و سقونقان، مسجد جامع و امام حسن بیجگان، برج روستای هرازجان، تپهی قلعه کوه امام ولی روستای کروگان، غار سیجان در ضلع شمالی روستای واران و سنگ نوشتههای قبرستان روستای بیجگان نام برد که همگی شماره ثبت میراثفرهنگی کشور را دارند.
اماکن زیارتی جاسب:
امامزاده اسحاق(ره)، ساختمان این امامزاده بیرون از روستای بیجگان جاسب قرار دارد و از آثار دورهی صفوی است. در این زیارتگاه امامزادگان اسحاق و عیسی از نوادگان امام جعفرصادق(ع) و زنی به نام مریم که مادر عیسی خوانده میشود، مدفونند که به بارگاه عیسی بن مریم شهرت یافته است.
امامزاده حمزه(ع)، این امامزاده پسر عون بن علی بن ابیطالب(ع) است و زیارتگاه در ابتدای روستای کروگان جاسب در دامان کوه واقع است.
پناهگاه حیاتوحش جاسب:
پناهگاه حیات وحش جاسب با مساحتی بالغ بر ۱۷ هزارو ۷۷۰ هکتار در سال ۱۳۸۱طی مصوبه شماره ۲۴۵ مورخ ۲۱/۳ / ۱۳۸۱شورای عالی محیط زیست به مجموعه مناطق تحت مدیریت سازمان پیوست.
ویژگیهای منطقه:
این منطقه محل تلاقی رویشگاه زاگرس با ارتفاعات مرکزی ایران است. از گونههای مهم گیاهی میتوان از بادام کوهی، بنه، زرشک، زالزالک و فرفیون و از گونههای مهم جانوری میتوان از بز و پازن، قوچ و میش، آهو، پلنگ و گرگ، بلدرچین و سارگپه نام برد.
منطقه جاسب به علت شرایط کوهستانی، زیستگاههای جنگلی، خشکی پسند، مناطق مرتفع و صخرهای و زیستگاه جنگلی دارد که در بخش بسیار محدودی از اراضی غربی و جنوب غربی این منطقه به صورت نوار باریکی به سمت شمال شرقی منطقه به شمار میروند و گونههای پسته و بادام کوهی از عناصر اصلی پوشش جنگلی منطقه است.
جنگلهای مذکور به علت محدودیت سطح گسترش آنها در منطقه و استان، ارزش حفاظتی دارد و نیازمند توجه بیشتری در این خصوص است و زیستگاه خشکی پسند، رویشهای مختلف درختچهای کوتاه، گیاهان پشتهای، علفی و پایا و یک ساله که محل زیست جانورانی نظیر قوچ و میش و گرگ، روباه، خرگوش، کبک و بسیاری جوندگان و خزندگان دارد. زیستگاه مناطق مرتفع و صخرهای در ارتفاعات کول آل و کوه تخت و کوه ولیجا دارای رویشهای گرمسیری گونههای بالش وش و پشتهای که محل زیست بز و پازن و کبک و پلنگ بوده است.
کوههای مهم منطقه:
جاسب منطقهای کوهستانی که سیمای آن از کوههای خشک صخرهای، درهها، تپه ماهورهای مرتفع کوههای استپی تا دشتی متغیر است. بلندترین ارتفاع آن قله کوه ولیجا با ارتفاع ۳۱۵۱ متر و حداقل ارتفاع آن در تنگهی رودخانه ازنا با ارتفاع ۱۸۰ متر منظرهای متفاوت را ارائه میکند. از مهمترین کوههای منطقهی جاسب میتوان به کوههای تخت سرحوض، کوهی با ارتفاع ۳۱۴۲ متر در دهستان جاسب و جهت کوه شمال جنوبی است و مختصات جغرافیایی آن بهطول ۵۰ درجه و ۴۹دقیقه و عرض ۳۴درجه و۱۳دقیقه است.
ولجیا، کوهی با ارتفاع ۳۱۴۴ متر واقع در دهستان جاسب و جهت کوه شمال غربی جنوب شرقی است و مختصات جغرافیایی آن بهطول ۵۰ درجه و ۵۴ دقیقه و عرض ۳۴ درجه و ۸ دقیقه است.
سلالت، با ارتفاع ۲۹۳۹ متر واقع در دهستان جاسب و جهت کوه شمال جنوبی است و مختصات جغرافیایی آن به طول ۵۰ درجه و ۵۲ دقیقه و عرض ۳۴ درجه و۶ دقیقه است.
برزه، کوهی با ارتفاع ۲۷۹۵ متر واقع در دهستان جاسب و جهت کوه جنوبی شمالی است ومختصات جغرافیا یی آن بهطول ۵۰ درجه و۵۳ دقیقه وعرض ۳۴ درجه و ۱۰دقیقه است.
گرگو، این کوه با ارتفاع ۲۸۴۵ متر واقع در دهستان جاسب و جهت کوه شمال شرقی جنوب غربی است و مختصات جغرافیایی آن بهطول ۵۰ درجه و ۵۲ دقیقه و عرض ۳۴ درجه و ۱۱ دقیقه است.
برای رفتن از تهران به جاسب باید از جادهی قدیم قم - اصفهان حرکت کرد، پس از پشت سر گذاشتن سلفچگان به سمت دلیجان ادامه مسیر داد و حدود ۵ کیلومتر مانده به دلیجان در حالی که سد پانزده خرداد را در سمت راست مشاهده میشود، دوربرگردان را به سمت روستای جاسب برگشت.